Dự án thủy điện dưới... thủy cung

Dìm gần 1.000 tỉ đồng dưới nước

 

Thời gian này, dư luận tại Hà Giang đang “nóng” về việc UBND tỉnh này quy hoạch sai sót khiến thuỷ điện xây sau dìm thuỷ điện xây trước sâu 12 m dưới nước. Trước đó, ngày 20/8/2008 ông Đỗ Hữu Hảo - Thứ trưởng Bộ Công Thương có văn bản gửi UBND tỉnh Hà Giang yêu cầu kiểm tra xem xét sự phù hợp của hồ sơ thiết kế các dự án trên hệ thống bậc thang về quy mô các mực nước thượng - hạ lưu và lưu lượng phát điện nhằm khai thác hợp lý nguồn thuỷ năng.

 

Thế nhưng, 2 ngày sau, ngày 22/8/2008, UBND tỉnh Hà Giang vẫn có Quyết định số 2737 phê duyệt Quy hoạch giai đoạn 2 thuỷ điện vừa và nhỏ. Theo đó, trên sông Miện, đoạn từ Đông Hà huyện Quản Bạ đến Thuận Hòa, huyện Vị Xuyên, UBND tỉnh Hà Giang quy hoạch 5 dự án thuỷ điện vừa và nhỏ xét theo bậc thang. Quy hoạch giai đoạn 1 có các nhà máy sông Miện 1, sông Miện 3; sông Miện 4. Giai đoạn 2 có dự án sông Miện 2 và dự án sông Miện 5.

 

Nhà máy thuỷ điện sông Miện 5 nếu xây dựng sẽ dìm nhà máy thuỷ điện sông Miện 4 dưới 12m nước.

 

Ông Nguyễn Thanh Thuỷ, Giám đốc dự án Nhà máy thuỷ điện Thuận Hòa nói: “Với quy hoạch như trên, nhà máy thuỷ điện sông Miện 5 sẽ dìm nhà máy thuỷ điện Thuận Hòa (sông Miện 4) có mức đầu tư hơn 900 tỷ đồng, dưới 12m nước. Đã có những sai phạm trong quy trình lập quy hoạch bổ sung thủy điện vừa và nhỏ giai đoạn 2”.

 

Nhận thấy những sự cố kỹ thuật “khủng khiếp” trên, trong văn bản số 3938/UBND-NVKT, ngày 30/12/2008 gửi Bộ Công Thương do ông Nguyễn Trường Tô, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang ký đã thừa nhận: “Dự án thủy sông Miện 2, thuộc xã Đông Hà không thể khả thi do mực nước dâng bình thường là 440 m. Trong khi đó, toàn bộ đường quốc lộ 4C khu vực Tráng Kìm, cầu Tráng Kìm (tuyến đường duy nhất lưu thông với các huyện biên giới như Đồng Văn, Yên Minh, Mèo Vạc) và khu dân cư một số khu vực thuộc xã Lùng Tám, Cán Tỷ (huyện Quản Bạ) có cao độ cốt là 431 sẽ nằm trong lòng hồ”.

 

Mặt khác, ông Tô cũng thừa nhận: “Dự án thủy điện sông Miện 5 có mực nước dâng bình thường là 155m sẽ nhấn chìm nhà máy thủy điện Thuận Hòa (Nhà máy sông Miện 4, mực nước hạ lưu là 142,98 m, theo quy hoạch đợt 1), ngập sâu trong nước 12 m”.

 

Trách nhiệm thuộc về ai?

 

Về những sai sót này, tại văn bản số 286/SCT-QLĐN ngày 13/11/2008 về việc thẩm tra hồ sơ đăng ký cấp giấy chứng nhận đầu tư, Sở Công Thương Hà Giang thừa nhận: “Dự án thuỷ điện sông Miện 5, theo quy hoạch giai đoạn 2 đã không xem xét và cập nhật số liệu quy hoạch giai đoạn 1 của dự án thuỷ điện Thuận Hoà (sông Miện 4). Với số liệu của dự án thuỷ điện sông Miện 5 có cao trình mực nước dâng là 155m sẽ làm ngập nhà máy thuỷ điện sông Miện 4 là 12m, đồng thời làm thiệt hại năng lượng của dòng chảy trên toàn tuyến”.

 

Ông Hoàng Đình Châm - Phó Chủ tịch thường trực, UBND tỉnh Hà Giang nói: “Nguyên nhân của vấn đề này là do việc lấy ý kiến về bậc trước, bậc sau không kỹ đã khiến cái sau trùm lên cái trước. Trách nhiệm này thuộc về các cơ quan tham mưu, trong đó có Sở Công Thương. Cơ quan này đã thiếu kiểm tra sâu sát đối với đơn vị tư vấn lập quy hoạch trước khi trình các cấp xin chủ trương, thỏa thuận phê duyệt. Đơn vị quy hoạch được thuê thì làm ăn qua loa để lấy tiền, chất lượng không đảm bảo. Có những vị trí không làm được vẫn đưa vào như Dự án sông Miện 2”.

 

Được biết về các lỗi quy hoạch này, UBND tỉnh Hà Giang đã phải bỏ rất nhiều tiền từ ngân sách để thuê các đơn vị tư vấn lại. Sai sót đã rõ, nhưng vấn đề đặt ra là ai là người chịu trách nhiệm cho những sai sót này? Ngày 28/4/2009, Thủ tướng Chính phủ có công văn 2730 giao Bộ Công Thương chủ trì phối hợp với UBND tỉnh Hà Giang kiểm tra làm rõ nội dung phản ánh về những bất cập trong Quy hoạch trên đây.  

 

Nhóm PVĐT