Hướng xử lý nào cho trẻ em ở chùa Bồ Đề?
GiadinhNet - Bê bối mua bán trẻ em đang khiến ngôi chùa Bồ Đề nằm trong tâm bão dư luận. Các hành vi sai trái sẽ tiếp tục bị cơ quan công an làm rõ, các đối tượng phạm tội sẽ phải trả giá, nhưng lúc này, tương lai của những đứa trẻ ra sao mới là mối quan tâm lớn nhất. PV Báo GĐ&XH có cuộc trao đổi với bà Ninh Thị Hồng - Ủy viên Thường vụ, Thường trực Trung ương Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam (Hội BVQTE).
![]() |
|
Bà Ninh Thị Hồng - Ủy viên Thường vụ, Thường trực Trung ương Hội BVQTE. Ảnh: Việt Nguyễn |
Trách nhiệm chính quyền ở đâu?
Với tư cách là thành viên của Hội BVQTE, bà đánh giá thế nào sự việc vừa xảy ra tại chùa Bồ Đề?
- Tôi thấy rằng những chuyện này bắt nguồn từ việc các cơ quan quản lý nhà nước đã làm việc chưa hiệu quả, còn để buông lỏng quản lý. Chính phủ và các bộ, ngành đã có đầy đủ những quy định rồi, nhưng về địa phương thì không thực hiện tốt. Các cơ quan phải biết trên địa bàn mình có bao nhiêu cơ sở nuôi dưỡng tập trung trẻ em, cơ sở nào đã làm tốt, nơi nào chưa được thì phải nhắc nhở, hướng dẫn. Nhiều lần hướng dẫn không được thì phải xử phạt vi phạm hành chính hoặc kiến nghị, đề xuất đóng cửa. Như trong chuyện ở chùa Bồ Đề, rõ ràng biết hết cả đấy nhưng vẫn để tồn tại.
Bản thân những người tu hành người ta cứ nghĩ rằng nuôi dưỡng được một đứa bé bỏ rơi là tốt nhưng không biết rằng có những người lợi dụng lòng tốt để tư lợi. Có những đối tượng vào chùa chỉ nhằm tìm hoàn cảnh éo le, tìm sơ hở đưa các cháu ra ngoài, buôn bán… Minh chứng rõ nhất là vụ việc vừa xảy ra. Phải có trách nhiệm của các cơ quan quản lý, đừng để sự việc xảy ra rồi mới vào cuộc xử lý. Hà Nội vừa thành lập đoàn thành tra, nhưng là chuyện đã rồi. Câu hỏi của tôi là trong những năm qua, Sở LĐTBXH của TP Hà Nội, Phòng LĐTBXH của quận Long Biên đã làm việc bao nhiêu lần với chùa, tại sao nhà chùa không tuân thủ quy định mà vẫn để như vậy?
Theo bà có sự e dè ở mức độ nhất định của các cơ quan chức năng khi đối tượng quản lý, kiểm tra lại là một ngôi chùa?
- Chúng ta phải quy rõ trách nhiệm của từng cơ quan. Nếu ai đó nói rằng vì là nhà chùa, vì là Phật giáo nên e dè, ngại ngùng thì là bao biện, không phải lý do chính đáng. Cái gì làm tốt thì cần tôn trọng phát huy, cái gì không tốt thì phải uốn nắn, chứ không thể e dè gì cả. Bản thân các sư thầy đa phần do không nắm được, nên các cơ quan nhà nước phải có trách nhiệm hướng dẫn. Không nên theo kiểu, mình làm chưa tròn lại đổ thừa là nhạy cảm, khó xử lý.
Đừng vội giằng những đứa trẻ khỏi chùa
Hội BVQTE đã có thông tin phản ánh về chùa Bồ Đề từ bao giờ, thưa bà?
- Năm 2013, chúng tôi đã có công văn tới Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội của Bộ Công an và gửi cho TP Hà Nội về các vấn đề ở chùa Bồ Đề. Bên công an có điện lại trao đổi. Riêng lần này, nhiều cộng tác viên cũng gửi kiến nghị đến Hội. Tôi cho rằng, không cần biết có mua bán không, chỉ cần lợi dụng trẻ con ở đấy để kêu gọi tài trợ, sử dụng tiền từ thiện một cách không minh bạch cũng đã không thể chấp nhận được rồi.
Nhà chùa cưu mang trẻ em cơ nhỡ là rất tốt, nhưng không nên để một số đối tượng lợi dụng việc này để kiếm lợi bất chính. Theo báo chí phản ánh, nhiều đoàn đến ủng hộ bỉm, sữa… thì có người ở chùa lại đem bán đi, hay nguồn tiền ủng hộ không biết được bao nhiêu, chi cho các cháu bao nhiêu. Tư lợi trên bất hạnh trên trẻ em đã sai rồi, chưa nói đến hành vi mua bán, đánh tráo hoặc các hành vi trục lợi khác thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Ngoài ra, chúng tôi từng tiếp nhận phản ánh đối với các chùa khác.
Bây giờ theo bà nên làm thế nào với những trẻ em còn lại trong chùa?
- Quan điểm của tôi là phải đặt trẻ em lên trên hết. Em nào mới đến còn đang ngỡ ngàng với môi trường thì nên chuyển đến cơ sở nào đó, sẽ không vấn đề gì. Nhưng các em mỗi bé mỗi tính nên trong việc xử lý này đề nghị các cơ quan chức năng hết sức nhạy cảm và có phương pháp cẩn trọng. Trong tất cả các em đang được nuôi dưỡng ở chùa Bồ Đề thì sẽ có em rụt rè nhút nhát, không hòa đồng môi trường khác, nhưng lại rất quen với môi trường ở nhà chùa, quen với các sư thầy rồi thì không nên giằng các em ra ngay, phải có thời gian làm quen.
Các cơ quan chức năng phải xem trong số lượng trẻ ở đó nếu chuyển thì chuyển ai, không phải chuyển tất. Tôi đề nghị các đoàn công tác của TP Hà Nội xử lý vấn đề này phải có nhiều thành phần, trong đó có sự tham gia của các tổ chức xã hội, có các chuyên gia về chăm sóc, bảo vệ trẻ em. Họ sẽ biết cháu nào nên được chuyển đến các trung tâm bảo trợ xã hội của nhà nước, cháu nào nên đến các gia đình thay thế, cháu nào trước mắt vẫn để nuôi dưỡng ở chùa.
Chùa chỉ nên là nơi tạm thời
Sau sự việc nghiêm trọng này, nhiều người mới biết chùa Bồ Đề không được nhận nuôi trẻ em số lượng lớn và lâu dài. Giả sử không có vụ mua bán trẻ em vừa rồi, có nên duy trì mô hình này không?
- Không có trường hợp mua bán nào thì mô hình như chùa Bồ Đề cũng chỉ là tạm thời. Lúc các em bị bỏ rơi, bị đói lả thì nhà chùa cưu mang được. Sau đó nhà chùa nên thực hiện theo quy định. Ví dụ một em có bệnh tật thì phải đưa vào các trung tâm phục hồi chức năng, em nào bị nhiễm HIV thì đưa đến trung tâm nuôi dưỡng trẻ HIV-AIDS, trẻ nào chưa có gia đình thì tìm gia đình thay thế, chứ không nên nuôi dưỡng lâu dài.
Nếu muốn nuôi dưỡng lâu dài thì phải thực hiện theo đúng quy định là đăng ký thành lập trung tâm bảo trợ xã hội, với số lượng từ 9 trẻ em trở lên là phải đăng ký thành lập. Khi đó những người trong chùa phụ trách nuôi trẻ phải được tập huấn kỹ năng, tuyên truyền nhận thức. Nhà nước có hình thức giám sát. Theo tôi, nếu muốn nuôi dưỡng lâu dài thì các tổ chức nhà thờ, nhà chùa, các tổ chức tôn giáo, các tổ chức nào đó đều phải tuân thủ các quy định của nhà nước. Như vậy thì rất minh bạch, khi xảy ra điều tiếng gì thì có các cơ quan chức năng đứng ra nói, bảo vệ danh dự, uy tín cho họ.
Theo bà, mô hình như thế nào là tốt nhất?
- Quan điểm của nhà nước mình là ủng hộ mô hình gia đình thay thế. Nghĩa là một cháu bé mồ côi, bất hạnh có một gia đình mới nhận nuôi thì là tốt nhất. Việc phải nuôi tập trung các cháu là bất đắc dĩ. Nuôi dưỡng tập trung thì kỹ năng sống của trẻ không thể được như bình thường. Nhà nước khuyến khích mô hình gia đình thay thế, nhưng không phải ai muốn nuôi cũng có thể ôm trẻ con về, mà phải tuân theo các quy định của nhà nước, phải đăng ký với cơ quan chức năng, phải ra UBND phường, xác định bản thân gia đình có đủ nguồn lực không, có đạo đức không…
- Xin cảm ơn bà!
Việt Nguyễn (Thực hiện)
