"Học nhân ái, biết sẻ chia"

Giáo dục đạo đức cho học sinh vẫn hạn chế

Hơn 150 nhà nghiên cứu, nhà tâm lý, nhà giáo của 13 tỉnh, thành tham dự hội thảo đã bày tỏ quan điểm về việc cần dạy cho trẻ phải biết yêu thương, để hạn chế những nguy cơ về băng hoại đạo đức giới trẻ sau này.

Ông Đinh Phương Duy, Chủ tịch Hội Tâm lý giáo dục TPHCM cho biết, hiện trẻ em có 4 dấu hiệu đáng lo ngại: sống khép kín, thiếu cởi mở và tiếp xúc với mọi người xung quanh. Một số trẻ sống ích kỷ, không quan tâm tới người khác. Một số trẻ ỷ lại và luôn mong muốn được thỏa mãn nhu cầu của mình một cách vô lý. Số khác thích giải quyết các vấn đề trong cuộc sống theo kiểu “mạnh được, yếu thua” khiến gia tăng tình trạng bạo lực học đường.

Phương pháp giảng dạy góp vai trò quan trọng trong việc tiếp thu kiến thức cho học sinh. Ảnh: Chí Cường

Ông Ngô Quang Quế, chuyên viên cao cấp Vụ Giáo dục tiểu học (Bộ GD&ĐT) cho biết: Khi xây dựng chương trình môn học Đạo đức cho bậc tiểu học từ lớp 1, Bộ muốn cùng với mục tiêu giáo dục toàn diện trong trường học, thông qua môn Đạo đức giúp các em trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, biết yêu thương, giúp đỡ mọi người xung quanh. Tuy nhiên, hiện việc giáo dục đạo đức cho học sinh vẫn còn hạn chế. Giáo viên vẫn còn e ngại, lúng túng trong cách giảng dạy; chỉ dạy các em trong 4 bức tường mà chưa tạo điều kiện cho các em có cơ hội trải nghiệm.

Theo ông Duy, môi trường để hình thành lòng nhân ái là “học trải nghiệm”, học đi đôi với hành, được thực nghiệm trong cuộc sống và vừa học vừa chơi, mới nuôi dưỡng cảm xúc và biết thân thiện với mọi người.

Lỗi ở giáo viên, không do sách

Người thầy giỏi là phải biết thích ứng với sự phát triển của xã hội. Khi đứng giảng dạy cho các em, thầy cô giáo phải biết đưa ra các cách ứng xử, các cách tiếp cận vấn đề cho phù hợp với hoàn cảnh, môi trường học và bản thân học sinh. Không sách giáo khoa nào có thể thay thế được người thầy, nếu thầy không biết truyền đạt nội dung cho phù hợp với môi trường, cũng như truyền đạt sao cho học sinh lĩnh hội được để đưa vào cuộc sống.

Để hạn chế việc băng hoại đạo đức trong giới trẻ, theo nhà sử học Dương Trung Quốc, cần giáo dục cho trẻ lòng nhân ái, vì nhân ái là cái gốc cho sự phát triển của mỗi cá nhân và toàn xã hội. Không chỉ cần những bài học trên lớp, những khái niệm khô khan, mà dạy trẻ trong lúc chơi mới có tác dụng.

Ở nước ngoài, theo ông Trần Hướng Dương - Hội đồng Đội trung ương, phương pháp dạy của họ có sự trao đổi học tập giữa trẻ thành phố và trẻ nông thôn. Kinh nghiệm sống ở mỗi địa phương sẽ có những đặc điểm khác nhau mà không có chương trình, sách giáo khoa nào truyền tải hết được bằng học tập thực tiễn.

Qua nhiều năm trong nghề, ông Lê Tiến Thành cũng khẳng định, môi trường ươm mầm nhân ái cho trẻ em chính là ngôi trường tiểu học – cái nôi đầu tiên của mỗi con người khi đón nhận tri thức. Chính vì thế, vai trò của giáo viên nói riêng và giáo viên cấp tiểu học nói chung rất lớn.

Cũng tại Hội thảo, một giáo viên ở Hà Nam chất vấn lãnh đạo Bộ GD&ĐT về việc có nên thay sách Đạo đức của ta đang dùng hiện nay không? Ông Thành cho biết, SGK mới hiện mới đưa vào vận dụng được một vòng. Mười năm tới có thay sách hay không chưa thể nói trước, nhưng trước mắt, vẫn sử dụng bộ sách đó.

Ông Thành cũng khẳng định, Bộ GD&ĐT đưa ra các bộ sách giáo khoa chỉ là cái khung. Học sinh không hiểu biết thực tế cuộc sống do lỗi là của giáo viên, không phải tại sách. Chương trình chỉ là một quy định, sách giáo khoa chỉ là khung, nhưng dạy như thế nào, đưa kiến thức gì cho trẻ... là do phương pháp của người thầy và truyền đạt cho trẻ sao cho có tác dụng.

Lương Mỹ