Điếc... từ từ vì nghe nhạc bằng máy IPOD và MP3

Giadinh.net - Thông thường âm thanh đập vào thành tai, ống tai trước khi tác động đến màng nhĩ. Nhưng dùng dây nghe (headphone) để nghe Ipod và MP3 thì âm thanh đập trực tiếp đến màng nhĩ. Nếu bị tác động thương xuyên như vậy màng nhĩ sẽ trở trên xơ hoá - một quá trình điếc từ từ cũng bắt đầu.

Nghe headphone nhiều khiến màng nhĩ bị xơ cứng

Hiện thị trường xuất hiện nhiều loại máy nghe nhạc cầm tay. Các máy nghe nhạc chính hãng, có thương hiệu được đánh giá cao như: Ipod, creative, Sony, Iriver, Iaudio... Theo nghiên cứu của các chuyên gia, hầu hết các máy này phát ra âm thanh tối đa từ 100 - 120Db (trong dây phone). Còn lại đến khoảng 60% máy nhập lậu trôi nổi trên thị trường thì không ai kiểm định được chất lượng và cường độ âm thanh cho người sử dụng. Khi dùng những loại máy nghe nhạc cầm tay này, người nghe chủ yếu nhét trực tiếp dây nghe vào tai hoặc sử dụng tai nghe ngoài.

Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Dinh, GĐ Bệnh viện Tai - Mũi - Họng TƯ thì cường độ âm thanh bình thường mà tai có thể nghe được là từ 0 Db (decibel) đến khoảng hơn 100 Db. Và tần số âm thanh mà tai nghe được là khoảng từ 18 Hz (hec) đến 20 nghìn Hz. Mức âm thanh trung bình trong giao tiếp khoảng từ 30- 60Db.

Trường hợp bình thường, âm thanh không tiếp xúc trực tiếp vào màng nhĩ mà nó được đập vào vành tai, ống tai... trước khi đến màng nhĩ. Nhưng khi nghe bằng Headphone, âm thanh được truyền đến màng nhĩ trực tiếp, khiến màng nhĩ rung rất nhiều, biên độ lớn. Thậm chí với cường độ âm thanh nhỏ nhưng vị trí của tai nghe gần màng nhĩ thì âm thanh  vẫn sẽ bị khuyếch đại lên tương đương với tiếng dội ầm của máy hút bụi hay tiếng gầm rú của xe máy, nghĩa là từ 110 đến 120 Db. Nếu nghe nhiều theo cách này, màng nhĩ sẽ bị xơ hóa từ từ, đục dần và rất cứng khiến cho nó không thể rung động được, gây lãng tai.

Đặc biệt, hầu hết các thiết bị chơi nhạc di động hiện nay đều được sản xuất với âm lượng lớn hơn 120 Db. Nhiều bạn trẻ đã để âm thanh ở mức cao nhất với những loại nhạc sôi động. Có bạn còn vừa nghe nhạc... vừa ngủ khiến màng nhĩ bị “tra tấn” suốt đêm. Hiện ở Việt Nam chưa có những điều tra cụ thể về vấn đề này.

Theo kết quả của Viện nghiên cứu Âm học và khiếm thính của Australia thì nhiều người sử dụng máy nghe nhạc cá nhân luôn để âm lượng ở mức nguy hiểm. Có tới 39% số thanh niên từ 18 - 24 tuổi sử dụng máy nghe nhạc cá nhân mỗi ngày ít nhất 1 tiếng, và 42% thú nhận luôn nghe ở mức âm lượng lớn.

Chỉ nghe không quá 50% âm lượng

Theo bà Dinh, nếu nghe nhiều nhạc từ tai nghe trực tiếp quá nhiều, trẻ em sẽ có nguy cơ điếc cao hơn người lớn vì thần kinh trẻ con chưa vững bền nên dễ chấn động mạnh hơn.

Với người lớn, việc nghe nhạc liên tục từ tai nghe trực tiếp sẽ làm điếc các âm cao. Vì thế, lời khuyên tốt nhất cho người sử dụng máy nghe nhạc cầm tay là chỉ nên nghe nhạc từ tai nghe trực tiếp khoảng dưới 1 tiếng/ngày. Khi nghe, mức âm lượng không nên lớn hơn 90Db để khỏi ảnh hưởng đến tai và thần kinh.

Trường hợp nếu không có máy đo Db, người dùng có thể tự kiểm tra mức âm thanh an toàn nếu khi nghe nhạc bạn vẫn có thể nghe được người khác trò chuyện xung quanh. Bạn vẫn nói chuyện với người khác một cách bình thường mà không phải hét lên thật to. Cách tốt nhất không nên dùng loại tai nghe nhét trong ống tai mà dùng loại tai nghe vành rộng, trùm kín tai, độ lọc tiếng ồn tốt.

Khi nghe, nên giảm khoảng dưới 50% âm lượng tối đa của máy. Tuyệt đối không mang máy nghe nhạc khi ngủ vì nếu ngủ quên không tắt máy, sáng hôm sau người nghe sẽ có triệu chứng ù tai. Không nên nghe nhạc nơi ồn ào, vì lúc đó phải dùng âm lượng lớn mới nghe được nhạc.

Những biểu hiện cho thấy tai bắt đầu bị ảnh hưởng

Những người thường xuyên nghe nhạc bằng headphone nếu có những biểu hiện sau thì nên cẩn thận: hơi lãng, thi thoảng nghe không rõ hoặc phải nghe âm thanh to hơn người bình thường. Nguyên nhân là do những người này đã bị điếc ở một tần số nhất định nào đấy và hai tai bị không đều. Vì vậy chúng ta vẫn tiếp tục nghe được nhưng với thời gian lâu dài tiếp diễn sẽ dẫn đến... điếc hẳn.

Lương Mỹ

hoaianh