Đòi công lý trên đất Mỹ (2): Chàng trai khiến người Mỹ rơi nước mắt

> "Có thể tôi sẽ chết trên đất Mỹ"

 

Với mục đích để chính nạn nhân là người lên tiếng về nỗi đau da cam khi sang Mỹ đòi công lý, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam đã gửi công văn về các địa phương tìm kiếm người tham gia biết tiếng Anh.

 

Cái tên Phạm Thế Minh, SN 1975 (quê ở An Dương - Hải Phòng), có bố là bộ đội, mẹ là công nhân quốc phòng cùng chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị là một trong những cái tên hiếm hoi được gửi về Trung ương Hội.

 

Phạm Thế Minh trong một buổi thuyết trình về thảm họa dioxin. Ảnh: TL

Lay động lòng người

TS Trần Xuân Thu, Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam cho biết: Nhiệm vụ của đoàn nạn nhân chất độc da cam/dioxin sang Mỹ lần đó sẽ phải di chuyển qua 7 bang lớn như: Chicago, New York, Califonia...

 

Theo đó, nơi đoàn đến vận động sẽ gồm các nghị sỹ Mỹ, các chức sắc tôn giáo, Hội sinh viên Việt-Mỹ, học sinh phổ thông tại các trường trung học... Và Minh sẽ là người nói về thảm họa da cam ở Việt Nam bằng tiếng Anh cùng với những đoạn clip ngắn quay cảnh nạn nhân da cam/dioxin ở Việt Nam đang hằng ngày, hằng giờ chiến đấu với bệnh tật.

“Khi gặp Phạm Thế Minh trước khi lên đường sang Mỹ tại Hà Nội vài giờ đồng hồ, tôi đã thấy vững tâm. Và khi cậu ấy lên tiếng về thảm họa da cam ở Việt Nam, nhiều người Mỹ đã rơi nước mắt”, ông Thu nhớ lại.

Với Phạm Thế Minh, giọt nước mắt đầu tiên khiến anh ấn tượng nhất khi đặt chân lên đất Mỹ chính là giọt nước mắt lặng lẽ của người cựu chiến binh Mỹ có tên là Lewis, bang Califonia. Lewis chính là người đã ra sân bay đón đoàn của Minh về nhà mình ở trong 5 ngày trước khi đoàn di chuyển sang New York.

Lewis ra đón đoàn bằng taxi bởi gia đình không có ô tô. Vậy nhưng, khi xách hành lý lên tầng 2 cho Minh, người cựu chiến binh già đã thoáng chút bối rối khi thấy dây kéo, bánh xe của va ly đứt tung rời rạc.

 

Ngay tối hôm đầu tiên, trước khi đi ngủ, Lewis đã gõ cửa phòng Minh và mang theo một chiếc va ly mới toanh. Ông nói với giọng trìu mến: “Con chuyển quần áo, đồ đạc sang chiếc valy mới này nhé, cái kia hỏng rồi”. Sau đó, Lewis ngồi hỏi thăm về gia đình Minh, đôi mắt thi thoảng lại liếc nhìn xuống đôi chân teo tóp của Minh.

 

Khi biết Minh là nạn nhân thế hệ thứ 2 của chất độc da cam/dioxin do ảnh hưởng từ bố mẹ chiến đấu ở chiến trường Quảng trị, Lewis đã bật khóc. Ông nói rằng đã bao nhiêu năm nay, lương tâm ông bị day dứt và mong muốn được một lần trở lại Việt Nam nhưng vì điều kiện kinh tế khó khăn nên vẫn chưa thực hiện được ước muốn này.

Sau khi nghe Minh nói rằng mình vẫn may mắn hơn hàng triệu nạn nhân khác đang sống cuộc sống thực vật, những nạn nhân không có mắt, không có tay, những nạn nhân tâm thần lang thang, bạ gì cũng nhét vào miệng... Lewis lại cúi mặt giấu dòng nước mắt.

Tại một số trường phổ thông ở Chicago, khi nghe Phạm Thế Minh nói về thảm họa da cam/dioxin ở Việt Nam và hậu quả của nó là hơn 3 triệu nạn nhân đang vật lộn với nhiều căn bệnh nan y, nhiều thế hệ con, cháu bị di chứng, nhiều học sinh Mỹ đã khóc. Không chỉ người dân thường mà cả những nghị sỹ Mỹ khi nghe Minh diễn thuyết về thảm họa da cam/dioxin thông qua những thước phim tài liệu, họ cũng đã rơi nước mắt vì xúc động. 

 

Vật vã mưu sinh

Căn nhà nhỏ của Phạm Thế Minh nằm cuối cùng trong con ngõ nhỏ ven đường quốc lộ 5. Ngoài cổng là một tấm biển khiêm tốn ghi “Trung tâm ngoại ngữ, tin học Hướng Dương”.

Kể về cuộc đời mình, Minh cười bảo: “Em mơ ước học Toán. Nhưng khi trường ĐH Ngoại Ngữ mở cơ sở tại Hải Phòng, em nộp hồ sơ và trúng tuyển”. Mặc dù cách nơi học khoảng 15 cây số, người khỏe mạnh đi lại đã vất vả, vậy mà với đôi chân bị teo tóp, Minh vẫn đều đặn đến trường bằng cách dùng dây cao su buộc chân vào bàn đạp xe.

Ra trường, thất thểu xin việc ở vài chục cơ quan nhưng không nơi nào nhận, Minh đành lăn lộn với đủ nghề: Sửa chữa điện tử, gia sư... để kiếm sống. Dồn được một số vốn kha khá, Minh quyết định mở trung tâm đào tạo ngoại ngữ, tin học. Ban đầu, Minh mở tại nhà nên chỉ có lèo tèo vài học sinh. Năm 2008, Minh thuê lại một căn nhà ven quốc lộ 5 nên lượng học sinh tham gia đông hẳn. Đến nay, Trung tâm đã đào tạo hơn 1.000 lượt học viên và phổ cập tin học cho gần 300 người.

 

Đào tạo miễn phí cho 61 người khuyết tật khác tại HTX Tự Lực của huyện An Dương. Tuy nhiên, do học phí ở Trung tâm thu rất thấp, trong khi giá thuê mặt bằng tăng cao nên cuối năm 2010, Minh lại rút cơ sở đào tạo về tại nhà.

Cách đây 2 năm, Minh lập gia đình. Mặc dù yêu nhau đến gần 10 năm nhưng mới đây hai người mới quyết định đi đến hôn nhân. Trước đó, Minh đã có một thỏa thuận riêng với vợ: Khi nào có bầu, sẽ đến các trung tâm y tế để kiểm tra. Nếu em bé có vấn đề về di chứng da cam/dioxin, Minh sẽ giải phóng ngay cho vợ.

Hiện con trai của Minh đã hơn 1 tuổi. Cậu bé hơi còi so với độ tuổi nhưng khuôn mặt sáng sủa, đôi mắt tinh nhanh. Tuy nhiên, Minh bảo phải đến khi em bé này trưởng thành mới hết nỗi lo bởi nhiều đứa trẻ di chứng da cam/dioxin ban đầu sinh ra hoàn toàn bình thường nhưng sau vài năm mới phát bệnh. Bởi vậy, ngay cả trong lúc vật vã mưu sinh, ngay cả những khi  hạnh phúc bên vợ, con, trong thâm tâm Minh vẫn luôn đau đáu một nỗi sợ hãi mơ hồ về sự quay trở lại của chất độc da cam/dioxin.

 

Một thìa bột canh dioxin có thể giết chết một thành phố Nhiều nhà khoa học trên thế giới đã cho rằng, chỉ cần 85 gram dioxin (một thìa bột canh) hòa vào hệ thống cấp nước có thể giết chết toàn bộ một thành phố 8 triệu dân. Vậy mà không lực Hoa Kỳ trong 10 năm (từ 1961-1971) đã rải xuống miền Trung và miền Nam Việt Nam khoảng 80 triệu lít hóa chất độc hại, chứa 366kg chất dioxin. Hậu quả đã khiến khoảng 4,8 triệu người dân Việt Nam bị phơi nhiễm dioxin. (Nguồn: Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam)