Giơ cao, đánh khẽ
Giadinh.net - Mới nghe rằng Bộ Tài nguyên & Môi trường đang gấp rút dự thảo nghị định về sửa đổi, bổ sung các quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Trong đó, có những điều khoản rất nặng như lấn chiếm đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình, danh lam thắng cảnh... có thể bị xử phạt 400 triệu đồng; sử dụng đất xây dựng công trình, đầu tư bất động sản... trái với quy hoạch có thể bị phạt 300 triệu đồng. Thậm chí, có cả những quy định rất “ngặt” như xả chất thải, để vật liệu xây dựng lên thửa đất người khác gây cản trở việc sử dụng đất... có thể bị xử phạt 10 triệu đồng.
Nghe đến đây không ít người... hoảng! Bởi thực tế như Hà Nội chẳng hạn, nếu “cứ đủng đỉnh mà làm” thì chắc cả bờ Bắc lẫn bờ Nam sông Hồng với hàng ngàn, hàng vạn hộ dân đều bị xử phạt tuốt vì chuyện vi phạm hành lang bảo vệ đê điều.
Mỗi nhà tuỳ nặng nhẹ mà xử phạt từ vài chục đến vài ba trăm triệu đồng thì chắc tiền thu vào kho bạc sẽ bộn, còn các hộ dân này có khi... bỏ nhà đi luôn! Còn nữa, chuyện tập kết vật liệu xây dựng, chuyện xả nước thải, chất thải sang đất người khác là chuyện quá thường ở khắp nơi, từ các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh đến những vùng thôn quê hẻo lánh. Không xử thì không nghiêm mà nếu cứ đi “xử” những hành vi này, chắc các cán bộ làm nhiệm vụ sẽ “hoa mắt” vì nhìn vào đâu cũng thấy sai phạm.
Năm trước, vụ việc Vedan được coi như một sự khởi đầu cho những nỗ lực “lập lại trật tự” trong câu chuyện vô tiền khoáng hậu về phá hoại môi trường. Người ta chờ đợi không chỉ để xem Vedan sẽ bị “trảm” ra sao mà còn là để thấy danh sách dài dài những nhà máy, xí nghiệp khác bị đưa ra “xử” vì vấy bẩn môi trường sống.
Vậy mà, cuối cùng danh sách những đơn vị “được phát hiện” cũng chỉ là một con số khiêm tốn, những nơi “lùm xùm” chỉ là đếm trên đầu ngón tay dù thực tế, ghé vào bất cứ tỉnh thành, phố xóm nào cũng có thể thấy... ô nhiễm. Người vui mặn chuyện hỏi thăm nhau xem “có việc gì không”, người buồn tình thì góp vào “thế là giơ cao gậy rồi”...
Quy định đưa ra là để tạo một hành lang pháp lý cho việc xử lý. Tuy nhiên, với những người quản lý, khi đưa ra quy định cũng cần tính xem nó có thể “áp” được trong thực tế hay không và áp dụng được ở mức nào? Nếu không, các quy định dễ trở thành một thứ “gậy” treo lơ lửng nhưng không bao giờ “đánh”, hoặc có “đánh” thì cũng “nhẹ hều” vì không sát thực tế. Lúc đấy không chỉ “gậy” mất uy mà còn có thể khiến cho việc thực thi dễ bề “lùm xùm” theo.
Thường Sơn