Hương khói với tổ tiên

Trong căn nhà nhỏ cuối làng, bà Lương nằm co ro trên giường, tay kéo tấm chăn lên ngang mặt cho đỡ lạnh. Chợt chiếc điện thoại nơi góc nhà réo lên từng hồi. Bà lật bật ngồi dậy, bước dò dẫm trong bóng tối để với lấy tay nghe điện thoại.

Đầu dây bên kia có tiếng người đàn ông rề rà: "U đấy à! Gớm, sao làm gì mà lâu thế?... Ối, đã ngủ rồi cơ à! Ở nhà quê là chúa đi ngủ sớm!... Trên này cháu nó đang đi chơi loăng quăng ngoài đường kia kìa!...". "Có việc gì mà anh gọi u đấy?". "À thì cũng đã sắp đến Rằm tháng Giêng, con gọi về xem bà thế nào. Rằm này nhà con bận lắm, chắc không về được đâu. Vậy nên bà bố trí lên trên này ăn Rằm với các cháu nhé. Bà cứ lên ôtô, ngồi ngủ một giấc là tới nơi thôi mà!...

Bà Lương thở dài sườn sượt, ho khúc khắc mấy tiếng rồi mới nói: "Chắc u chả ra được đâu! U cũng nhớ bọn trẻ, nhưng còn bàn thờ thầy anh với ông bà, ngày Rằm không lẽ để lạnh đèn nhang…". "Ui dào, cúng bái thì ở đâu chẳng được. Bà không thấy ban thờ ở nhà con hoành tráng lộng lẫy thế à… Tha hồ mà cúng vái”.

Hơn hai mươi năm trước, cũng một đêm cuối đông, bà Lương ngồi dậy lật chăn dựng anh cu Thành - con trai duy nhất của bà dậy. "U nghĩ kỹ rồi, để cho anh phải bỏ học giữa chừng thì u chả còn mặt mũi nào với vong linh thầy anh nữa! Vậy nên u quyết bán đất, bán nhà. Chỉ để lại góc vườn đủ dựng gian nhà lấy chỗ khói hương cho thầy anh với tổ tiên, ông bà thôi". Anh cu Thành khi đó đang học dở đại học, nghe mẹ nói vậy thì tái mặt, giọng nghèn nghẹn: "Không được đâu u ạ! U làm thế là con có tội với thầy, với ông bà tổ tiên! Thôi u cứ để con ở nhà làm ruộng vài năm rồi khi nào cảnh nhà bớt khó con tính tiếp".

Lúc đó bà Lương khẽ đặt tay lên vai con: "U đã thắp hương xin với ông bà và thầy anh rồi. Việc của anh là phải cố mà học hành cho bằng người để khỏi phụ lòng mong mỏi của thầy anh khi còn sống”.

Loáng cái mà đã hơn hai mươi năm. Thời gian cứ vùn vụt trôi, bà Lương ngày một già yếu. Anh cu Thành ngày ấy đã lấy vợ ngoài thành phố, giàu có lắm. Trằn trọc mãi chẳng ngủ được, bà Lương lại trở dậy lúi húi thắp đèn, cắm mấy nén hương lên bàn thờ rồi vừa rì rầm khấn vái.

Trần Hồng Giang