Đột nhập “lò” dạy chữa ngọng
GiadinhNet - Nhiều lớp dạy nói ngọng đã được các phụ huynh tìm đến như một cứu cánh
Trước tình trạng đáng báo động của việc nói ngọng hai phụ âm "n", "l", một số phụ huynh Thủ đô đã bắt đầu quan tâm và lo lắng hơn trước tình trạng nói ngọng của con em mình. Nhiều lớp dạy nói ngọng đã được các phụ huynh tìm đến như một cứu cánh.
Tuy nhiên, theo tìm hiểu thì việc chữa nói ngọng cho trẻ là không khó và chỉ cần đưa trẻ đến các bệnh viện có chuyên khoa tai mũi họng thì sẽ được các bác sĩ hướng dẫn các bài tập rất đơn giản và hiệu quả.
 |
|
Việc sửa lỗi đối với trẻ em sẽ nhanh hơn bởi thời gian mắc lỗi ít hơn. |
"Nhập môn"
|
Theo lãnh đạo Phòng Giáo dục tiểu học - Sở GD&ĐT Hà Nội, kết quả khảo sát tại 13 huyện ngoại thành Hà Nội (bao gồm Thường Tín, Phú Xuyên, Ứng Hòa, Mỹ Đức, Thanh Oai, Chương Mỹ, Hoài Đức, Từ Liêm, Thanh Trì, Đông Anh, Mê Linh, Gia Lâm, Sóc Sơn) cho thấy có 22,27% trong số 203.832 học sinh và 11,80% trong số 10.875 giáo viên (GV) nói và viết sai chữ l, n (tạm gọi là ngọng - PV). Huyện có tỷ lệ học sinh nói ngọng nhiều nhất là Mê Linh, kế tiếp là Sóc Sơn... |
Trên thực tế, chuyện nói ngọng "n", "l" của người dân Thủ đô và một số tỉnh, thành ở đồng bằng Bắc Bộ đã tồn tại từ rất lâu.
Và cũng chính vì thế mà đã từng có những lớp dạy chữa nói ngọng nói chung và nói ngọng phụ âm "n", "l" nói riêng.
Những lớp dạy này đa số do các công ty tư nhân đứng ra tổ chức và dành cho tất cả các đối tượng học viên thuộc nhiều lứa tuổi, tầng lớp khác nhau.
Lần theo lời quảng cáo của một website chúng tôi tìm đến lớp chữa ngọng phụ âm "n", "l" của công ty X (có văn phòng đặt tại Hoàng Cầu, Hà Nội).
Đây là công ty chuyên về cung ứng nhân sự và đào tạo các kỹ năng mềm. Theo quảng cáo của công này thì lý do khiến họ tổ chức các khóa học chữa nói ngọng là do:
"Nói ngọng đang bành trướng. Nó xâm nhập tới những nơi xưa nay không được phép bén mảng tới. Đã không ngăn chặn nổi nó thì thôi chung sống với nó vậy, người ta tự nhủ.
Điều đáng nói ở đây là đôi khi những người nói ngọng còn không biết mình nói ngọng lúc nào và không có ai bên cạnh để sửa tật nói ngọng cho họ. Xuất phát từ mong muốn sửa được tật nói ngọng cho những người mắc phải căn bệnh này công ty tổ chức các khóa học chữa ngọng".
Đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy các lớp học này cũng được quảng cáo với những tên tuổi khá uy tín như: Thạc sỹ, MC Trịnh Lê Anh - Giảng viên Khoa du lịch ĐHKH&XHNV, Trưởng khoa tiếng Việt Trường Cao đẳng sư phạm Hải Dương, MC Hoàng Lai - MC truyền hình Hà Nội, Nhạc sĩ Kế Đoàn - Nhà hát Tuổi Trẻ và một số giảng viên trường SKĐA, Cao đẳng sư phạm Hải Dương...
Nội dung khóa học cũng được liệt kê chi tiết với những phần học cụ thể như: Nhập môn và khảo sát phát âm học viên, Lý thuyết phát âm chuẩn, Thực hành luyện phát âm chuẩn (thực hành, phân tích ưu nhược điểm về chất liệu phát thanh của từng học viên, cách khắc phục và luyện tập kỹ năng phát thanh, luyện hơi thở...), Thực hành luyện phát âm phụ âm đầu, Thực hành luyện thanh điệu... học phí của mỗi khóa học này là 2 triệu đồng/9 buổi/học viên.
Tuy nhiên, theo tìm hiểu thì hơn một năm nay công ty này đã không còn tổ chức những lớp học dạng này nữa vì số lượng học viên đăng kí không nhiều. Mặc dù theo khẳng định của một nhân viên tư vấn đào tạo là 100% học viên khi học những lớp này ra đều khắc phục được lỗi nói ngọng của mình. Nhưng một số học viên từng học ở đây lại khẳng định mức độ tiến bộ tùy thuộc vào từng người và mỗi khóa học chỉ khoảng 70% học viên học tập thành công.
Lần theo một địa chỉ khác trên đường Sơn Tây (Hà Nội) chúng tôi tiếp cận thêm một "lò" luyện chữa nói ngọng tư nhân. Giáo viên trực tiếp giảng dạy ở đây là một thạc sỹ hiện đang giảng dạy ở Đại học Sư phạm Hà Nội.
Và vì là "lò" tư nên các khóa học thường phân bố thành nhiều lớp nhỏ lẻ, mỗi lớp tối đa 3 học viên. Theo tiết lộ của một nhân viên tên Hương ở đây thì các khóa dạy chữa nói ngọng ở đây được tổ chức đều đặn và đối tượng tìm đến trung tâm đa số là trẻ em.
Các khóa học thường trải dài từ 6 đến 12 buổi và học phí tính theo buổi là 250 nghìn đồng/buổi/học viên. Cũng theo nhiều bậc phụ huynh thì mức độ thành công của các học viên sau mỗi khóa học ở trung tâm này là tương đối cao nên rất nhiều người tìm đến đăng kí.
 |
|
Theo các chuyên gia giáo dục: Nên sửa tật nói ngọng ngay khi còn nhỏ sẽ hiệu quả hơn. Ảnh: MH |
Chỉ một bài tập đơn giản là… hết ngọng
|
Mô hình rối loạn phát âm do nhiều nguyên nhân trong đó do phân bố địa lí vùng miền, do trẻ tập phát âm bố mẹ không chú ý nắn sửa, thậm chí có vẻ thích nghe cách phát âm đó có tính trẻ con. Ngoài ra, còn một số rất ít do giải phẫu như ngắn lưỡi, vòm họng thấp, màng mềm trong vòm họng rộng hơn bình thường,... với các lỗi này cần có sự can thiệp của phẫu thuật. |
Trong khi nhiều bậc phụ huynh chạy đôn chạy đáo tìm các trung tâm và cơ sở đào tạo uy tín để chữa nói ngọng cho con thì tại một số bệnh viện như:
Khoa thanh chính họng (Bệnh viện Tai Mũi Họng T.Ư), phòng phục hồi chức năng (Bệnh viện Nhi T.Ư)... đã có các lớp dạy chữ nóng ngọng cũng như khắc phục các lỗi về phát âm cho trẻ.
Các lớp này do chính các bác sĩ có chuyên môn cao vừa khám cụ thể cho từng trường hợp, vừa có những tư vấn cụ thể cho phụ huynh mà không cần mất nhiều thời gian và chi phí.
Bác sĩ Trịnh Quang Dũng - Trưởng phòng Phục hồi chức năng Bệnh viện Nhi cho biết: Số lượng bệnh nhân đến khám do chậm phát triển và rối loạn phát triển ngôn ngữ tăng lên theo từng năm, đặc biệt là hiện tượng rối loạn phát âm các phụ âm đầu: kh, n, l,... hiện tượng này diễn ra ở cả trẻ em và người lớn.
"Mô hình rối loạn phát âm do nhiều nguyên nhân trong đó do phân bố địa lí vùng miền, do trẻ tập phát âm bố mẹ không chú ý nắn sửa, thậm chí có vẻ thích nghe cách phát âm đó có tính trẻ con.
Ngoài ra, còn một số rất ít do giải phẫu như ngắn lưỡi, vòm họng thấp, màng mềm trong vòm họng rộng hơn bình thường,... với các lỗi này cần có sự can thiệp của phẫu thuật.
Theo kinh nghiệm nhiều năm, tôi thấy người dân ở khu vực phía tây Hà Nội, nhất là các huyện Thạch Thất, Quốc Oai, Đan Phượng... rất hay mắc lỗi về phát âm" - Bác sĩ Dũng chia sẻ.
Nhiều trường hợp bị ngọng rất nặng hai phụ âm "n", "l" nhưng sau khi được bộ phận ngôn ngữ trị liệu của phòng phục hồi chức năng khám và tư vấn cách luyện tập đã nói chuyện được một cách bình thường.
"Thường thì bác sĩ sẽ trực tiếp sửa phát âm cho đứa trẻ bằng cách tập cho trẻ nói theo âm chuẩn, phối hợp với gia đình hướng dẫn cho trẻ phát âm đúng. Rất nhiều trong số đó chính bố mẹ cũng phát âm sai dẫn đến hậu quả con cũng phát âm theo cách đó.
Bài tập rất đơn giản nhưng phải có sự kết hợp giữa bệnh viện và người nhà mới tạo được hiệu quả cho trẻ". Cũng theo cách làm này, theo bác sĩ Dũng, 10 trường hợp tìm đến bệnh viện thì 9 trường hợp khắc phục được trong thời gian ngắn.
Còn theo Tiến sĩ Nguyễn Duy Dương - Khoa Thanh chính họng, Bệnh viện Tai Mũi Họng, Bệnh viện không những có phương pháp hướng dẫn người nói ngọng sửa lỗi phát âm "l" và "n" mà còn nhiều lỗi phát âm khác bằng những bài tập rất đơn giản.
"Bản chất của việc nói sai hai âm này là do sử dụng lưỡi sai trong phát âm, nó đã ăn sâu thành thói quen, muốn sửa cần kiên trì và có thời gian. Điều quan trọng là làm sao cho người nói ngọng biết mình nói ngọng, phát âm sai để từ đó thay đổi cách phát âm theo thói quen phương ngữ" - TS Dương nhấn mạnh.
Đặc điểm chung của các bài tập cho cả người lớn và trẻ em là tập đặt lại thế lưỡi khi phát âm, riêng trẻ em cần có thêm các dụng cụ hỗ trợ như tranh ảnh. Và qua thực tế sửa lỗi phát âm cho bệnh nhân, TS. Dương nhận thấy đối tượng trẻ con thường khắc phục các lỗi nói ngọng "n", "l" nhanh hơn người lớn.
"Việc sửa lỗi đối với trẻ em sẽ nhanh hơn bởi thời gian mắc lỗi ít hơn, bộ phận phát âm đang phát triển nên dễ uốn nắn hơn. Còn ở người lớn có sự thuận lợi về cách chỉnh thế lưỡi nhưng do thói quen phát âm sai đã lâu nên việc sửa khó hơn".
Các bác sĩ cũng khuyên các bậc phụ huynh khi phát hiện con em bị ngọng nên đưa đến các phòng khoa khám trên để bác sĩ xác định mức độ của từng người. Sau khi đã xác định cụ thể mức độ thì bệnh viện sẽ lên những phác đồ trị liệu cụ thể hoặc hướng dẫn cho phụ huynh những bài tập cụ thể để mang về nhà tập cho trẻ. Với những cách chữa trị này, trẻ không những sớm khắc phục được lỗi lại đạt hiệu quả rất cao.
Hà Tùng Long