Đề Văn theo hướng “mở” có làm khó thí sinh?

Mới đây, tại Hội thảo quốc gia về đổi mới cách đánh giá môn Ngữ văn trong các nhà trường, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cũng đã có nhận xét rất thẳng thắn về thực trạng dạy học và đánh giá môn Ngữ văn trong các nhà trường. Thứ trưởng Hiển cho rằng: “Môn Ngữ văn, những năm gần đây đã có nhiều cố gắng, nhưng bộc lộ thực trạng nhiều học sinh vẫn phải học theo bài văn mẫu, để trả bài cho thầy cô. Cách dạy và đánh giá vẫn theo kiểu cũ, không phù hợp với giai đoạn hiện nay”.

Cũng theo Thứ trưởng Hiển, đã đến lúc phải thay đổi việc trong chương trình dạy tác phẩm nào thì kiểm tra, hoặc thi về tác phẩm đó. Thay vào đó, hướng đến cách đánh giá dựa trên năng lực của học sinh. Ngay trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2014 sắp tới, đề thi môn Ngữ văn cũng được điều chỉnh, ra theo hướng “mở” gắn với việc đọc - hiểu của thí sinh.

Đề thi tốt nghiệp THPT năm 2013 cũng có câu "lạ" (câu 2, phần I) khiến thí sinh bất ngờ.

Theo giải thích của PGS.TS Đỗ Ngọc Thống - Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD&ĐT): “Phương án thi đổi mới, đề thi sẽ có tính gợi mở nhiều hơn, theo hướng giúp cho mỗi học sinh thêm tự tin thể hiện một cách hiểu, sự suy nghĩ, vận dụng theo cách của riêng mình trước một vấn đề do thực tiễn cuộc sống hay tác phẩm văn học đặt ra”.

Như vậy, theo đề xuất của Bộ GD&ĐT thực chất việc đánh giá chất lượng học tập của học sinh trong môn Ngữ văn theo hướng “phát triển năng lực”, cách ra đề thi sắp tới sẽ không thay đổi nhiều về cấu trúc, mà thay đổi về nội dung của các câu hỏi thuộc phạm vi, kiến thức đã được học. Sẽ không còn tình trạng “học vẹt”, “học tủ” để đi thi như trước đây… Thay vào đó, các câu hỏi để kiểm tra năng lực thực tế của thí sinh, bao hàm cả kiến thức các môn học khác, kiến thức về xã hội.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến của chuyên gia, giáo viên cho rằng cách thay đổi về đề thi của Bộ GD&ĐT có phần gấp gáp, học sinh vẫn quen với các câu hỏi của kiến trúc đề cũ… thí sinh cần có thời gian để làm quen (kì thi chỉ còn khoảng 2 tháng nữa là diễn ra), làm thử… Hơn nữa, trong quá trình làm bài thi, đề ra hướng “mở” nhưng liệu có chấp nhận những bài làm khác với ba-rem điểm, thậm chí chấm điểm ra sao với các bài văn “lạ”?

Kiểm tra năng lực của học sinh, đó là điều nên làm và cần thay đổi hiện nay, nhưng ở đó phải có tính hệ thống, xuyên suốt quá trình học tập của học sinh, chứ không đơn giản lấy đề thi để nói rằng đổi mới. Chưa biết phương án của Bộ GD&ĐT ra sao với đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT, nhưng nhiều người hy vọng rằng thí sinh sẽ không bị làm khó với kiểu đề thi “mở” và “lạ”, còn Bộ GD&ĐT lại phải loay hoay “gỡ rối” cho giám thị chưa biết cho điểm thế nào bởi mỗi thí sinh hiểu, trả lời đáp án một cách cũng… “mở”.

T.Hằng