Gộp hai kỳ thi thành một: Nên hay không"?

>> Năm 2008: Chưa thi trắc nghiệm môn Toán

Điểm 10 thi tốt nghiệp – điểm 1 thi đại học

Phiên bản 2 của báo cáo phân tích kết quả kỳ thi đại học và so sánh với kỳ thi tốt nghiệp THPT 2007, do Cục Công nghệ Thông tin – Bộ GD&ĐT thực hiện, đã đưa ra những con số đáng được các nhà làm giáo dục quan tâm. Báo cáo được tiến hành dựa trên những thống kê số liệu của 124 đơn vị tuyển sinh đại học.

Được biết, Cục Công nghệ thông tin đã sử dụng phần mềm so sánh có thể xử lý được chi tiết đến từng trường, từng tỉnh/thành và kết quả cho thấy, có một độ vênh rất lớn giữa hai kỳ thi này: môn Toán vênh 4,38 điểm; môn Lý vênh 2,36 điểm, môn Hóa vênh 3,55 điểm, môn Văn vênh 1,8 điểm, môn Sử vênh 4,1 điểm và môn Ngoại ngữ vênh 2,81 điểm!

Có những địa phương có độ vênh cực lớn: Ví dụ tại TP Hồ Chí Minh, các thí sinh vượt qua môn Toán ở kỳ thi tốt nghiệp đạt kết quả giỏi, với điểm trung bình là 9,02 điểm (có hơn 10.000 thí sinh đạt 9,5 điểm và gần 20.000 thí sinh đạt 10 điểm)! Trong khi đó, tại kỳ thi đại học, điểm trung bình của môn Toán của các em này chỉ đạt 3,99 điểm, trong đó điểm số phổ biến nhất là 2,5! Điều đó có nghĩa, chênh lệch điểm thi môn Toán của 2 kỳ thi tại TP Hồ Chí Minh là 5,03 điểm!

Tương tự, kết quả thi môn Toán tại Hải Dương - tỉnh xếp bậc thứ 2 về hệ số điểm trung bình trong kỳ thi đại học (sau Hà Nội) – của 2 kỳ thi cũng có sự chênh lệch khá lớn: 3,13 điểm (hệ số điểm thi tốt nghiệp là 7,47 và đại học là 4,34). Đặc biệt, ở môn này, nhìn kết quả của các thi sinh đạt điểm 10 thi tốt nghiệp trên toàn quốc và “thể hiện” mình ở kỳ thi đại học thì thấy thật đáng thất vọng: điểm 1,2,3 đủ cả! Rất ít thí sinh đạt được điểm cao, phần lớn các em chỉ làng nhàng ở mức 5,5 đến 7 điểm. Còn ở môn Lý, tuy nhờ vào việc năm nay thi trắc nghiệm nên kết quả cao hơn so với các năm trước (thi tự luận), nhưng vẫn có rất nhiều em sở hữu điểm 10 tốt nghiệp song lại vẫn nhận điểm 2,3,4,5 khi thi đại học!

Tại sao vậy?

Thứ nhất, đó là do chúng ta đã tổ chức kỳ thi tốt nghiệp chưa hề nghiêm túc! Do đó, kết quả đạt được không đáng tin cậy. GS Văn Như Cương – Hiệu trưởng trường THPT Lương Thế Vinh đã xác nhận điều đó: “Có lần, tôi đã từng đọc được trên mạng Internet, một cậu học trò viết rằng: Muốn biết kì thi có nghiêm túc hay không, sao lại hỏi thầy cô, sao lại hỏi giám thị. Muốn biết nghiêm túc thế nào phải hỏi học sinh chúng em đây này. Phải thừa nhận, kỳ thi tốt nghiệp của chúng ta chưa nghiêm túc đúng nghĩa!”.

Đúng vậy, độ lỏng lẻo trong coi thi tốt nghiệp từ trước đến nay đã khiến báo chí tốn khá nhiều bút mực. Thông thường, giáo viên của các trường THPT sẽ đổi chéo cho nhau để coi thi tốt nghiệp, xác suất gặp “người quen” coi thi là khá lớn hoặc hiện tượng “trả nợ ân oán năm nay, năm trước” là vẫn còn tồn tại.

Một giáo viên trường THPT Trần Nhân Tông (xin được giấu tên) cho biết, khi coi thi tốt nghiệp, các thầy cô giáo vẫn nhẹ tay hơn cho học sinh, do đó đã “tha bổng” một số trường hợp vi phạm quy chế thi – chứ không thẳng tay như khi thi đại học. Hơn nữa, dù giáo viên trường này đi coi thi trường khác, nhưng trong hội đồng tuyển sinh của trường thường vẫn “cài cắm” lại một vài người lo chuyện “bếp núc” cho kỳ thi, vì thế việc “xin xỏ” cho học sinh của mình vẫn diễn ra trên thực tế. Và không thể không tính đến bệnh thành tích – dù đã được kêu gọi xóa bỏ - vẫn tồn tại dai dẳng trong tâm lý của một bộ phận thầy cô giáo và nhà trường: Đã là thi tốt nghiệp thì cố mà “hót” cho hết học sinh!

Thứ hai, từ trước đến nay, đề thi tốt nghiệp bao giờ cũng đơn giản hơn rất nhiều so với kỳ thi đại học. Theo đó, các học sinh chỉ cần chăm chỉ, thậm chí học “vẹt”, vẫn có khả năng đạt điểm cao. Kỳ thi đại học thì không vậy. Đề thi đại học thường khó hẳn lên, với mục đích chọn lựa ra được những học sinh giỏi thực sự. Do đó, khá nhiều em trải qua kỳ thi tốt nghiệp một cách “ngon lành” nhưng lại quá “khổ sở” khi “nhằn” bài thi đại học! Đó là chưa kể năm 2007, chúng ta có một số môn thi trắc nghiệm, đặc biệt là môn Ngoại ngữ nên điểm thi đã được cải thiện khá nhiều (thi trắc nghiệm nếu chỉ tính xác suất lựa chọn ngẫu nhiên cũng cho kết quả đúng 25%).

Có lẽ cũng vì kết quả so sánh trên đây, mà Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin Quách Tuấn Ngọc đã đi đến kết luận như sau trong bản báo cáo:

“Kết quả kỳ thi tuyển sinh đại học năm 2007 cho thấy tác dụng hữu hiệu của cuộc vận động “hai không” - nói không với tiêu cực và bệnh thành tích thể hiện qua các kết quả phân tích: số thí sinh đạt điểm yếu kém giảm đi rõ rệt... Tuy vậy, kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn cần có sự tăng cường giám sát, nhất là ở khâu coi thi”.

Phượng Diễm (ghi)

Đón đọc kỳ 2: GS Văn Như Cương: “Tôi kịch liệt phản đối đề án gộp 2 kỳ thi”.