Hy vọng cho người bị "Locked-in"

Trong y học, người ta gọi đó là “Locked-in syndrome” (hội chứng khóa trong), hiểu nôm na là sự mất hoàn toàn chức năng vận động của một bệnh nhân vẫn tỉnh táo và nhận thức được. Tuy nhiên, sự tiến bộ kỳ diệu của công nghệ hiện đại sẽ giúp người bệnh điều khiển hành vi của mình chỉ bằng ý nghĩ.

Hình ảnh trong một cuốn phim cảm động về những bệnh nhân mắc hội chứng "locked-in".

Hy vọng mong manh

Giáo sư vật lý Stephen Hawking có thể sử dụng các cơ rất nhỏ của mình để điều khiển hoạt động giao tiếp, viết và đi lại trên chiếc xe lăn thông minh. Ông bị liệt dây thần kinh vận động. Nhưng dù sao đi nữa, giáo sư Hawking còn có các miếng cơ nhỏ để thao tác, trong khi những bệnh nhân bị “Locked-in” thì mất hoàn toàn chức năng vận động trên cơ thể. Hi vọng duy nhất của họ là tín hiệu điện xuất phát từ não bằng những suy nghĩ thật cơ bản.

Đầu năm 2010, bệnh nhân Tony Nicklinson, 56 tuổi, người Anh - một người bị liệt não gần như hoàn toàn - đã làm đơn bảo lãnh cho vợ không phạm tội giết người nếu bà giúp ông kết thúc cuộc sống. Sau một cú đột quỵ, suốt 5 năm qua, ông Nicklinson không thể thực hiện được cử động nào khác ngoài vùng đầu và mắt. Khó khăn, buồn chán đã khiến ông Nicklinson có quyết định như trên.

Giới khoa học tin rằng, những bệnh nhân như Tony Nicklinson có thể giao tiếp

và vận động chỉ bằng suy nghĩ.

Quả bóng và bước chân

Phản ứng “Có” liên quan đến hình ảnh đánh ngược quả bóng lại từ một huấn luyện viên tennis. Câu trả lời “Không” lại kích hoạt một phần khác của não bộ, liên quan đến hình ảnh những bước chân dạo phố quen thuộc hoặc hình ảnh đi từ phòng này sang phòng khác trong nhà. Đó là nguyên lý khá đơn giản trong việc biến suy nghĩ cơ bản thành mệnh lệnh chỉ huy một chiếc máy, giúp người bị “locked-in” có thể thực hiện thao tác vận động trên cơ thể.

Tất nhiên, sau đó sẽ có những lập trình cao cấp hơn để bệnh nhân kiểm soát tốt hoạt động của mình thay vì chỉ biết nói “Có/Không”. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa New England đã sử dụng kỹ thuật fMRI (tạm dịch: Hình ảnh cộng hưởng từ chức năng phức tạp) cho phép thực hiện một đoạn hội thoại chậm với các câu hỏi và câu trả lời cách nhau... 5 phút.

Đơn giản hơn và rẻ hơn là công nghệ đo điện não đồ (EEG) và xác định tín hiệu mà “trung ương” phát ra là gì. Vấn đề ở đây là cùng một lúc có quá nhiều dữ liệu cùng xuất hiện khiến máy móc không thể đọc kịp. Vì thế theo Tiến sĩ Owen, cái quan trọng là thời gian thực khi đo tín hiệu đã không còn nhiều giá trị.

Nhiều công trình nghiên cứu khác cũng đã và đang được tiến hành xung quanh việc giúp bệnh nhân “locked-in” có thể điều khiển hoạt động chỉ bằng ý nghĩ. Rất nhiều nghiên cứu đã tỏ ra cực kỳ khả quan khi còn ở trong giai đoạn... nghiên cứu lý tưởng, nhưng sau đó vào thực tế lại vô cùng khó khăn. Vì thế, Tiến sĩ Owen và các cộng sự vẫn tin rằng công nghệ hình ảnh (tiêu biểu là nguyên lý quả bóng tennis) sẽ trở thành giải pháp tốt nhất cho người mắc hội chứng “locked-in”.

Việt Nguyễn (Tổng hợp)