Doanh nghiệp chưa mặn mà, lao động vay không dễ

 

Muốn được vay vốn, yêu cầu đối với doanh nghiệp để được hưởng chính sách hỗ trợ này phải xây dựng phương án sắp xếp lao động báo cáo về Sở LĐ, TB&XH để xác nhận. Đồng thời doanh nghiệp phải nộp báo cáo tài chính quý gần nhất và báo cáo các nguồn tài chính của doanh nghiệp cho Sở Tài chính để xác nhận.

 

Sau đó cơ quan cho vay là Chi nhánh Ngân hàng Phát triển căn cứ xác nhận phương án sắp xếp lao động của Sở LĐ, TB&XH và xác nhận của Sở Tài chính rồi mới xem xét và xác định mức cho vay đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên theo ông Sơn, Trưởng phòng tổng hợp Ngân hàng Phát triển – Chi nhánh tại Nghệ An, mới chỉ có duy nhất một doanh nghiệp đến tiếp cận và ngân hàng đang hướng dẫn doanh nghiệp này về thủ tục vay.

 

Ngoài ra, có một số doanh nghiệp từ năm 2008, số lao động phải nghỉ việc do suy giảm kinh tế từ 100 người trở lên – đáp ứng đủ số lượng lao động theo quy định tại khoản 1 điều 2 của thông tư 06. Tuy nhiên, xét về mốc thời gian thì nguồn vốn vay ưu đãi cũng không thể “rót” vào doanh nghiệp này bởi theo quy định, người lao động phải thôi việc từ năm 2009.

 

Tại Công ty CP Dệt may Nghệ An, công nhân lao động không có việc làm thường xuyên vì biến động kinh tế thế giới ngành may bị tác động nhiều. (Ảnh: T.G)

 

Ông Phan Sỹ Dương, Phó Giám đốc Sở LĐ, TB&XH tỉnh Nghệ An cho hay: Đến thời điểm này, sau gần 2 tháng triển khai thực hiện Quyết định số 30/2009/QĐ/TTg về việc hỗ trợ đối với người lao động mất việc làm trong doanh nghiệp gặp khó khăn do suy giảm kinh tế, ở Nghệ An mới chỉ có 1 doanh nghiệp đang trong quá trình lập phương án đề xuất tiếp cận chính sách hỗ trợ này. Mặc dù trước đó, Sở đã thông qua các phương tiện thông tin đại chúng cũng như thông báo tới các doanh nghiệp về việc này.

 

Ông Dương nói: “Ngoài vướng mắc chính là thời điểm áp dụng và quy định bó hẹp hỗ trợ lao động mất việc trong năm 2009, chúng tôi thấy khó để thực hiện quyết định này, vấn đề chính là trách nhiệm của doanh nghiệp, họ không mấy mặn mà. Về mặt tâm lý, doanh nghiệp e ngại vì vay thì trước sau cũng phải trả. Mà lại mang tiếng là “rách” đến nỗi phải vay ngân hàng lãi suất 0% để trả cho người lao động. Vì vậy doanh nghiệp thà nợ người lao động chứ không muốn trở thành “con nợ” của ngân hàng”.

 

 

Theo số liệu thống kê từ Sở LĐ,TB&XH, số lao động mất việc làm đến thời điểm tháng 4/2009 là 10.000 người, trong đó lao động mất việc làm tại các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh là 2.473 người; lao động mất việc làm từ ngoại tỉnh về khoảng 7.500 người. Tuy nhiên dự kiến từ nay đến cuối năm tình trạng này sẽ không tăng thêm do nhu cầu tuyển dụng lao động trở lại của các khu công nghiệp ngoài tỉnh (thông tin thị trường Bộ LĐ,TB&XH).

 

Theo Thông tư 06/2009/TTLT-BLĐTBXH- BTC thì đối với người lao động mất việc làm trong năm 2009 (bao gồm cả người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng bị mất việc làm phải về nước trước thời hạn) được vay vốn để học nghề, tự tạo việc làm hoặc đi xuất khẩu lao động, bao gồm được vay vốn từ Quỹ Quốc gia về việc làm thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia về việc làm để tự tạo việc làm.

 

Đây là một chủ trương tốt, nhưng đến nay Nghệ An cũng chưa thể triển khai được bởi tiến độ thống kê báo cáo tình hình lao động ở cấp huyện còn quá chậm. Ngân hàng chính sách xã hội là đơn vị thực hiện cho lao động mất việc làm vay vốn ưu đãi, tuy nhiên, nếu áp dụng những quy định của ngân hàng chính sách xã hội vào thực tế thì lao động thất nghiệp cũng khó tiếp cận bởi muốn được vay, người lao động phải vào tổ vay vốn tại các thôn, xã, sau khi được tổ vay vốn kết nạp, danh sách đó phải được chính quyền xã phê duyệt. Tiếp đó, xã phải chuyển danh sách này cho ngân hàng chính sách xã hội cấp huyện. Ngân hàng đồng ý, người lao động mới được vay tiền.

 

Trên thực tế, nếu lao động thất nghiệp đang làm việc ở địa phương khác, mất việc chuyển về nơi cư trú, sẽ không dễ để có thể được vào tổ vay vốn. Một vấn đề đang đặt ra với Nghệ An, đó là trong số lao động mất việc làm, có hơn 75% số lao động thất nghiệp từ ngoại tỉnh về. Mặc dù đúng là đối tượng được vay theo QĐ 30 song không phải là nhân khẩu cư trú ổn định nên đương nhiên họ bị gạt ra khỏi danh sách tổ vay vốn.

 

Trước những bất cập trên, Sở đã tiến hành 2 đợt tập huấn cho cán bộ các phòng LĐ,TB&XH. Đồng thời tham mưu cho UBND tỉnh có văn bản yêu cầu các ngành, các cấp khẩn trương chỉ đạo, phổ biến đến doanh nghiệp, người lao động và thực hiện chính sách này của Chính phủ, tăng cường công tác tuyên truyền để doanh nghiệp và người dân được biết.