Dịch tiêu chảy cấp có thể bùng phát mạnh

Trước tình hình trên, Bộ Y tế tiếp tục cảnh báo về nguy cơ dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm có thể bùng phát mạnh trong tháng 4 khi miền Bắc bắt đầu vào mùa hè.

Bề mặt sông, hồ, ao ở Hà Nội nhiễm vi khuẩn tả

> Dịch tiêu chảy cấp: Thông tin nhanh về cách phòng, chống, cấp cứu

Theo ghi nhận của GĐ&XH tại Viện các bệnh truyền nhiễm và nhiệt đới quốc gia chiều ngày 1/4, số bệnh nhân có triệu chứng tiêu chảy cấp nhập viện ngày càng đông, trung bình hơn 20 ca mỗi ngày. Chiều ngày 1/4, Viện đã trong tình trạng quá tải với khoảng gần 100 bệnh nhân nằm viện, một số bệnh nhân còn phải nằm điều trị ra cả ngoài hành lang buồng bệnh.

Phỏng vấn nhanh một số bệnh nhân nằm Viện, cho thấy trước khi nhập viện, họ đều đã sử dụng rau sống và thịt chó. Bên cạnh đó, số bệnh nhân ở Hà Nội chiếm số đông. Hiện phía Viện đã gửi các mẫu sang Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ để xét nghiệm.

TS Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Y tế dự phòng và Môi trường (Bộ Y tế) cho biết, từ đầu tháng 3 đến nay, dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm đã xuất hiện ở 8 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hà Tây, Bắc Ninh, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nam Ðịnh, Phú Thọ, Bắc Giang. Hiện Hà Nội là địa phương có số ca mắc nhiều nhất (60 ca), trong đó 29 trường hợp dương tính với phẩy khuẩn tả. Qua điều tra dịch tễ, tất cả các trường hợp mắc bệnh vẫn liên quan thực phẩm không bảo đảm vệ sinh. Cũng theo nhận định của Cục, hiện vi khuẩn tả có trong nhiều mẫu nước bề mặt (sông, hồ, ao) ở Hà Nội, Hà Tây, Thanh Hóa, trong rau sống, nước rửa rau ở các quán ăn...

Dịch lan rộng

Bộ Y tế cho biết đã phát hiện vi khuẩn tả trên bề mặt nước tại 8 tỉnh, thành nói trên. Tại Hà Tây, trong 6 xã của huyện Thường Tín đã có 57 ca tiêu chảy cấp, trong đó có 8 trường hợp xét nghiệm dương tính với phẩy khuẩn tả.

Sở Y tế Thanh Hóa cho biết, trên địa bàn tỉnh đã xuất hiện nhiều bệnh nhân ở các địa phương khác nhau có triệu chứng của bệnh tiêu chảy cấp nguy hiểm. Các triệu chứng xuất hiện ở những bệnh nhân này là: đầy bụng, buồn nôn, đi ngoài nhiều lần…

Tại xã Vĩnh Thịnh (Vĩnh Lộc) các bệnh nhân nghi bị tiêu chảy cấp nguy hiểm được phát hiện trong vụ ngộ độc thực phẩm tập thể do ăn cỗ cưới của nhà anh Nguyễn Văn Sơn (xã Vĩnh Thịnh) vào ngày 24/3. Vụ ngộ độc thực phẩm này đã có 1 người chết do đi ngoài nhiều và mất nước.

Ngoài ra, có 1 người ở xã Thành Lộc (Hậu Lộc) nhập viện hôm 25/3 và 3 bệnh nhân ở xã Hoằng Ngọc (Hoằng Hóa) nhập viện hôm 24/3 cũng có các triệu chứng của bệnh tiêu chảy cấp nguy hiểm khi nhập viện.

Ngành y tế và cơ quan chức năng của tỉnh đã và đang tiến hành gửi mẫu bệnh phẩm xét nghiệm, tiêu độc khử trùng ở những khu vực sinh hoạt và điều trị của các bệnh nhân trên. 

Bộ Y tế xác nhận, một số ca tiêu chảy cấp nguy hiểm tại các tỉnh Nam Định, Phú Thọ, Bắc Ninh, Bắc Giang có nguyên nhân từ tả. Phần lớn bệnh nhân đều có ăn rau sống, thực phẩm chưa chín hoặc thức ăn chế biến sẵn. Các chuyên gia Cục Y tế Dự phòng nhận định, nguy cơ dịch lan tràn là rất lớn, bởi vi khuẩn tả từ phân người bệnh và người lành mang bệnh trước khi được kiểm soát đã kịp phát tán ra môi trường, làm ô nhiễm nước bề mặt (ao hồ sông, cống rãnh…), từ đó làm ô nhiễm thực phẩm hoặc đồ đựng thực phẩm.

Ông Nguyễn Văn Vy, Giám đốc Sở Y tế Hải Phòng, cho biết đến nay thành phố có 21 bệnh nhân tiêu chảy cấp nguy hiểm nhập viện, trong đó 12 người có kết quả xét nghiệm bệnh phẩm dương tính với phẩy khuẩn tả đến từ 4 quận Lê Chân, Hồng Bàng, Kiến An và An Dương. Phần lớn các bệnh nhân kể trên đều đã ổn định sức khỏe. Sau quá trình điều trị, một nửa trong số đó đã hồi phục và xét nghiệm bệnh phẩm đã cho kết quả âm tính với khuẩn tả 2 lần. Sau 3 lần xét nghiệm âm tính, họ sẽ được xuất viện.

Trước đó, đoàn Bộ Y tế do Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu dẫn đầu đã về Hải Phòng chỉ đạo phòng chống dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm. Đoàn đã kiểm tra chất lượng nhà máy nước, việc chuẩn bị thu dung điều trị ở Bệnh viện Việt - Tiệp và vệ sinh thực phẩm ở chợ đầu mối An Dương. Tại chợ này, tình trạng thực phẩm chế biến sẵn (chả hải sản, thịt luộc, lòng lợn...) được bày ra không che đậy rất phổ biến. Rất ít người bán hàng dùng găng tay bốc thức ăn dù được thành phố phát miễn phí.

Nguồn gốc bệnh từ rau sống

Qua điều tra dịch tễ, các chuyên gia nhận thấy thực phẩm mà các bệnh nhân tiêu chảy cấp nguy hiểm ở Hà Nội, Hải Phòng và Hà Tây đều rất đa dạng, nhưng điểm chung là đều có rau sống. Tại Hải Phòng, cả 6 bệnh nhân đều ăn rau mua ở chợ An Dương, có nguồn gốc từ vùng rau Kiến An, An Lão (Hải Phòng) và Kim Thành (Hải Dương).

Bộ Y tế đã yêu cầu điều tra việc dùng nước và phân bón ở tận nơi trồng rau chứ không chỉ lấy mẫu rau ở chợ. Theo TS Trịnh Quân Huấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, nhiều nơi vẫn có tập quán bón rau bằng phân tươi và đây chính là nguồn vi khuẩn tả và nhiều mầm bệnh đường tiêu hoá khác.

Cũng theo Thứ trưởng Trịnh Quân Huấn, đợt dịch này có thể phát sinh từ những trường hợp người lành mang bệnh của đợt dịch cuối năm 2007. Khuẩn tả trong phân của họ phát tán ra môi trường và ô nhiễm cây trồng.

Còn TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ TƯ nhận định, dịch tiêu chảy cấp lần này ít có khả năng bùng phát lớn ở Hà Nội do người dân dùng nước máy.

Tuy nhiên, vi khuẩn tả vẫn có thể lan truyền đáng kể do tình trạng rửa rau bằng các loại nước ao, mương… và tưới rau bằng nước bẩn. Ông Hiển cũng cho biết, việc uống vaccine ngừa tả bổ sung ở Hà Nội dự kiến sẽ được thực hiện vào đầu tháng 4 tới.

Bộ Y tế đề nghị, các địa phương đẩy mạnh hơn việc kiểm tra các cơ sở sản xuất và kinh doanh thực phẩm, nhất là thức ăn đường phố và những thực phẩm có nguy cơ cao, đồng thời tăng cường tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và vệ sinh môi trường. Đặc biệt, người dân phải thực hiện nghiêm 4 biện pháp phòng chống dịch như: giữ vệ sinh ăn uống, không ăn thức ăn sống, uống nước chưa đun sôi, đặc biệt là các loại rau sống, gỏi, tiết canh.

Khẩn cấp đối phó với dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm Trước diễn biến phức tạp của dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm, ngày 1/4, Thứ trưởng Bộ Y tế Trịnh Quân Huấn đã ký công điện khẩn gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố đề nghị chỉ đạo ngành y tế và các ban, ngành liên quan ở địa phương khẩn cấp thực hiện các biện pháp đối phó với dịch bệnh trong mùa hè. Theo đó, các địa phương cần tăng cường kiểm tra, thanh tra ATVSTP, tập trung giám sát thức ăn đường phố, kiên quyết xử lý các cơ sở không đạt tiêu chuẩn về ATVSTP theo quy định. Công điện cũng nêu rõ, tập trung xử lý triệt để các ổ dịch, giám sát chặt chẽ bệnh nhân, điều trị dự phòng bằng kháng sinh cho người tiếp xúc. Các cơ sở điều trị chuẩn bị đủ dịch truyền, thuốc để điều trị cho bệnh nhân, tuyệt đối không để xảy ra trường hợp tử vong. Nghiêm cấm việc sử dụng phân tươi bón cho rau, đây là nguồn nhiễm bẩn cung cấp cho thị trường và là nguồn lây nhiễm phẩy khuẩn tả.      V.K

Khôi Anh