Đền Lệ Mật: Di tích quốc gia bị "xẻ thịt"

Đền Lệ Mật  không là một địa chỉ sinh hoạt văn hóa, tâm linh quan trọng của nhân dân địa phương mà còn gắn liền với những truyền thuyết về sự hình thành của các làng trại thời xa xưa của đất Hà thành. Nhân dân trên nhiều phường của Hà Nội hàng năm vẫn về cúng lễ tại đền để tưởng nhớ đến vùng đất tổ. Đền cũng đã được công nhận là di tích quốc gia.

Tuy nhiên, năm 2003, không hiểu vì không nắm rõ Luật Di sản hay không quan tâm đến di tích quan trọng này mà chính quyền địa phương đã đồng tình cho dự án giải phóng mặt bằng, xây dựng nhà ở, đấu giá quyền sử dụng đất ở phường Việt Hưng, san lấp hồ sen rộng 6.000m2 của di tích trên. Sự tồn tại của hồ sen bấy lâu nay không chỉ liên quan đến yếu tố phong thủy của đền mà nó còn chính là điểm sinh hoạt văn hóa quan trọng của nhân dân trong các dịp lễ hội. Tại đây, bà con làng Lệ Mật vẫn thường giao lưu hát quan họ trong các dịp lễ hội của làng (Lệ Mật xưa thuộc Bắc Ninh).

Kèm theo việc đổ đất lấp ao di tích, dự án trên còn chặt hàng trăm cây cổ thụ bên bờ ao. Trước sự việc này, nhân dân Lệ Mật đã gửi đơn kêu cứu đến nhiều nơi. Văn phòng Chính phủ và Bộ Văn hóa – Thông tin (trước đây) cũng đã có các công văn chỉ đạo đề nghị dự án điều chỉnh để không chiếm dụng đất của di tích.

Theo ông Trần Như Rất – thành viên Tiểu ban di tích đền Lệ Mật, tuy có các công văn trên, nhưng ngày 6/1/2006, phường Việt Hưng vẫn phớt lờ và huy động hàng chục xe tải chở cát, các lực lượng quân đội, cảnh sát, dân phòng... đến với ý định tiếp tục mở đường ngăn đôi di tích trên. Tuy nhiên, ý định này không thành bởi gặp phải sự phản ứng quyết liệt từ phía nhân dân.

Ông Trần Như Rất đang chỉ cho phóng viên xem nơi từng là hồ sen với những cây cổ thụ của di tích quốc gia Lệ Mật. (Ảnh: H.P)

Thích làm gì thì làm?

Mọi tâm nguyện của bà con nhân dân cũng như tiểu ban di tích đền Lệ Mật và cả những sự chỉ đạo từ Văn phòng Chính phủ, Bộ VH – TT (cũ), UBND Thành phố Hà Nội dường như bị rơi vào quên lãng. Trong khi đó, ý tưởng về việc làm con đường lớn ngăn đôi di tích đền Lệ Mật vẫn không được điều chỉnh. Điều này được thể hiện rõ tại Thông báo số 04/TB-UBND ra ngày 14/1 của phường Việt Hưng do Chủ tịch UBND phường Nguyễn Danh Vĩnh ký. Thông báo này ghi: “Di tích Lệ Mật được công nhận là di tích cấp quốc gia, theo phân cấp thuộc thẩm quyền UBND quận Long Biên quản lý. Chủ trương của quận sau Tết Nguyên đán sẽ làm đường ống nước sạch và đường qua di tích. Quan điểm của UBND phường đồng thuận với chủ trương trên”.

Như vậy, việc làm đường ngăn đôi di tích vẫn được các cấp chính quyền tiếp tục dự định thực hiện. Vậy nguyên nhân vì sao quận Long Biên và phường Việt Hưng vẫn cố tình muốn làm đường qua khu di tích quốc gia trên? Theo quan sát của chúng tôi, trên thực tế con đường lớn đã được làm nối từ khu đô thị Việt Hưng đến đường 5 đã gần như hoàn tất. Quần thể di tích đền Lệ Mật nằm giữa con đường trên. Như vậy, phần còn lại chỉ còn chờ xuyên qua di tích là con đường hoàn thành.

Tiểu ban di tích đền Lệ Mật cũng như bà con nhân dân địa phương đang hết sức bức xúc trước các vi phạm trên. Tuy nhiên, do sự việc không được giải quyết dứt điểm, các vi phạm vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại nên nhiều cá nhân của địa phương đã tham gia vào việc viết đơn khiếu kiện. Việc có đơn khiếu kiện đã ảnh hưởng đến công tác bình bầu thi đua trong các tổ dân cư nên cũng gây không ít phiền toái cho cuộc sống của những người “đứng đơn”. Vì vậy, hiện mong muốn của họ cũng chỉ dừng lại ở việc hãy trả lại sự công bằng cho di tích bằng cách đào trả diện tích ao cũ, trồng lại cây xanh và không làm đường qua khu di tích.

Hoàng Phương