Dự án 132 tỉ không qua đấu thầu: Nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT Đặng Hùng Võ nói gì?

Theo pháp luật về đất đai, trước 1/7/2004, tức là trước khi Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực, thì có quy định về hình thức đổi đất lấy hạ tầng, hay nói cách khác là sử dụng quỹ đất để tạo vốn xây dựng cơ sở hạ tầng. Tức là 1 nhà đầu tư có thể xây dựng một cơ sở hạ tầng, sau đó được địa phương nhượng lại một quỹ đất, tương đương với số tiền mà chủ đầu tư bỏ ra xây dựng cơ sở hạ tầng.  Đến khi Luật Đất đai năm 2003 có hiệu lực, thì cơ chế đổi đất lấy hạ tầng hay còn gọi sử dụng quỹ đất để làm hạ tầng không được công nhận nữa. Nếu địa phương nào muốn sử dụng quỹ đất để làm hạ tầng, thì phải đổi qua tiền, tức là phải đấu giá quyền sử dụng đất và đấu thầu dự án có sử dụng quỹ đất đó. Có nghĩa là nó đã được tính qua giá trị đã được tiền tệ hoá.

Thưa ông, những dự án được tạo nên từ việc tạo vốn bằng quỹ đất thì có được coi là dự án có nguồn vốn từ ngân sách nhà nước hay không? Trong trường hợp này chủ đầu tư phải là cơ quan nhà nước hay có thể là một cơ quan khác?

Tin bài liên quan

>> Dự án 132 tỉ không qua đấu thầu >> Dự án 132 tỉ không qua đấu thầu: Những vấn đề cần được làm rõ >> Dự án 132 tỉ không qua đấu thầu: Cơ quan chức năng nói gì?

- Nếu chúng ta sử dụng đất của Nhà nước để đấu giá thì vốn được tạo từ quỹ đất này chính là ngân sách nhà nước. Chúng ta không hạn chế chủ đầu tư phải là cơ quan nhà nước mà các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế đều có thể được tham gia. Không hạn chế, nhưng khi tham gia dự án thì phải thông qua đấu thầu và đấu giá.

Trong trường hợp cụ thể này, UBND tỉnh QB đã giao cho một doanh nghiệp (Cty 525 NV) tự tính toán, tự thẩm định và phê duyệt dự toán. Sau đó bán các lô đất ở để thu hồi tiền, rồi khấu trừ những khoản mà doanh nghiệp đã đầu tư, chi phí, còn lại sẽ nộp vào ngân sách. Liệu việc làm này có đúng không?

- Về nguyên tắc, sau khi Luật Đất đai 2003 có hiệu lực, thì việc một doanh nghiệp từ một thành phần kinh tế khác được UBND tỉnh giao nhưng muốn không thông qua đấu giá, đấu thầu thì trước hết phải công khai dự án đó, để các nhà đầu tư biết, tham gia. Nếu công khai  mà chỉ có 1 nhà đầu tư tham gia thì có thể áp dụng hình thức chỉ định thầu. Khi đã chỉ định thầu và cho nhà đầu tư tự phê duyệt tổng dự toán, thiết kế thì phải có ít nhất là quá trình kiểm toán nội dung phê duỵệt đó, xem có đúng theo đơn giá công trình của nhà nước hay không. Hay nói cách khác là tất cả các vấn đề liên quan đến thẩm định đánh giá công trình, phải có sự can thiệp của cơ quan nhà nước.

Việc kiểm toán sẽ được thực hiện ở công đoạn nào của dự án. Thưa ông?

- Phải kiểm toán ngay khi dự án bắt đầu

Trong trường hợp này, ông đánh giá như thế nào khi chủ đầu tư là Cty 525 lại tự thuê một công ty cổ phần thẩm định dự toán của chính chủ đầu tư họ đưa ra và phê duyệt?

- Ở đây, có thể thuê bất kỳ một doanh nghiệp nào miễn là có chức năng tư vấn, thẩm định công trình. Nhưng không phải là chủ đầu tư đi thuê mà phải là các cơ quan Nhà nước thuê. Có thể là một sở hoặc một ban quản lý dự án trực thuộc tỉnh đại diện. Sau khi thẩm định thì phải báo cáo cơ quan nhà nước, lúc đó UBND tỉnh có chấp nhận hay không còn là cả một quá trình dài. Việc chủ đầu tư tự thuê tư vấn thẩm định là không đúng.

Thưa ông, việc công khai dự án để kêu gọi đầu tư và đấu thầu theo quy định phải như thế nào?

- Theo quy định, thông thường công khai dự án là phải đăng báo, hoặc các phương tiện thông tin đại chúng khác như truyền hình, phát thanh.

Ông đánh giá như thế nào khi UBND tỉnh Quảng Bình cho rằng dự án đã được công khai thông qua việc dự án được in trong cuốn sách “Quảng Bình –  Tiềm năng và cơ hội đầu tư” và cuốn sách này được phát cho các đại biểu trong các hội nghị xúc tiến đầu tư?

- Trường hợp này, trình tự thủ tục công khai hoá chưa được thực hiện rõ ràng.

Vậy còn sự khác nhau giữa tên, quy mô, vị trí của dự án được cho là công khai và dự án được giao cho chủ đầu tư?

- Theo tôi, đây chỉ là ý tưởng của UBND tỉnh QB về một số dự án và nó được nêu trong cuốn sách này. Còn trong trường hợp này thì việc làm của UBND tỉnh QB chưa đảm bảo được tiêu chí công khai hoá dự án về đấu giá quyền sử dụng đất và đấu thầu công trình xây dựng. Bởi, một dự án khi muốn được công khai để kêu gọi đầu tư, để các doanh nghiệp biết và tham gia thì phải có đầy đủ thời điểm đến nhận thông tin dự án... Và tôi cho rằng việc công khai như thế này là chưa hợp lý.            

Với tư cách là người thay mặt Bộ trưởng Bộ TNMT ký công văn trả lời khi UBND tỉnh QB xin ý kiến về chỉ định thầu, ông đánh giá như thế nào khi dự án chưa được công khai đã được chỉ định?

- Thực ra thế này, trong quy định không phải là không cho chỉ định thầu. Anh được chỉ định thầu, nhưng phải đảm bảo một số điều kiện, trong đó tiêu chí phải công khai hoá dự án là một quy định rất quan trọng. Bởi anh phải công khai, để xem có bao nhiêu người tham gia, nếu công khai đúng trình tự, quy định mà chỉ có một nhà đầu tư tham gia mới có quyền chỉ định thầu. Hoặc chưa đảm bảo tiêu chí cụ thể về mặt công khai, hay nói cách khác công khai dưới dạng không đảm bảo là công khai, mà chỉ định thầu thì cũng không đúng. Trong trường hợp này, rõ ràng hướng dẫn của Bộ là phải đảm bảo được tiêu chí công khai.

Thưa ông, hiện dự án này đã hoàn tất việc san lấp mặt bằng và chủ đầu tư đã chia lô, bán  được 2/3 trong 200 lô dành cho đất ở. Liệu việc làm này có đúng không?

- Hiện nay, pháp luật về đất đai quy định tại NĐ 181, thì khoảng thời gian từ đầu năm 2005 đến hết năm 2005, không được chia lô bán nền. Đến đầu 2006, NĐ 17 được ban hành có sửa đổi quy định về chia lô bán nền. Đó là chỉ được chia lô, bán nền ở những khu vực không phải là thành phố, thị xã. Với dự án này, được triển khai ở TP Đồng Hới thì không được chia lô bán nền.

Xin cảm ơn ông!

Trần Đức Vinh