Hơn 300 “ống khói” hành dân

Thứ sáu, 14:15 07/10/2011 | Xã hội

GiadinhNet - Sau chuyện hàng nghìn người dân Hoằng Hóa, Thanh Hóa điêu đứng vì ô nhiễm từ các lò gạch thủ công (Báo GĐ&XH số 119), lại đến lượt hàng vạn người dân ở Nghệ An “kêu cứu”.

Thủ phạm “khủng” hơn cả về quy mô lẫn tính chất: Hơn 300 lò gạch thủ công ngày đêm xả khói. Hàng nghìn hecta đất nông nghiệp, hoa màu bị ảnh hưởng, bệnh tật ngày một gia tăng.

Nhiều lò gạch thủ công ngày đêm vẫn thản nhiên hoạt động hết công suất.

Ảnh: H.H

“Cây cũng chết, nói chi người”

“Hiện toàn tỉnh Nghệ An có hơn 300 lò gạch thủ công. Trọng điểm là các huyện: Tân Kỳ, Quỳnh Lưu, Đô Lương, Nghi Lộc, Nghĩa Đàn, Thái Hòa…. Thời gian qua, trừ một số ít đơn vị tích cực, việc xóa bỏ lò gạch thủ công ở hầu hết các địa phương lâu nay mới chỉ dừng lại ở việc rà soát, thống kê số lò gạch thủ công trên địa bàn và công tác tuyên truyền, vận động”.

Ông Nguyễn Trọng Do,

Trưởng phòng Quản lý hoạt động vật liệu xây dựng, Sở Xây dựng Nghệ An

Đó là bức xúc của bà Cao Thị Phương (ở xóm 1, xã nghi Phương, Nghi Lộc) khi nói về tác hại của các lò gạch thủ công nhan nhản trên địa bàn. Gia đình bà Phương có 2 thửa ruộng, nằm sát các lò gạch thì mùa vụ nào cũng bị ảnh hưởng nặng nề, nhiều vụ mất trắng, năm nào được cũng chỉ khoảng 80 - 100kg/sào, trong khi các thửa ở nơi khác thì trên 2 tạ/sào.

“Từ ngày có lò gạch, ruộng đồng bị đào bới nham nhở, tan hoang, có những nơi bị đào sâu thành từng vũng, hồ nước trũng, chỗ nào không bị đào cũng không thể canh tác được vì không có nước hoặc có thì cây cối cũng khô héo cháy rạp vì lò gạch”, bà Phương phàn nàn với PV Báo GĐ&XH khi tại xã Nghi Hoa, một bên là nhà dân san sát, một bên là cánh đồng và ở giữa là... 18 lò gạch thủ công hoạt động hết công suất.

Không riêng gì người dân ở Nghi Lộc, nhiều nơi trên địa bàn Nghệ An cũng đang điêu đứng bởi các lò gạch thủ công. Tại khu vực dọc sông Kẻ Gai, giáp ranh giữa xã Hưng Đông (TP Vinh) và xã Hưng Tây (huyện Hưng Nguyên) cũng có gần chục lò gạch thủ công nằm san sát nhau ngày đêm nghi ngút khói. Ông Trần Văn Ngọ (xóm Trung Thành) than thở: “Khu vườn hơn 4 sào của nhà trước đây trồng đủ loại rau màu nhưng bây giờ không trồng được gì cả, chỉ còn một vạt chuối cháy héo hết cả lá. Khói bụi từ lò gạch tràn xuống cả giếng ăn nên nước giếng có mùi khét khói làm các hộ dân ở đây phải lấp giếng khơi để làm giếng khoan dùng. Tốn kém đủ bề mà nước lại thum thủm”.

Ngoài ảnh hưởng đến sản xuất, đời sống thì khói bụi lò gạch cũng khiến người dân hoang mang, lo lắng vì tình trạng bệnh tật, đặc biệt là các bệnh về đường hô hấp đang xuất hiện ngày càng nhiều ở những thôn nằm gần lò gạch. Ông Nguyễn Văn Hùng (ở xóm Trung Mỹ) bức xúc: “Nhà tôi có 5 người thì có tới 4 người bị bệnh về đường hô hấp”. Còn bà Nguyễn Thị Thanh, Tổ trưởng tổ dân cư số 9 cho biết: “Chỉ tính riêng tổ này cũng có tới 5 người chết vì ung thư phổi, còn số người mắc bệnh về hô hấp, viêm xoang thì không kể hết”.

Ông Trần Văn Ngọ (xóm Trung Thành) than thở: “Đến cây chuối cũng héo nói chi đến chuyện trồng được cây khác”.

Thờ ơ trước sức khỏe người dân!

Đến năm 2010, phải hoàn thành việc xóa bỏ lò gạch thủ công trên địa bàn thành phố, các vùng phụ cận và các huyện trung du miền núi, tiến tới phát triển sản xuất gạch không nung là chủ trương của UBND tỉnh Nghệ An. Tuy nhiên, việc triển khai từ phía các ngành liên quan lại tỏ ra ì ạch. Theo ông Nguyễn Văn Hương, Chủ tịch UBND xã Nghi Hoa, Nghi Lộc thì việc gây ô nhiễm môi trường của các lò gạch thủ công trên địa bàn xã là rất rõ ràng, ảnh hưởng trực tiếp đời sống của dân. Dân đã kiến nghị nhiều, tuy nhiên việc xóa bỏ cũng đang khó vì chưa hết thời gian hợp đồng đối với các chủ lò gạch.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Hạ, Trưởng phòng Công Thương huyện Tân Kỳ, địa phương có số lò gạch ngói thủ công lớn (gần 180 lò đang hoạt động) lại lí giải: “Việc thực hiện xóa bỏ lò gạch chưa quyết liệt là do thời gian qua huyện mới chỉ có công văn chỉ đạo, nhắc nhở các xã, thị trấn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hạn chế không cho xây dựng các lò gạch thủ công và từ năm 2010 là không cho các chủ lò gạch ký hợp đồng khi hết hạn”. Cũng theo ông Hạ, “lộ trình” mà huyện đề ra là đến năm 2012 sẽ xóa bỏ hoàn toàn các lò gạch thủ công trên địa bàn, nếu trong thời gian tới Tân Kỳ không có thái độ rõ ràng và quyết liệt hơn thì khó có thể thực hiện được.

Về việc thực hiện xóa bỏ lò gạch thủ công trên địa bàn tỉnh, ông Hoàng Trọng Kim, Giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An cho rằng: “Không thể thực hiện bằng một quyết định hành chính được mà phải có kế hoạch, lộ trình, bước đi, cơ chế phù hợp để giải quyết vấn đề này. Bởi bản thân các lò gạch thủ công là nơi sinh kế của bao nhiều người lao động, của bao gia đình; là nơi cung cấp nguồn vật liệu xây dựng tương đối lớn cho các công trình; là vấn đề về thời gian hợp đồng đã ký giữa các xã với các chủ lò gạch, có hợp đồng là 5 năm, 10 năm, thậm chí là 20 năm, 30 năm; là truyền thống xét ở cả khía cạnh sản xuất và tiêu dùng mang tính lịch sử của nhân dân... Vì thế, việc xóa bỏ lò gạch thủ công cần có cả một quá trình, thời gian và phải xác định rõ rằng việc xóa bỏ lò gạch thủ công, có thể có lò xóa bỏ nhanh, có lò muộn hơn căn cứ vào thời hạn hợp đồng, chứ không thể làm ồ ạt...”.

Với quan điểm này của người đứng đầu ngành xây dựng Nghệ An, xem ra chuyện người dân “sống chung với khói bụi” vẫn sẽ còn dài dài!

“Hoạt động của lò gạch thủ công ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống. Trước hết là người lao động trực tiếp tại các lò gạch thủ công trong một môi trường đầy ô nhiễm từ tiếng ồn, nhiệt độ, bụi, đến khí độc. Khi lò được đốt không chỉ người lao động trong các lò gạch mà nhân dân quanh vùng cũng phải gánh chịu chung sự ô nhiễm khói, bụi và khí từ việc đốt than, đất sét, nhất là khí độc CO, gây choáng, ngạt thở, thậm chí là ngất xỉu cho người hít phải; khí oxít silích gây bệnh bụi phổi silích nghề nghiệp và các loại bệnh liên quan về đường hô hấp như viêm phế quản mãn tính, viêm đường hô hấp”…

Ông Lê Tuấn Anh, Chủ nhiệm khoa Y tế lao động và Bệnh nghề nghiệp, Trung tâm y tế Dự phòng Nghệ An

Hồ Hà

baoin