Đường sắt cũng… "nhấp nhổm"

 PV Báo GĐ&XH đã tìm hiểu thêm với các loại hình khác như vận tải đường sắt, đường bộ về vấn đề có hay không việc tăng giá vé?!

Hàng không: Tăng trần thêm 50%

Như vậy, nếu trần giá mới được áp dụng thì giá vé máy bay nội địa sẽ tăng cao, mức tăng sẽ tương ứng với mức tăng trần là từ 50%. Khi đó, giá vé khứ hồi chặng TP HCM - Hà Nội sẽ có mức gần 8 triệu đồng. Cao nhất là chặng Hà Nội - Phú Quốc với giá khứ hồi gần 9 triệu đồng.

Nguyên nhân kiến nghị tăng trần được các hãng hàng không đưa ra là do chi phí đầu vào tăng cao. Theo con số được Vietnam Airlines công bố, trong 6 tháng đầu năm 2011 chi phí nhiên liệu của hãng này đã "đội" lên trên 1,5 tỷ đồng so với mức đưa ra trong kế hoạch đầu năm.

Đường sắt: Đang tính phương án tăng

Nếu phương án tăng trần sớm được chấp nhận thì trong năm nay, giá vé máy bay đã tăng trên 70%. Trước đó, vào tháng 4/2011, mức trần giá vé đã được phép tăng đến 23%. Dựa trên mức trần này mà vé máy bay trên các chặng nội địa đã thiết lập một mức giá mới như Hà Nội - Cần Thơ, Hà Nội - Phú Quốc là 2,7 triệu đồng thay vì 2,5 triệu đồng trước đó.

Sau động thái kiến nghị tăng trần nêu trên của các hãng hàng không, không ít người đặt câu hỏi, nếu mức trần mới được áp dụng thì các ngành vận tải khác như đường sắt, đường bộ có kiến nghị để tăng giá vé? Trên thực tế, tình trạng tăng giá đồng loạt từ hiệu ứng tăng giá của một vài yếu tố đã xảy ra. Ví dụ, giá xăng dầu tăng thì giá vận tải đường bộ tăng. Thậm chí, mới có tin tăng lương thì giá cả thị trường tiêu dùng đã ào ào lập mức mới. Như vậy, nỗi lo về việc giá vận tải sẽ đồng loạt tăng là có cơ sở. Mà một khi giá vận tải khách, vận tải hàng hóa tăng thì sẽ kéo theo giá của hàng loạt các mặt hàng, dịch vụ khác cũng tăng theo.

Trong ngành vận tải, mức giá vé tàu hỏa và vé máy bay luôn có sự tiệm cận nên khi hàng không được phép tăng trần giá thì giá vé tàu hỏa khó có thể không tăng. Ngày 20/9, trao đổi với PV Báo GĐ&XH, ông Nguyễn Hữu Tuyên, Trưởng ban Kinh doanh Vận tải (Tổng công ty Đường sắt Việt Nam) cho biết: "Chúng tôi đang tính toán, xây dựng khung giá mới. Cuối tháng này sẽ có phương án và mức tăng cụ thể cho từng mác, hạng tàu. Tuy nhiên, mức giá mới này chỉ áp dụng cho thời gian cao điểm Tết để bù rỗng. Thực tế hàng năm cho thấy, trước Tết, tuyến TP HCM - Hà Nội luôn trong tình trạng quá tải, còn chiều ngược lại thì tàu gần như chạy không. Sau Tết, tình hình ngược lại, các chuyến tàu vào Nam khách đông, còn từ Nam ra Bắc lại ít khách. Hơn nữa, năm nay giá vật tư đầu vào ngành đường sắt tăng cao nên chúng tôi đang tính toán để có mức giá phù hợp, vừa đáp ứng được nhu cầu của hành khách, vừa trang trải được chi phí vận hành".

Như vậy, trong thời gian sắp tới đến qua Tết, giá vé tàu dự kiến cũng sẽ tăng. Trước đó, từ ngày 1/7 giá vé giường nằm điều hòa không khí tàu SE3/4 đã được điều chỉnh tăng với mức cao nhất là 1,678 triệu đồng, thấp nhất là 1,290 triệu đồng. Mức giá nêu trên đã tăng thêm 5% so với giá cũ. Mục tiêu đợt tăng giá này, theo ngành đường sắt là để thực hiện chủ trương thí điểm nâng cao chất lượng phục vụ hành khách trên đoàn tàu này.

Đường bộ: Khó tăng vì mặt bằng đã cao

Đây là nhận định của ông Thái Văn Chung, Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải Hàng hóa TP HCM sau động thái kiến nghị tăng trần của các hãng hàng không. Theo ông Chung: "Việc các hãng hàng không tăng giá vé sẽ không tác động gì nhiều đến ngành vận tải đường bộ. Giá vận tải đường bộ chỉ chịu ảnh hưởng và sẽ phải điều chỉnh tăng khi chịu sự chi phối của các yếu tố như: Giá xăng, dầu, giá vật tư đầu vào, lãi suất ngân hàng... tăng".

Cũng theo ông Chung, với các yếu tố chi phí đầu vào hiện nay thì mức thu của ngành vận tải đường bộ đang nằm trong ngưỡng cân bằng, doanh nghiệp có lãi, hành khách được đáp ứng đủ nhu cầu tương ứng với chi phí bỏ ra. Chính vì các nguyên nhân nêu trên nên ông Chung khẳng định: "Cho đến thời điểm hiện tại, Hiệp hội chưa ghi nhận được kiến nghị tăng giá vé nào từ phía doanh nghiệp".

Cùng quan điểm với ông Chung, nhiều người cho rằng thành phần khách hàng của hai lĩnh vực hàng không và đường bộ là khác nhau. Trong khi hàng không có đối tượng khách hàng có thu nhập cao thì đường bộ lại dành cho khách hàng với mức thu nhập trung bình, thấp. Vì vậy, có trường hợp giá xăng dầu tăng cao nhưng doanh nghiệp vận tải đường bộ vẫn không thể tăng giá vé vì nếu tăng thì lại càng thua lỗ do mất khách. Mặt khác, hàng năm vào thời gian cao điểm, các doanh nghiệp vận tải đường bộ đều được chấp thuận phương án tăng giá vé để bù trống một chiều, nên việc thiết lập mức giá mới sau khi ngành hàng không tăng giá là khó xảy ra.

Công Tâm