Đừng đổ đầu dân!

Theo công bố này, tính đến hiện tại, ngành điện đang nợ của Tập đoàn Dầu khí (PVN) và Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam gần 10.000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, chỉ trong 1 năm rưỡi "kinh doanh" (từ đầu năm 2010 đến tháng 7/2011) ngành điện còn thua lỗ thêm 11.600 tỷ đồng. Như vậy, cộng cả 2 khoản nợ và lỗ, tính ra ngành điện đang bị "âm" tới hơn 20.000 tỷ đồng. Nếu đem số tiền đó ra quy đổi, con số này tương đương khoảng 1 tỷ USD.

Dư luận cũng giật mình khi lãnh đạo Bộ Công Thương cho rằng, việc đưa giá điện lên 8-9 cents/kwh vào năm 2020 sẽ được "điều chỉnh linh hoạt" nhằm đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh của Tập đoàn điện lực và kinh tế vĩ mô chung. Trong khi đó, Quyết định trước đó của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 - 2020 cũng chỉ định lượng mức độ rằng, giá bán điện đến năm 2020 được điều chỉnh dần từng bước, tương đương mức 8-9 cents/kwh. Nếu so sánh 2 việc trên, khái niệm "điều chỉnh dần từng bước" và "điều chỉnh linh hoạt" có vẻ như không hoàn toàn là một. Điều chỉnh dần từng bước là cách làm hợp lý nhằm tránh gây sốc cho xã hội song "điều chỉnh linh hoạt" lại khác, có thể lên cao rồi hạ xuống, sao cho mức cuối cùng đạt quy định. Đây dễ là liệu pháp gây sốc cho nền kinh tế, nhất là trong tình hình dễ tổn thương như hiện nay.

"Giá thấp" thì… nâng giá! Đó là chuyện không ai muốn nhưng rất khó tránh. Thế nhưng, ngoài việc "nâng" cách nào cho hợp lý còn nhiều chuyện đáng bàn khác. Dư luận bức xúc khi cho đến nay, chúng ta vẫn chưa có một thị trường điện cạnh tranh theo đúng nghĩa, dù đã có không ít cuộc hội nghị, hội thảo và kế hoạch, tuyên bố… về vấn đề này. Dư luận cũng từng biết có rất nhiều nhà sản xuất điện khác vẫn bị o ép giá trong quan hệ với ngành điện dù trên thực tế, điện vẫn thiếu liên miên. Dư luận khó hiểu khi ngành điện vẫn chưa thoát khỏi tai tiếng "độc quyền", "một mình một chợ" song vẫn nợ đầm đìa. Khoản thua lỗ và nợ nần trong vài năm đã lên tới hàng tỷ USD nên là điều mà những người "cầm chịch" ngành này cần suy nghĩ.

"Giá thấp" thì… tăng giá! Song, không lẽ sự yếu kém trong kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước lại mãi là "gánh nặng" của … dân?

Thường Sơn