Để những nụ cười vẹn nguyên

Chị Nguyễn Thị Xuân và anh Vũ Văn Nghĩa ở xã Lê Thiện, huyện An Dương, Hải Phòng lấy nhau mãi mà không có con. Hai vợ chồng chị Xuân đều khỏe mạnh, gia đình không có tiền sử bệnh tật gì. Trong sự mong chờ tưởng chừng như tuyệt vọng đó, một ngày đi làm đồng về, chị Xuân cứ thấy người nôn nao khó tả. Chị chạy ra hiệu thuốc mua ngay một que thử thai nhanh. Hai vạch cứ hiện rõ dần khiến cho chị Xuân mừng không thể tả được.

 

Sau hơn 9 tháng chị Xuân trở dạ. Vợ chồng dắt díu nhau đến bệnh viện để chờ đứa con ra đời. Đón đứa con trên tay, anh Nghĩa như muốn khuỵu đôi chân vì con sinh ra đã không lành lặn. Ôm con trong lòng mà nước mắt anh cứ trào ra.

 

Mẹ con cùng ngồi ở sân bệnh viện chờ được phẫu thuật.

 

Cháu Vũ Thị Kim Thu, con gái của anh chị giờ đã được 7 tháng tuổi. Cháu Thu là 1 trong 24 trẻ của TP Hải Phòng được phẫu thuật nụ cười miễn phí trong chương trình Vì nụ cười trẻ thơ do Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam phát động. Khi chúng tôi đến, cháu Thu đã được phẫu thuật. Sau mổ, cháu bị đau nên quấy khóc. Chị Xuân đành phải bế con ra hành lang bệnh viện, vừa đi đi lại lại vừa ru, cháu mới chịu yên. Chị Vũ Thị Minh, chị gái anh Nghĩa đứng bên cạnh nói: “Tôi muốn bế đỡ cháu một lúc nhưng cái Xuân nó không chịu rời con. Nó thương con lắm. Khi cháu Thu vào phòng mổ, mẹ đứng ngoài khóc suốt. Cháu mổ xong là nó cứ ôm con vậy, suốt từ sáng đến giờ đã ăn uống gì đâu”.

Cả chị Xuân, anh Nghĩa, chị Minh đều không biết cháu Thu bị dị tật do đâu. Vợ chồng chị Xuân khỏe mạnh, suốt cả thời gian mang thai cháu chị không bị ốm đau, bệnh tật, thuốc thang gì. Cho nên chỉ có thể nghĩ đến nguyên nhân do thức ăn, nước uống hoặc môi trường.

Cháu Thu là một trong những cháu bị hở môi ở mức độ nhẹ nhất. Nhiều cháu trong đoàn bị dị tật rất nặng, đã trải qua 1 – 2 lần phẫu thuật nhưng vẫn chưa thể có nụ cười hoàn chỉnh được. Nặng nhất là cháu Vũ Thị Ngọc (Tiên Minh, Tiên Lãng), 9 tuổi, đã qua hai lần mổ nhưng cháu vẫn chưa thể có một nụ cười trọn vẹn. Cháu Vũ Văn Hùng (Tam Hưng, Thủy Nguyên), 12 tuổi không chỉ bị hở môi mà còn ảnh hưởng thần kinh. Cháu thường hay phá phách nên bố mẹ cháu lúc nào cũng phải thay phiên túc trực bên cạnh.

Hầu hết những gia đình có con bị hở môi đều trong tình trạng hết sức khó khăn. Có gia đình vì không có tiền nên chấp nhận để con mang dị tật suốt đời.

Chị Phan Thị Quyết, mẹ cháu Vũ Thị Ngọc cho biết, hai lần phẫu thuật trước đây ở Bệnh viện Nhi Đức (Hải Phòng) gia đình chị phải chi mất 20 triệu đồng. Nhà chỉ có mấy sào ruộng lúa, làm còn không đủ ăn nên chị đã phải đi vay mượn mới có tiền phẫu thuật cho con. Mặc dù cháu Ngọc vẫn cần phải tiếp tục phẫu thuật để chỉnh lại nụ cười nhưng vì không có tiền nên suốt 5 năm nay, chị Quyết đành chấp nhận ngồi nhìn con mà xót xa.

 

Vợ chồng chị Nguyễn Thị Xuân và anh Vũ Văn Nghĩa vui mừng vì nhờ chương trình của Quỹ, con đã có nụ cười vẹn nguyên.

Khó khăn nhất là trường hợp cháu Bùi Thị Huyền ở xóm Lê Lợi, xã Minh Tân, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng. Cháu chỉ mới 5 tuổi nhưng chỉ có bà nội (ngoài 60 tuổi) đưa cháu đi phẫu thuật. Cháu Huyền phải xa mẹ từ năm lên 2.  Do kinh tế gia đình khó khăn nên chị Đinh Thị Bông (mẹ cháu Huyền) đã tìm cách để được đi XKLĐ ở Malaysia, với ý nguyện kiếm đủ tiền để về đưa con đi phẫu thuật chỉnh hình. Bà Hồ Thị Miện, bà nội của cháu Huyền cho biết: “Lúc đi vợ chồng nó vay 22 triệu đồng. Nó đi được gần 3 năm rồi, tháng 10 này là về nhưng tiền kiếm được chưa đủ chi phí đi lao động”. Có lẽ không trông đợi gì được từ việc xuất ngoại của cô con dâu nên khi cháu Huyền được gọi đi phẫu thuật nụ cười miễn phí, bà Miện liền đưa cháu đi ngay. Bố cháu Huyền, anh Bùi Trung Kiên cũng đang phải đi làm xa nên hai bà cháu tự dắt nhau đi lên Hà Nội để làm phẫu thuật.

Y tá Trần Thị Yên, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình hàm mặt, Bệnh viện Việt Nam – Cu Ba cho biết, dị tật hở môi và hở vòm nếu được phẫu thuật càng sớm thì môi của trẻ sẽ ít sẹo và có thẩm mỹ hơn là đợi đến lớn mới làm phẫu thuật. Phẫu thuật tạo hình cho khe hở hàm ếch khó hơn nên phải đợi cho trẻ lớn hơn. Tuy nhiên, cũng nên phẫu thuật trước tuổi bé đi học (6 tuổi) để tránh cho bé khỏi nói ngọng do hở hàm ếch. Mặc dù vậy, nhiều gia đình do không đủ điều kiện kinh tế, hoặc do hạn chế về nhận thức nên đã chấp nhận tình trạng dị tật của mình. Chỉ khi có chương trình phẫu thuật miễn phí thì mới tham gia. Có những người ở vùng sâu vùng xa, lập gia đình, sinh con đẻ cái rồi mới đi phẫu thuật như chị Phạm Thị Dũng, 46 tuổi ở Bắc Giang; anh Nguyễn Văn Hiệp, gần 60 tuổi ở Tuyên Quang...

Từ đầu năm đến nay, khoảng gần 500 bệnh nhân ở Thanh Hóa, Bắc Ninh, Nam Định, Quảng Ninh, Hưng Yên, Thái Bình, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Lai Châu, Hải Phòng được phẫu thuật miễn phí tại Bệnh viện Việt Nam – Cu Ba. 24 trẻ em của Hải Phòng được phẫu thuật tại Bệnh viện Việt Nam – Cu Ba là đợt mổ gần đây nhất trong chương trình Vì nụ cười trẻ thơ do Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam phát động.

Chính vì lẽ đó, dự án Vì nụ cười trẻ thơ của Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam ra đời. Dự án bắt đầu từ năm 1997, cho đến nay đã tiến hành phẫu thuật miễn phí cho hàng chục nghìn trẻ em (có cả người lớn), kinh phí hoàn toàn do Quỹ vận động tài trợ. Theo số liệu của Quỹ, từ năm 1997 đến năm 2008, Quỹ đã vận động được 22, 82 tỷ đồng để dành riêng cho chương trình phẫu thuật nụ cười. Nhờ vào khoản tiền tài trợ này, 16.744 em bị hở môi và vòm miệng trên toàn quốc được phẫu thuật miễn phí. Dự kiến trong năm 2009 sẽ tiến hành phẫu thuật cho 1.603 em có hoàn cảnh khó khăn của 38 tỉnh, thành phố với kinh phí gần 2,5 tỷ đồng.

Ông Đào Ngọc Thịnh, Phó Giám đốc Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam cho biết, chương trình đã nhận được sự ủng hộ của nhiều tổ chức trong nước và  quốc tế. Nhờ vào sự giúp đỡ tài chính và chuyên môn của các nhà tài trợ, cùng với sự tham gia tích cực của Quỹ Bảo trợ trẻ em ở 63 tỉnh thành, cho đến nay hầu hết trẻ em bị sứt môi và hở hàm ếch trên phạm vi toàn quốc đã được phẫu thuật.