“Em là em anh…”

Ấy là tấm giấy dán ở kính trước xe ôtô ghi tên một thạc sỹ ngành nghệ thuật với đầy đủ địa chỉ cơ quan, số điện thoại, chức vụ và  “xưng” là em của một cảnh sát giao thông Hà Nội. Mục đích thì ai cũng biết là để tránh bị phạt khi vi phạm Luật giao thông.

Nhưng theo tìm hiểu, có lẽ tấm ảnh này đã được đăng trên mạng từ khá lâu và được… “làm mới” nhờ sức lan tỏa của Facebook. Tính thật-giả của nó cũng còn phải xem xét, bởi chuyện một thạc sỹ mà trưng hết cả thông tin và quan hệ cá nhân ra trước thiên hạ một cách lố bịch như vậy cũng thật khó tin. Nhưng dù cũ hay mới, dù thật hay giả thì chuyện này đều bắt nguồn từ những vấn đề chưa bao giờ cũ, chưa bao giờ sai.

Nhiều người trong chúng ta có thành kiến với cảnh sát giao thông nhưng lại sẵn sàng vượt đèn đỏ vì một vài giây vội vã, sẵn sàng “xin nộp phạt tại chỗ” để khỏi phải “ăn” biên bản, khỏi rách việc. Nhiều người ác cảm với những chiến sỹ áo vàng nhưng hễ bị dừng xe là rút điện thoại cầu cứu khắp nơi để nhờ vả can thiệp. Nhiều người không ngại ngần xưng là con ông này bà kia, là em anh nọ anh kia… hòng được cảnh sát giao thông nể nang mà tha thứ.

Cái “bệnh” ấy phổ biến đến mức, trước đây một cựu lãnh đạo Công an Hà Nội còn bị đám thanh niên choai choai chuyên phóng nhanh vượt ẩu “mượn danh” khi gặp cảnh sát giao thông. Đến nỗi, vị lãnh đạo ấy phải lên tiếng trước công luận về việc này.

Và nó không chỉ là một căn bệnh, mà còn là một tì vết văn hóa trong bức tranh phát triển chung của xã hội, chỉ có thể bị loại bỏ bởi sự cứng rắn của chính những người thực thi pháp luật. Văn hóa chấp hành luật giao thông, văn hóa ứng xử, tinh thần thượng tôn pháp luật đều thấp, thói cậy nhờ quan hệ… của không ít người đã đẻ ra những câu kinh điển, “em là em anh…”, “tôi làm ở…”, “mời đồng chí nghe điện thoại ạ…”.

Nhưng chính những người thực thi công vụ, với tư tưởng vị tình như mọi người Việt Nam chúng ta, đã không đủ nghiêm khắc để ngăn chặn “căn bệnh” ấy. Có thể họ vì quen, vì nể, nhưng có thể cũng vì…sợ. Biết đâu, vì một biên bản phạt, mà họ bị điều chuyển, bị “trù” khi mà tinh thần thượng tôn pháp luật có thể bị chính sếp của họ phá vỡ.

Thế nên, có lẽ chiến sĩ áo vàng nào chả một giây chần chừ khi mà người vi phạm giao thông bỗng xưng “em là em anh…”.