Gian nan những chuyến hàng cho tuyến lửa

Sinh ra và lớn lên ở xã Nam Cường, huyện Nam Đàn (Nghệ An), tròn 22 tuổi vào năm 1945, Chu Đăng Chữ tham gia đoàn quân Nam tiến, hoạt động tại Quảng Ngãi. Tại đây, anh đã yêu và nên duyên chồng vợ với người con gái xứ Quảng, quê huyện Bình Sơn. Hòa bình lập lại ở miền Bắc, năm 1955, anh tập kết ra Bắc, rồi sau đó làm Chủ nhiệm Công binh- Sư 324.

 

Ông Chu Đăng Chữ (bên phải). Ảnh: TG

13 năm tham gia bộ đội Trường Sơn, từ khi Đoàn 559 được thành lập (1959), ông Chữ được điều động làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 301. Năm 1962- 1965, ông là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 70 - Đoàn 559, rồi Tham mưu phó Tổng cục Tiền phương (năm 1969), Tham mưu phó Bộ Tham mưu- Tổng cục Hậu cần...

Tiểu đoàn 301 do ông Chu Đăng Chữ làm Tiểu đoàn trưởng ban đầu có 440 cán bộ, chiến sĩ, biên chế thành 9 đội, làm nhiệm vụ vận chuyển lương thực, vũ khí, đạn dược vào chiến trường và 1 đội trinh sát, bảo vệ, 1 đội làm nhiệm vụ xây dựng hậu cứ, hoạt động trên những cung, chặng trọng yếu nhất. Cung đường từ Khe Hó (Vĩnh Linh) vào đến Pa Lin (giáp Liên khu 5) được chia làm 9 trạm, hoàn toàn đi trên đất địch, rất nguy hiểm và gian khổ.

 

Là một người lính dạn dày kinh nghiệm, ông nhận nhiệm vụ hoạt động tại Trạm số 6, trạm giữa, để chỉ huy toàn bộ các trạm hai đầu. Để che mắt địch, Tiểu đoàn 301 hành quân vào tập kết ở Khe Hó, lấy danh nghĩa “Nông trường chăn nuôi bò’ và “Công trường khai thác gỗ”. Nhập tâm khẩu hiệu: “ở không nhà, đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng”, những người lính Trường Sơn đã băng qua mọi hiểm nguy, luồn qua cả hàng rào điện tử McNamara của địch để vận chuyển hàng vào cho tiền tuyến.

 

Những ngày đầu khảo sát mở đường Trường Sơn, với tuyến đường này, bộ đội không chỉ bí mật tránh địch, mà còn phải bí mật, tránh cả với người dân của mình, vì vậy, công việc càng khó khăn bội phần. Dù vậy, với tài mưu lược của mình, ông Chữ đã chỉ huy toàn binh trạm vận chuyển hàng hóa vào chiến trường thông suốt.

 

Ngày 13/8/1959, sau 8 ngày đêm không quản núi cao, vực sâu, đêm tối, chuyến hàng đầu tiên của hậu phương lớn miền Bắc được Tiểu đoàn 301 vận chuyển và giao cho Liên khu 5 an toàn tuyệt đối. Đại diện lãnh đạo Khu ủy Liên Khu 5 ra nhận món quà gồm 60 khẩu súng trung liên, 100 khẩu tiểu liên và hàng nghìn viên đạn... trong niềm xúc động trào nước mắt và vui mừng khôn xiết của những người lính Trường Sơn.

 

Chuyến hàng đầu tiên được vận chuyển thành công là một bước ngoặt lịch sử trong việc chi viện cho tiền tuyến miền Nam trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại, là ý Đảng, lòng dân, là tình cảm của Bác Hồ và nhân dân miền Bắc gửi đến đồng bào và chiến sĩ miền Nam.

Ông Chu Đăng Chữ - người bộ đội Trường Sơn quê Nghệ An, người Tiểu đoàn trưởng đầu tiên của Tiểu đoàn 301, người lính Trường Sơn một thời oanh liệt nay đã bước vào tuổi 87 (hiện sống ở phường Trường Thi - TP Vinh). Trong cơ thể hiện vẫn phải mang máy trợ tim, nhưng ông vẫn tự hào khi nhắc về truyền thống và sự lớn mạnh của Bộ đội Trường Sơn, về Tiểu đoàn 301 kiên cường.

 

Từ một đội quân của Đoàn 559 ban đầu chỉ có 440 người, khi cao điểm, bộ đội Trường Sơn có tới hơn 12 vạn người đã xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ, cả nước cùng ra trận.