Gượng dậy sau lũ

“Việc trợ cấp cái ăn trước mắt cho người dân là cần thiết nhưng về lâu dài phải có kế sách để giúp dân vượt qua khó khăn ổn định đời sống” - Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng, trong chuyến kiểm tra công tác khắc phục hậu quả lũ lụt ở tỉnh Quảng Bình mới đây, đã nhắc đi nhắc lại điều này.

Dựng lại nhà, khôi phục điện lưới

Quốc lộ 12A, con đường độc đạo dẫn đến các huyện miền núi Quảng Bình trong những ngày này tấp nập bởi hàng trăm chuyến xe với những dòng chữ đỏ “đoàn cứu trợ đồng bào bị lũ lụt”. Hàng trăm tấn gạo, hàng nghìn thùng mì tôm, thuốc chữa bệnh đã được giao tận tay đến từng hộ dân. Những xã phải sang sông, hàng hoá được chất lên thuyền và tập kết tại bến sông để cán bộ xã đến nhận. Trên đường đi, chúng tôi cũng chứng kiến những chiếc thuyền nhỏ bơi sang sông xin bộ đội mì tôm, nước uống. Bằng mọi cách và từ nhiều hướng cứu trợ, hầu hết người dân trong vùng lũ đã nhận được mì tôm, gạo và thuốc.

Tin bài liên quan

>> Hà Tĩnh sau lũ: Thắt lòng người ở lại! >> Blog của cô gái người Mỹ: Ghi từ tâm lũ miền Trung >> Chùm ảnh: Cứu trợ tại tâm lũ Quảng Bình >> Trong vùng tâm lũ Quảng Bình

Trên các đường làng, bóng những chiếc áo xanh tình nguyện đẫm mồ hôi của bộ đội, của thanh niên... đang cần mẫn giúp dân dọn vệ sinh và dựng lại nhà cửa. Theo lời của ông Phó Chủ tịch tỉnh Quảng Bình Nguyễn Hữu Hoài trên đường đi thị sát, đã có gần 200 thanh niên tình nguyện được các xã huy động đến nơi ngập lụt nặng giúp bà con làm vệ sinh đường làng, ngõ xóm, lau rửa bàn ghế, thu dọn sân trường để chuẩn bị cho học sinh bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT lần 2. Trên 400 lượt cán bộ, chiến sĩ công an, quân đội và bộ đôi biên phòng đã đến giúp dân dựng lại nhà cửa, vệ sinh môi trường.

Một tuần trong cơn lũ là một tuần bà con ở đây cũng trong tình trạng cô lập thông tin do không điện lưới, mạng điện thoại hư hỏng nặng. Khi chúng tôi có mặt những ngày sau lũ, hàng trăm cột điện lưới bị lũ cuốn trôi, đổ gãy tan tác, dây điện đứt chằng chịt dọc ngang cũng đang được các ngành điện lực, bưu điện cấp tập dựng lại để khôi phục lưới điện và mạng điện thoại. Tuy nhiên, do hư hỏng nặng và đường sá sạt lở nên đến chiều 14/8, vẫn còn 5 xã thuộc vùng rốn lũ chưa có điện trở lại. Điện thoại đã được khôi phục nhưng tín hiệu chưa bảo đảm.

Chị Cao Văn Thắm (xã Văn Hoá) vừa nhặt những mảnh gỗ trong vườn ghép lại thành chiếc giường vừa kể với chúng tôi, 5 tạ thóc của chị trôi sạch, lợn cũng trôi, hơn 2 tạ xi măng vay mượn mới mua được cũng ngậm nước lũ, coi như quẳng đi. Vị chi vụ đông năm nay vợ chồng chị và 4 con không biết gieo trồng bằng gì. Cũng may con bò - tài sản trị giá nhất của gia đình bị nước cuốn trôi ra cây rơm nên mắc kẹt tại đấy. Anh đang huy động cả gia đình cấp cứu cho những chỗ ruộng ngập bùn biết đâu vớt vát được chút đỉnh. Anh chị sẽ cày cuốc để trồng khoai lang và ngô đông cho vụ tới.

Giống vợ chồng chị Thắm, trên các cánh đồng trắng xoá nước lũ mấy ngày trước, giờ nhiều hộ dân tại Tuyên Hoá đang bắt đầu trồng khoai lang và ngô đông. Những lớp bùn lũ trong vườn, trên lối đi được bà con tận dụng giúp khoai lang sinh trưởng nhanh.

Ông Nguyễn Hữu Hoài, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, với số lương thực cứu trợ khẩn cấp này, chỉ có thể hỗ trợ cái ăn trước mắt cho bà con trong vòng khoảng vài tháng, nên khôi phục sản xuất là ưu tiên hàng đầu hiện nay. Tỉnh cũng đang tích cực triển khai kế hoạch trồng ngô vụ đông và ngô đông xuân sớm nhằm giải quyết lương thực cho người dân.

Ông Đoàn Quyết Thắng, Trưởng trạm Khuyến nông huyện Tuyên Hoá cho biết: “Trước mắt, Trạm Khuyến nông sẽ huy động vốn của trạm cùng với vốn hỗ trợ sản xuất của huyện và tỉnh, cố gắng cấp đủ số giống ngô đông ngắn ngày và giống khoai lang cho bà con. Ngoài ra, huyện cũng hỗ trợ thêm cho các hộ sản xuất về vật tư và phân bón”.

Phơi sách để tiếp tục dạy và học

Để có mặt ở vùng rốn lũ trước đây, chúng tôi đã phải dùng nhiều loại phương tiện: Ôtô, thuyền của dân và thậm chí cả đi bộ qua những quãng đường lầy lội, mới có thể đến được các trường học của huyện Tuyên Hoá. Những trường học ở đây đều bị lũ lụt tàn phá hết sức nặng nề. Có trường ngập sâu tới hơn 2m. Người dân, bộ đội và cả học sinh mấy ngày trời đánh vật ra cào bùn, lau rửa bàn ghế để chuẩn bị cho ngày khai giảng sắp tới. Những trang sách bê bết bùn non đang được các giáo viên mang ra rửa sạch, may ra còn có thể tận dụng được. Phấn bảng, bút mực và cả nhiều dụng cụ dạy học khác phần lớn đều bị trôi và hư hỏng nặng.

Đáng quan tâm là chỉ còn vài ngày nữa, nhiều học sinh lớp 12 phải bước vào kì thi tốt nghiệp THPT lần 2. Tuy nhiên, hiện có đến khoảng 2.500 học sinh lớp 12 trong diện thi lại tại vùng đỉnh lũ đang gặp rất nhiều khó khăn về mọi mặt. Đặc biệt là sách vở, quần áo, đồ dùng học tập của các em đều bị lũ cuốn trôi. Cơ sở vật chất tại các trường cũng bị lũ cuốn và làm hư hỏng nặng. Trong đó, có đến hơn 1 nghìn ngôi nhà của giáo viên bị ngập, gần 53 nghìn em có sách vở, đồ dùng bị trôi và hư hỏng. Tổng số thiệt hại riêng về ngành giáo dục ước tính trên 200 triệu đồng.

Tại trường cấp 2 xã Văn Hoá, bùn ngập sân đến 20cm. Vừa lội bì bõm trong sân trường, ông Lương Xuân Quế, bí thư đảng uỷ xã lắc đầu xót xa: “Trôi sạch rồi. Nào bàn ghế, sách vở, đồ dùng của trường tiểu học xã tôi cũng tan tành trong cơn đại hồng thuỷ”.

Theo bà Nguyễn Thị Nghĩa, Giám đốc Sở Giáo dục Quảng Bình, bộ máy của 19 Hội đồng thi đã được chuẩn bị và kiên quyết tổ chức kì thi THPT lần 2 theo đúng tiến độ. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi của thí sinh vùng lũ, Hội đồng tuyển sinh đã cân nhắc và đề xuất 3 phương án với Bộ GD&ĐT: Cho lùi thời gian thi tốt nghiệp đợt 2 này (cho riêng học sinh vùng bị lũ nặng) sau khoảng 2 tháng, khi mà hậu quả của lũ quét đã được khắc phục xong và đời sống đã đi vào ổn định; Có thể có cơ chế đặc cách cho số học sinh trên đỗ tốt nghiệp THPT; Vẫn tiến hành thi, nhưng các thí sinh ở vùng lũ quét được cộng thêm một số điểm nhất định nào đó.

Bà Nghĩa cho biết, ngày 16/8, Bộ GD&ĐT đã có công văn yêu cầu Sở GD&ĐT Quảng Bình thống kê trong số 2.500 thí sinh bị thiệt hại vừa qua, thí sinh nào chịu thiệt hại nghiêm trọng nhất, có sự xác nhận của địa phương sở tại về mức độ ảnh hưởng, Bộ sẽ vận dụng quy chế để đặc cách cho các thí sinh ấy. Như vậy kì thi THPT lần 2 tại vùng lũ Tuyên Hoá vẫn được tổ chức bình thường và có chế độ đặc cách áp dụng cho các thí sinh bị thiệt hại nặng. Hiện Sở GD&ĐT đang khẩn trương thống kê nhằm đảm bảo quyền lợi cho các em.