Hai mặt của một cuộc tranh luận

Đích thân đương kim Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy cổ suý cho cuộc tranh luận này.

 

Chủ đề của cuộc tranh luận có được tính thời sự bởi không chỉ trong xã hội Pháp đã có những chuyển biến sâu sắc do nhập cư và tác động của toàn cầu hoá, mà còn bởi tiến trình hội nhập và nhất thể hoá trong khuôn khổ EU.

 

Tính tích cực của cuộc tranh luận này là khuấy động sự quan tâm chung của mọi tầng lớp dân cư trong xã hội về chính bản chất xã hội ấy, về trách nhiệm của từng người đối với sự gắn kết nội bộ xã hội và đưa lại những gợi mở chính sách mà giới chính trị, các nhà lập pháp và hành pháp có thể tận dụng. Muốn hội nhập mà không bị hoà tan, muốn thúc đẩy tham gia vào toàn cầu hoá và hoà nhập trong EU mà vẫn giữ được bản sắc riêng thì đúng là cần phải xác định rõ nội hàm của khái niệm “Bản sắc dân tộc” và trả lời được câu hỏi “Thế nào là người Pháp?”.

 

Nhưng mặt trái của cuộc tranh luận này là khả năng nó dễ dàng bị lợi dụng để lái cuộc tranh luận diễn biến theo hướng tách biệt rạch ròi giữa người Pháp và không phải người Pháp để rồi đi tới kết luận chỉ có người Pháp là tốt, còn các người khác trên đất Pháp là không tốt. Nguy cơ xung khắc về sắc tộc và tôn giáo, về văn hoá và ý thức hệ cũng tiềm ẩn ở đó. Khoảng cách từ đấy đến phân biệt đối xử và kỳ thị người nước ngoài đâu có còn xa?!

 

Bởi thế, nếu như các tác giả của cuộc tranh luận này không ý thức được hệ lụy có thể xảy ra hoặc có chủ ý khác thì phản tác dụng sẽ lấn át tác dụng.