Gian nan tìm mộ chồng ở xứ người: Viết nhật ký chờ chồng

Một nách ba con (trong đó có một người con tật nguyền) lại chăm nom mẹ chồng ốm đau tật bệnh, bà vẫn gắng làm tròn bổn phận. Nhưng điều mà mọi người khâm phục ở bà chính là việc quyết tâm tìm bằng được nắm xương tàn của người chồng yêu dấu đã hy sinh anh dũng tại chiến trường nước bạn.

 

Bài 1: Viết nhật ký chờ chồng

Mặc dù giấy báo tử của chồng đã cầm trên tay nhưng bà Hà Thị Tính vẫn không tin ông đã hy sinh. "Có thể vì yếu tố bí mật hoặc có sự nhầm lẫn nào chăng?"-bà Tính thường nhủ thế. Vì vậy, đêm đêm đợi các con ngủ say, bà lại ngồi vào bàn viết nhật ký trò chuyện với chồng.

Ba tuần làm vợ, cả đời làm dâu

 Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng ở xã Xuân An, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, thuở nhỏ bà Hà Thị Tính đã sớm chịu cảnh mồ côi cha, gia đình tan tác vì bọn phản quốc đốt nhà, chém giết những người đi theo cách mạng. Bố bà là đồng chí Hà Trình -  Chi ủy viên, chi bộ Đảng Cộng sản Đông Dương xã Giang Nam, huyện Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Bị địch bắt năm 1930 và ngày 19/5/1932 bị kết án tử hình, sau đó giảm xuống án chung thân và đã hy sinh năm 1945, năm đó bà mới tròn 7 tuổi.

 Sau khi cha mất, 2 anh trai bà Tính cũng bị bọn phản quốc chém giết vì đi theo cách mạng. Còn lại mình bà và người mẹ đầy khổ đau. Noi gương cha và anh, 16 tuổi bà xung phong tham gia dân công hoả tuyến.

Năm 18 tuổi, bà trở thành người phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ Chủ tịch xã Xuân An, huyện Nghi Xuân. Ngày đó, chồng bà- ông Trần Văn Minh còn là cậu học sinh 18 tuổi, nhưng đã bỏ dở chuyện học hành tình nguyện đi bộ đội.  Năm 1957, trong một lần về phép, ông bà gặp nhau, tình yêu đến nhẹ nhàng nhưng bền chặt. Một đám cưới giản dị được tổ chức trong niềm hân hoan của gia đình,  họ hàng, làng xóm. Cô dâu hưởng niềm hạnh phúc làm vợ được một tuần lễ thì tiễn chồng lên đường. Sau lần đó, bà sinh được cô con gái đầu lòng là Trần Thị Loan. Một mình vừa cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, vừa  làm tốt hậu phương cho người ngoài chiến trận. Nuôi dạy con, chăm sóc mẹ chồng và mẹ đẻ. Tất cả một mình bà đảm đang gánh vác. Năm 1961,  một ngày giáp Tết, ông Minh đột ngột  ghé qua nhà. Lúc này, con gái đầu đã tròn 4 tuổi nhưng gia đình cũng chỉ đoàn tụ với nhau được 3 ngày thì ông lại lên đường. Bà Tính vẫn còn nhớ như in, đó là một buổi chiều muộn, sông cuộn đỏ phù sa. Bà bế con gái trên tay tiễn chồng, người bố vội vàng quay đi, đầu không dám ngoảnh lại vì sợ không giữ được nước mắt rơi. Bà biết, dù không quay lại nhưng ông ấy vẫn cảm nhận được bàn tay nhỏ xíu của cô con gái cưng giơ lên vẫy chào bố. Bóng chồng đã khuất nhưng hai mẹ con bà vẫn còn đứng lại.

Sau lần này, bà Tính sinh tiếp người con thứ 2, đặt tên là Trần Thị Nhung. Năm 1964, trước lúc được cấp trên điều động ra nước ngoài thực hiện nhiệm vụ đặc biệt, ông Minh được về thăm nhà và ở bên bà và con được 3 ngày rồi vội vã lên đường. Sau lần này, con trai út Trần Hồng Sơn ra đời. Bà không ngờ, đây là lần cuối cùng hai vợ chồng bà được ở bên nhau.

Trong thời gian hai vợ chồng xa cách, bao nhiêu tình cảm bà Tính dành cả cho con và mẹ chồng. Bà con ở xã Xuân An bảo rằng, hiếm có nàng con dâu hiếu nghĩa được như bà. Cuối năm 1965, mẹ chồng bà trút hơi thở cuối cùng trong vòng tay cô con dâu hiếu thảo sau một cơn bạo bệnh.

 

Bà Tính với cuốn nhật ký đã hoen ố vì thời gian và nước mắt. Ảnh: H.H

Những lá thư báu vật

 Những lá thư  đầy thương nhớ vẫn thay ông về bên bà, dừng chân ở đâu, hễ có thời gian ông đều tranh thủ viết thư về cho vợ con và bà Tính giữ chúng bên mình như báu vật.

 “Em yêu thương của anh: Đằng đẵng 2 năm trời mà anh và em không nhận được lá thư nào, lòng anh như lửa đốt, trong hoàn cảnh cả nước đang chiến tranh, quân địch hàng ngày, hàng giờ bắn phá, chúng ta đành phải tạm gác lại những giờ phút đầm ấm ấy để đưa nhiệm vụ của Tổ quốc, Đảng, nhân dân ta lên trên. Hẹn em giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, khi ấy gia đình ta lại đoàn viên sum họp một nhà. Em có đồng ý không? Nếu em của anh đồng ý thì chúng ta hãy hy sinh tình cảm để phục vụ nhiệm vụ chung. Anh rất tin ở em và mong em làm bằng được mọi điều như những người phụ nữ ba đảm đang khác. Anh cũng xin hứa với em và các con trong mọi hoàn cảnh, công tác cũng như lập trường luôn hoàn thành tốt để xứng đáng là người chồng của em, người bố của các con. Để khỏi phụ lòng mẹ con. Ngày 10/6/1962”.  (trích thư liệt sĩ  Minh gửi vợ).

 Bà Tính bảo, suốt cuộc đời làm vợ, bà chưa bao giờ được ở bên chồng trọn vẹn một tuần lễ. Thế nên, những bức thư từ chiến trường gửi về càng nối dài thương nhớ...

Một ngày cuối thu năm 1967, bà Tính nhận giấy báo tử của  chồng. Nhìn di ảnh của ông, bà không khóc được. Bà nói: Không hiểu sao hồi đó, bà vẫn không tin, bà hy vọng là ông vẫn còn sống?  Biết đâu để đảm bảo bí mật nên tổ chức làm giấy báo tử giả để ông hoạt động ở nước ngoài thì sao?  Từ đó, bà không nhớ đã có bao nhiêu đêm  mình ngồi viết nhật ký chờ chồng. Cuốn nhật kí viết dày đặc, những trang viết đã hoen ố bởi nước mắt và năm tháng thời gian. "Ngày... Anh ạ! sao anh lại rời mẹ con em vào chiều đông lạnh giá. Chiều đông miền Trung du buồn da diết, làm em càng rối cả ruột gan, anh đi rồi căn nhà càng trở nên quá rộng. Mẹ con em ép sát vào tường. Con bảo, giường bên ngoài dành cho bố; em lại nao lòng nghĩ đến anh; "Ngày... anh ơi, biết bao giờ chiến tranh mới chấm dứt, biết bao giờ anh mới trở về với mẹ con em?"... (trích Nhật ký của chị Tính).

Bà Tính tâm sự, viết nhật kí cũng là cách để bà giãi bày với lòng mình, nó giúp bà vượt qua bao khó khăn gian khó để vững vàng kiên trinh, nhất là sau đó một trận bom kinh hoàng đã làm cậu con trai duy nhất của anh bà phải sống đời sống thực vật. Cuộc sống của bà đã khó khăn lại chồng chất khó khăn.  

Hồ Hà