Điêu đứng vì nhà máy xi măng nghìn tỷ

GiadinhNet - Nhà máy Xi măng Thanh Sơn (xã Thúy Sơn, huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa), được khởi công từ tháng 12/2007.

Theo dự kiến, công trình có tổng vốn đầu tư gần 1.500 tỷ đồng này sẽ đi vào sản xuất trong quý 1/ 2010. Thế nhưng đến nay, tất cả những gì được vẽ ra vẫn là bãi đất… trồng ngô và hàng trăm hộ nông dân địa phương lại đang điêu đứng vì nó.
 
Toàn bộ mặt bằng nhà máy xi-măng Thanh Sơn đang trở thành bãi trồng ngô.
Ảnh: L.Quân

Hơn 200 hộ dân nhường đất, mất nhà

Dự án Nhà máy xi măng Thanh Sơn do Công ty CP Đầu tư thương mại Thăng Long làm chủ đầu tư với tổng vốn đầu tư suýt soát 1.500 tỷ đồng. Theo thiết kế được công bố, Nhà máy xi măng này được xây dựng bằng công nghệ hiện đại, sản xuất theo phương pháp khô, điều khiển tự động với công suất 2.500 tấn clinker/ngày. Khi ra lò, sản phẩm xi măng của nhà máy này sẽ đạt tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7024: 2002. Thậm chí, chủ đầu tư còn cho hay, các yếu tố về vệ sinh môi trường sẽ được chú trọng như nước thải sản xuất và sinh hoạt đều được xử lý đạt tiêu chuẩn trước khi thải ra ngoài nhà máy theo hệ thống riêng…
 
Mục tiêu đề ra của nhà máy là sản xuất xi măng chất lượng cao, nhằm cung cấp cho thị trường miền Tây Thanh Hóa, các địa bàn nằm hai bên đường Hồ Chí Minh và xuất khẩu sang nước bạn Lào. Trong đó, một mục tiêu quan trọng được cả địa phương lẫn nhà đầu tư đưa ra là góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu cho ngân sách Nhà nước trên địa bàn. Tập đoàn Sinoma (Trung Quốc) là đơn vị đảm nhiệm việc cung cấp thiết bị cho nhà máy.

Để có mặt bằng xây dựng nhà máy xi măng này, huyện Ngọc Lặc đã phải giải phóng 35,78 ha đất nông nghiệp, vườn tược và hoa màu của hơn 200 hộ dân ở 4 thôn: Thanh Sơn, Vân Sơn, Lương Sơn và Hồng Sơn thuộc xã Thúy Sơn. Trong số các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án, có 37 hộ phải di dời hoàn toàn. Sau khi giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư đã tiến hành khởi công, xây dựng các công trình tạm, san nền, xây dựng hệ thống cổng, tường rào và khoan khoảng 500 cọc nhồi… Tuy nhiên, dù được ấn định thời gian hoàn thành là quý I/2010 nhưng cho đến nay, đã quá hạn hơn 2 năm nhà máy vẫn ngổn ngang những bãi đất trống.

Bỏ tiền học nghề để được… thất nghiệp!

Không chỉ ảnh hưởng vì bị thu hồi nhà, đất, hoa màu cho việc xây dựng dự án, người dân nơi đây còn chịu nhiều hệ lụy nặng nề. Trước đó, để chuẩn bị cho nhà máy xi măng Thanh Sơn hoạt động, chủ đầu tư đã kêu gọi con em các gia đình nông dân bị thu hồi đất thuộc khu vực này tham gia đi học nghề để về bố trí công việc tại nhà máy. Thế nhưng, theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện nay đang có hơn 300 thanh niên, sau khi đi học lớp đào tạo sản xuất xi măng trong thời gian 14 tháng trở về và… thất nghiệp.

Ông Đỗ Xuân Tám, Chủ tịch Hội nông dân xã Thúy Sơn cho biết: “Nhường đất cho dự án Nhà máy Xi măng Thanh Sơn, gia đình tôi phải bỏ đi 26 sào đất (1,3 ha). Sau đó, nghe theo vận động của nhà đầu tư, tôi động viên 3 đứa con của mình đăng ký đi học công nghệ sản xuất xi măng để về phục vụ cho nhà máy”. Các con ông nghe theo lời bố, đều đăng ký đi học, mặc dù lúc ấy họ đều đang có nghề nghiệp, công ăn việc làm ổn định. Thậm chí, có người đang làm giáo viên ở huyện Mường Lát cũng xin ra khỏi ngành để về đi học mong rằng sẽ có việc ở ngay quê hương mình, gần bố mẹ anh em. Nào ngờ, sau khi học xong, họ lại trở nên trắng tay. Ông Tám cho biết đã phải chi ra 40 - 50 triệu đồng cho các con theo học nhưng bây giờ thì chưa biết khi nào có một công việc nuôi thân qua ngày.

Cũng cùng cảnh ngộ, gia đình ông Phạm Ngọc Văn, ở thôn Hồng Sơn, xã Thúy Sơn cũng bị thu hồi đất cho nhà máy. Ông Văn cũng động viên 2 người con của mình đi học lớp công nghệ sản xuất xi măng của nhà máy. Lúc đó các con ông Văn cũng đã có công ăn việc làm ổn định, nhưng mong muốn đóng góp cho quê hương, nên họ nghe theo. Sau khi nhà máy đào tạo nghề xong, trở về quê để đợi trở thành công nhân sản xuất xi măng, nhưng đến nay vẫn chưa tìm được việc làm.

Trao đổi với chúng tôi về các vấn đề trên, ông Phạm Thanh Sơn, Bí thư huyện ủy Ngọc Lặc cũng thẳng thắn thừa nhận: “Hệ lụy của dự án xi măng Thanh Sơn để lại khá nặng nề cho cả chính quyền địa phương và người dân. Hiện nay, vấn đề nan giải nhất là hàng trăm con em người địa phương đang thất nghiệp do đi đào tạo về đã gần hai năm nay nhưng không có việc làm. Huyện đã nhiều lần chủ động đấu nối với Công ty để giải quyết, nhưng không thấy họ trả lời”.
 

Dân nghèo càng thêm nghèo

“Trước đây, vì tin vào lời của cán bộ nhà máy, nên chúng tôi mới động viên con, em mình đi theo học lớp đào tạo sản xuất xi măng để về làm cho họ. Ai ngờ, dự án này đã dừng hoạt động gần 2 năm nay, con em địa phương thì trở thành thất nghiệp cả lũ. Dân đã nghèo lại càng nghèo thêm vì không có đất sản xuất, không có công ăn việc làm”

Ông Đỗ Văn Tám, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thúy Sơn.

Lê Quân

baoin