Ở độ cao 1.800 m so với mặt nước biển, Pù Bin là một trong 7 xã nghèo nhất của huyện Mai Châu, Hòa Bình với con đường độc đạo được mệnh danh “đường không mộ”.
Nghèo là thế, khó là thế, nhưng các thầy cô giáo THCS Pù Bin vẫn bám trường, bám bản, đưa cái chữ đến nơi bạt ngàn gió này.
6 giờ, khi tiếng gà cất lên, chúng tôi cùng các thầy cô giáo THCS Pù Bin đến trường dự ngày học đầu tuần.
Đường lên Pù Bin
14 km từ trung tâm thị trấn Mai Châu lên xã Pù Bin là chặng đường với nhiều khó khăn ngoài sức tưởng tượng của chúng tôi. Không rõ ông Trời trêu ngươi hay muốn thử thách lòng người bằng cách ném từng tảng đá khổng lồ xuống con đường độc đạo này. Những tảng đá lại vỡ tan thành những mảnh to nhỏ khác nhau, nằm chen chúc không theo một thứ tự nào, viên nào cũng tranh nhau ngoi lên nhọn hoắt. Lại có đoạn bị băm nát thành nhiều rãnh chằng chịt nhau, như thể vừa hứng chịu cơn nóng giận của Thiên Lôi. Xen kẽ là những đoạn đường đất, lầy lội, chỉ có thể đi theo những vết ô tô để lại. Con đường nhỏ ngoằn nghèo nằm giữa một bên là vách núi, một bên là vực sâu hút tầm mắt.
|
|
|
Các thầy cô giáo đến nhà học sinh kiểm tra tự học. |
Thầy giáo Lê Hồng Thạch kể: “Những tháng mưa, đá tảng từ trên núi lăn xuống ầm ầm. Có lần, anh em vừa đi qua mấy bước chân, một tảng đá to hơn gian nhà cấp 4 lăn xuống, “chém” đứt đôi đoạn đường”. Anh còn dặn chúng tôi giữa đường gặp rắn lục, rắn hổ mang thì đứng yên, nếu cử động làm chúng giật mình, bị rắn cắn thì coi như bỏ xác trên đường. Cô giáo Lê Thị Lượt nói vui: “Đây là “đường không mộ”, đi không cẩn thận, ngã xuống vực, chết coi như mất xác luôn. Mấy anh em trong trường “chết hụt” không biết bao nhiêu lần”.
Năm 2007, Pù Bin bị cô lập hoàn toàn ba tháng trong cơn bão số 5, khiến các thầy cô không thể về nhà, phải quay lại trường. Riêng hai cô giáo Lê Thị Lượt và Nguyễn Thị Vân Anh nhất quyết về bằng đường rừng vì lo cho con nhỏ dưới thị trấn. Mưa lớn, đường rừng không thạo, cả hai lạc trong rừng tưởng đã chết. Cũng có những chuyện cười ra nước mắt thời gian đó như chuyện cả trường đưa một cô giáo sắp sinh về dưới thị trấn. Thầy giáo Lê Thanh Trọng nhớ lại: “Trên này bà đỡ không có, anh em không ai biết… đỡ đẻ.
Do đó dù có mưa bão, đường hỏng, cả trường cùng nhau hộ tống bà đẻ về đường rừng. Cáng không cáng được vì đường quá trơn, cõng cũng không cõng được vì bụng bầu đã 9 tháng, mọi người phải thay nhau làm thanh vịn cho cô giáo đi”. Và những chuyện ngã xe, hỏng xe phải dắt bộ leo dốc hay vắt cắn đầm đìa máu cũng trở thành chuyện vui hằng ngày của những con người trẻ tuổi này.
Ươm mầm xanh trong gió
Lên đến nơi, chúng tôi mới hiểu tại sao xã có tên là Nà Phặt (tiếng Thái nghĩa là Gió). Trên này, bao quanh chỉ thấy đồi và núi giăng giăng trong sương sớm. Gió ù ù, thốc từng cơn lạnh buốt, cuốn tung cát lên cao rồi lại ném xuống không thương tiếc.
7h, học sinh đã đến khá đông đủ chuẩn bị lễ chào cờ đầu tuần. Những đôi chân sần sùi, nứt nẻ đến rướm máu được che chắn trong đôi dép đã rách cả một bên quai. Em nào khá lắm mới có đôi bata đã mòn vẹt, nặng màu bùn đất. Cô giáo Hà Thị Phung tâm sự: “Mùa hè còn đỡ chứ đến mùa đông nhìn các em thương lắm. Nhiều em không có cả áo rét mà mặc, môi tím tái vì lạnh”. Đây cũng là điều khiến các thầy cô THCS Pù Bin không nỡ bỏ học sinh của mình. Những tháng gần Tết, trời lạnh 2 độ C, cả thầy và trò phải đốt củi ngoài sân sưởi ấm.
|
|
|
Các thầy cô giáo và học sinh trường THCS Pù Bin. |
Thầy Lê Hồng Thạch nhớ lại: “Hơn chục năm trước, khi mới ra trường, tôi được phân công về giảng dạy tại đây. Vừa đến nơi, thấy phòng ốc chỉ là mấy căn nhà lợp tranh, đường đi vào còn phải bắc bằng nửa cây bương lớn, thấy tủi thân, hỏi tại sao mình phải đến một nơi kinh khủng như thế này?”. Mùa sương mù, ngủ dậy thấy nước nặng trên mi mắt, chăn chiếu ẩm ướt hàng tháng trời. Thế rồi, những ngày ngủ nhà tranh, soạn bài bằng đèn dầu, hay đi bộ 14 cây số từ nhà lên trường trên “con đường không mộ” cũng không làm thầy giáo ấy nản lòng. Dù ngày nắng hay ngày mưa, thầy cũng lên lớp đúng giờ vì “thầy phải là gương cho trò, mình không nghỉ ngày nào, các em cũng sẽ tự giác đi học”.
Thời gian rảnh rỗi, thầy đến từng nhà động viên gia đình cho con em đi học, hay giúp các em còn yếu, kém học bài, không kể đường xá xa xôi. Thói quen đó thầy giữ trong suốt 12 năm công tác, và đã truyền lửa cho các giáo viên còn lại trong trường. 13 con người ấy, không kể Hiệu trưởng, Hiệu phó hay giáo viên chuyên môn, hàng tuần vẫn phân công nhau đến nhà hơn trăm học sinh của 5 xóm đôn đốc việc học của các em; hay đơn giản là tâm sự, tìm hiểu hoàn cảnh gia đình từng trò một. Phương châm của các thầy cô là “muốn dạy, trước hết phải hiểu”.
Có trường hợp học sinh nghỉ học không xin phép, đến khi tìm hiểu mới biết nhà em đó mẹ ốm, bố phải đi nương, em phải ở nhà chăm mẹ, thì người bị phạt lại chính là giáo viên chủ nhiệm chứ không phải học sinh.
Thầy Trọng tự hào: “Trường có em Hà Thị Thảo là một trong hai học sinh toàn huyện Mai Châu được học bổng tại trường THPT Hữu nghị Việt - Lào. Nhiều em ra trường làm cán bộ xã, có em trở thành giáo viên”. Các thầy tâm sự: “Mong mỏi lớn nhất của chúng tôi là các em sẽ tiếp tục sự nghiệp trồng người mà chúng tôi đã gây dựng hơn chục năm nay trên mảnh đất đầy gió này”.
Theo Báo Đất Việt
