Giá gạo có thể vượt 16 triệu đồng/tấn ?

> Ấn Độ cấm xuất khẩu gạo vì giá cả leo thang
> Gạo sẽ còn tăng giá

Tổ chức Nông lương Thế giới (FAO) dự báo trong thời gian tới, giá gạo có thể lên đến 1.000 USD/tấn (tương đương 16 triệu đồng/tấn). Trao đổi với PV GĐ&XH, PGS.TS Phạm Xuân Ngọc, GĐ Trung tâm Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Thực phẩm, xác nhận dự báo của FAO là có cơ sở.

Hiện tại gạo đang có mức giá cao nhất trong 34 năm qua và chưa có dấu hiệu dừng cuộc “leo thang” giá này.

Giá cao nhất 34 năm qua

Từ đầu năm 2008 đến nay, giá gạo đã tăng khoảng 72% do nguồn cung giảm mà nhu cầu lại vượt trội. Hiện giá gạo đang đứng ở mức cao nhất từ trước đến nay.

Bà Nguyễn Thị Hằng, chủ một đại lý gạo lớn ở tổ 49 Yên Hoà, Cầu Giấy, Hà Nội, nói: “Từ sau Tết Nguyên đán, giá gạo lên từng tuần với mức tăng cao nhất từ trước đến nay. Với cái giá thay đổi đến chóng mặt này, ngại nhất là phải giải thích với khách hàng. Họ cứ nghĩ người bán ăn chặn người tiêu dùng”.

Trong lúc đó, giới kinh doanh lúa gạo nhận định, với đà tăng giá như hiện nay, nhiều khả năng giá lúa sẽ tiếp tục “đội trần” trong thời gian tới. Chỉ vài tuần lại đây, giá một số loại gạo thông dụng trong nước như Bắc Hương đã tăng từ 9.000 đồng/kg lên 11.000 đồng/kg; gạo Tám thơm tăng từ 11.000 đồng/kg lên 13.000 đồng/kg, gạo Si tăng từ 8.000 đồng/kg lên 10.500 đồng/kg…

Theo FAO thì giá gạo trên thế giới đã lên đến mức tăng cao nhất trong lịch sử: 760 USD/tấn (tương đương với 12.342.000 đồng/tấn). Thậm chí, giá gạo thơm của Thái Lan đã lên đến 900USD/tấn (tương đương với 14.616.000 đồng VN). Thế giới đang có tới 37 quốc gia phải đối mặt với khủng hoảng lương thực và 20 quốc gia đã phải áp đặt một số biện pháp kiểm soát giá lương thực.

Ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam, cho hay: Để đảm bảo sản xuất, kinh doanh và chống lạm phát, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ NN&PTNT phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương điều hành chính sách xuất khẩu gạo. Trước mắt, tạm ngừng xuất khẩu cho đến hết tháng 5 và chưa ký thêm hợp đồng mới.

Hiệp hội Lương thực cũng vừa có văn bản gửi các doanh nghiệp thành viên để nhắc lại việc tạm ngừng xuất khẩu gạo và yêu cầu các doanh nghiệp trước khi ký hợp đồng xuất khẩu mới, phải có sẵn 70% nguồn hàng ở trong kho, nhằm giảm thiểu rủi ro từ biến động của giá lúa gạo trong nước và tỉ giá USD.

Cuối năm nay thị trường mới ổn định?

Dù giá gạo đã tăng lên ở mức khá cao nhưng theo các chuyên gia trong ngành và theo dự báo của FAO, giá gạo vẫn chưa dừng lại ở mức đó. Thậm chí, mức tăng có thể lên đến 1.000 USD/tấn vào tháng 6 và giá lương thực sẽ tiếp tục ở mức cao trong 3 - 5 năm tới.

Ủy ban Kinh tế - Xã hội châu Á - Thái Bình Dương của Liên Hiệp Quốc (ESCAP) cũng cho rằng, việc lương thực tăng giá tiếp tục là thách thức lớn trong thời gian tới. Việc giá gạo tăng phản ánh thị trường gạo đang thiếu nguồn cung, sau khi các nước sản xuất chủ yếu như Ấn Độ và Việt Nam vừa công bố những quy định về hạn chế xuất khẩu gạo. Trong khi đó, nguồn cung từ Thái Lan, nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới đang bị giảm.

PGS.TS Phạm Xuân Ngọc, GĐ Trung tâm Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Thực phẩm cho rằng: “FAO dự báo là có cơ sở, vì ngoài những nguyên nhân giá vật tư đầu vào như xăng dầu, phân bón, thuốc trừ sâu… còn một nguyên nhân rất quan trọng là lương thực đang được sử dụng rất nhiều để sản xuất nhiệt liệu sạch (ethanol), thân thiện môi trường. Để đảm bảo an ninh lương thực, Thái Lan và Ấn Độ, hai nước có trữ lượng xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới đang phải xem xét lại trữ lượng xuất khẩu gạo của mình. Gạo Việt Nam trước kia chỉ hơn 300 USD/tấn thì nay đã lên đến mức giá trên 700 USD/tấn.

Điều đáng nói là không phải giá tăng cao mà Chính phủ đẩy mạnh xuất khẩu, ngược lại còn phải hạn chế để đảm bảo an ninh lương thực. Hiện tại, Chính phủ đã đưa ra khá nhiều biện pháp để bình ổn giá gạo và chống lạm phát nhưng hiệu quả thì vẫn phải chờ đến thời gian. Nhưng chắc chắn thời gian để ổn định được thị trường này cũng phải đến cuối năm 2008. Niềm tin gạo trở về giá cũ sẽ là điều khó xảy ra. Kinh nghiệm cho thấy giá đã lên là khó xuống, giá sẽ còn biến động và mặt bằng giá mới sẽ được xác lập”.

Đồng quan điểm với ông Ngọc, một chuyên gia kinh tế có uy tín cũng cho rằng, với tình hình hiện nay, rất  khó có thể xác định được thời gian giá lương thực sẽ dừng lại. Vì hiện tại, căn cứ vào tình hình cụ thể thì xu hướng vẫn là sẽ tăng nhiều và nhanh trong năm 2008.

PGS.TS Phạm Xuân Ngọc: “Cảnh giác việc kêu lỗ để tăng giá” Hiện chưa có đơn vị nào tính toán cụ thể chi phí cụ thể cho 1 kg thóc là bao nhiêu mà biết lỗ hay lãi. Tuy nhiên, việc kêu lỗ của các nhà sản xuất là chuyện khó tin vì giá phân bón tăng, nhưng giá lúa gạo cũng đã tăng lên rất cao. Thậm chí, giá thành phẩm đã tăng lên gấp nhiều lần so với mức tăng của đầu vào. Trong tình hình hiện nay cần cảnh giác với “đòn” kêu lỗ để đẩy giá lên và “tát nước theo mưa”. Vì hiện tại đã xuất hiện tình trạng các hợp đồng thương mại đã có, nhưng nông dân vẫn chờ giá cao mới bán. Điều này, khiến nguồn cung gạo xuất khẩu khan hiếm, gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc thực hiện các hợp đồng xuất khẩu gạo đã kí.

Mai Hạnh