Hôm nay nạn nhân dioxin sang Mỹ tìm công lý

Phiên tranh tụng diễn ra vào ngày 18/6. Cả 4 nạn nhân trong đoàn đều rất ốm yếu, nhưng họ vẫn quyết tâm đi tìm công lý cho hàng triệu nạn nhân chất độc da cam Việt Nam.

Đến dự cuộc họp báo trước ngày lên đường, tay ông Nguyễn Văn Quý (52 tuổi, ở Hải Phòng) còn quấn băng bởi vừa phải truyền dịch sau đợt suy kiệt sức khỏe. Trong thời gian đi bộ đội, đóng quân tại miền Nam Việt Nam (1972-1975), ông thường xuyên ăn sắn, rau dại, uống nước suối tại nhiều khu vực bị rải chất diệt cỏ. Hệ quả là cả hai bà vợ của ông đều sinh ra những đứa trẻ dị tật. Bản thân ông bị ung thư dạ dày, tổn thương gan, dịch trong màng phổi.

Bà Nguyễn Thị Hồng (60 tuổi ở Đồng Nai), thành viên nữ duy nhất trong đoàn, sang Mỹ với một bệnh tích đầy mình: suy tim, cao huyết áp, thiếu máu não, ung thư vú di căn xương, đau dạ dày, xơ gan, sỏi túi mật và bàng quang, giãn tĩnh mạch chi, da lở loét. Năm 1964, khi đang công tác tại chiến trường miền Đông Nam Bộ, một lần xuống suối vo gạo, bà bị máy bay Mỹ rải chất hóa học ngay trên đầu. Sau đó, bà còn phải ăn, uống nước suối và rau rừng nhiễm hóa chất. Bà Hồng có 3 người con đều ốm yếu, trong đó có 1 cháu bị dị tật tim.

Thành viên trẻ nhất trong đoàn là Nguyễn Mười (24 tuổi ở thành phố Huế). Căn bệnh gai đôi cột sống đã buộc chàng trai này phải rời ghế trường ĐH, từ bỏ ước mơ trở thành kiến trúc sư. Anh cũng mất luôn khả năng lao động, phải sống dựa vào người thân. Cha Mười từng là lính trong quân đội Cộng hòa Nam Việt Nam. Thời kỳ 1970-1975, ông chuyên nấu ăn cho một đơn vị bộ binh đóng quân tại thung lũng A Lưới, ăn rau, uống nước suối và nhiễm chất độc da cam.

Ông Trần Xuân Thu, Phó chủ tịch Hội nạn nhân chất độc ca cam/dioxin Việt Nam, là người dẫn đầu đoàn nạn nhân sang Mỹ, cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay là sức khỏe của 4 nạn nhân. Ngoài 3 người kể trên, anh Võ Thanh Hải (58 tuổi ở Thừa Thiên - Huế) đang mang trong mình căn bệnh Hodgekins do phơi nhiễm chất diệt cỏ và dioxin. "Họ rất yếu, nhưng tất cả đều quyết tâm và tin tưởng vào công lý. Chúng ta có đầy đủ cơ sở pháp lý và đạo lý, cả ở trong nước và quốc tế để tiến hành vụ kiện này", ông Thu nói.

Ngày 18/6 sắp tới sẽ diễn ra phiên tòa phúc thẩm giữa nguyên đơn là các nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam và bị đơn là các công ty hóa chất sản xuất chất da cam của Mỹ trong thời gian chiến tranh tại Việt Nam. Theo luật sư Lê Đức Tiết, Ủy viên Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, đây là phiên tiền xét xử, tòa chỉ xem xét có thể đưa vụ kiện ra hay không. Nếu đủ cơ sở pháp lý thì phiên tòa sẽ bước sang giai đoạn hai là xét xử về mặt thực chất, lúc đó Việt Nam sẽ phải trình bày có bao nhiêu nạn nhân chất độc da cam, thiệt hại như thế nào, đòi các công ty đền bù bao nhiêu.

Tiến trình vụ kiện

STT

Nội dung

Ngày tháng

1

Bên nguyên trình đơn kiện đầu tiên lên tòa án Liên bang Mỹ

30/1/2004

2

Hội nghị tiền xét xử lần thứ nhất

18/3/2004

3

Hội nghị tiền xét xử lần thứ hai

18/6/2004

4

Luật sư bên nguyên trình Tòa đơn kiện sửa đổi

13/9/2004

5

Bên bị trình tòa văn bản tranh tụng đợt 1

3/11/2004

6

Tuyên bố quan tâm của Chính phủ Mỹ

12/1/2005

7

Bên bị trình tòa văn bản tranh tụng đợt 2

18/1/2005

8

Tranh tụng tại tòa sơ thẩm

28/2/2005

9

Tòa án Mỹ ra quyết định (233 trang)

10/3/2005

10

Tòa án Mỹ ra quyết định sửa đổi (234 trang)

28/3/2005

11

Bên nguyên kháng nộp văn bản kháng cáo chính thức lên tòa phúc thẩm

30/9/2005

12

Bên bị kháng nộp các văn bản trả lời

6/2/2006

13

Văn bản của Chính phủ Mỹ ủng hộ bị kháng
Văn bản của Phòng thương mại Mỹ ủng hộ bị kháng

15/2/2007

14

Bên nguyên kháng nộp văn bản trả lời bên bị kháng

18/4/2006

15

Tranh tụng tại tòa phúc thẩm

18/6/2007

Theo VnExpress

giang