“Học phí” thu phí giao thông

 

Việc kiểm tra nhằm giải quyết một số hạn chế của trạm phí hiện nay gây ùn tắc giao thông như: quá nhiều trạm, vị trí quá gần nhau, công nghệ lạc hậu...

 

Tuy nhiên, dù giải quyết được những điều đó thì cũng chỉ mới được phần ngọn của vấn đề.

 

Trước hết, một việc cũng cần phải làm rõ nữa là sử dụng nguồn thu từ các trạm thu phí giao thông. Mục đích chính lập các trạm thu phí là nhằm tạo thêm nguồn thu để bảo trì cho cơ sở hạ tầng giao thông. Tuy nhiên, thực trạng nhiều tuyến đường hiện nay gây bức xúc cho người dân. Cụm từ “đường xuống cấp nghiêm trọng” thường xuyên xuất hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng, trong các kỳ họp Quốc hội. Những biểu hiện tiêu cực quanh các trạm thu phí cũng được dư luận nhắc đến nhiều. Chính Bộ trưởng Bộ GTVT Hồ Nghĩa Dũng trả lời báo chí gần đây cũng phải thừa nhận điều này.

 

Những năm gần đây, Cục đường bộ (Bộ GTVT) mải lo chuyển quyền thu phí đường bộ cho các nhà đầu tư BOT, hoặc đấu giá nhượng quyền thu phí cho các tổ chức, cá nhân thuộc nhiều thành phần kinh tế mà buông lỏng việc qui hoạch lại mạng lưới trạm thu phí cầu đường theo đúng như qui định. Việc này được cho là nhằm sớm thu về khoản tiền lớn dành cho đầu tư xây dựng, cải tạo hệ thống đường sá, thực hiện chủ trương xã hội hóa đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông. Tuy nhiên vì khoán thu nên phí giao thông đã tăng nhanh lại không đồng đều giữa nơi này với nơi khác, gây nhiều thắc mắc. Thậm chí có đến 3 trạm thu phí không phép trên con đường huyết mạch vào thủ đô suốt thời gian dài mà không hề hay biết. Vì vậy, cần phải xem xét hiệu quả hoạt động của Cục Đường bộ trong việc quản lý các trạm thu phí nói chung và các trạm BOT nói riêng.

 

Nhưng quan trọng hơn cả, có lẽ đã đến lúc cần tìm một phương thức thu phí giao thông hợp lý hơn. Sự ách tắc giao thông, tiêu cực xung quanh các trạm thu phí trong suốt nhiều năm qua, thiết nghĩ đã đủ “học phí” cho bài học mang tên “trạm thu phí”. Đó là chưa nói đến, các trạm thu phí chẳng khác gì những cái “ổ voi” lộ thiên trên nhiều tuyến đường. Việc xây dựng nhiều tuyến đường tốt là để thời gian lưu thông hàng hóa tốt hơn nhưng chính các trạm thu phí đã gây sự ách tắc làm cho những tuyến đường đẹp cũng chưa phát huy được mấy hiệu quả.

 

Mục đích chính của việc lập các trạm thu phí là để duy tu, bảo dưỡng đường bộ. Có một cách tốt hơn mà nhiều nước trên thế giới đã áp dụng, các chuyên gia trong nước đã nhiều lần khuyên dùng là thu phí qua xăng, dầu. Tất nhiên phương thức nào cũng có cái khó nhưng thu phí qua xăng sẽ công bằng, thuận tiện, bớt nhiêu khê và đặc biệt là không tạo ra những “ổ voi lộ thiên” trên đường. Không hiểu sao một phương thức ưu việt như vậy mãi không được xem xét triển khai?