“Khắc tinh” của quảng cáo rao vặt

Chẳng ai thuê, cũng chẳng ai bắt buộc. Với ông đó là việc làm nhỏ bé góp phần làm đẹp mỹ quan đô thị.

 

Âm thầm cả chục năm trời.

 

Có một người "dở hơi" như thế

 

Ở cái tuổi 70, ông ý thức được rằng, rồi cũng sẽ có lúc chùng chân mỏi gối. Ngoài việc giá như không để ai biết công việc của mình thì ông còn có mong ước, nếu có điều kiện ông sẽ đi nhiều tuyến phố hơn để bóc nhiều quảng cáo, rao vặt chứ không riêng gì đường Nguyễn Trãi nơi ông sinh sống. Nhìn ông Minh tỉ mẩn bóc những tờ giấy dán trên cột đèn bỏ vào túi, tôi lấy làm lạ vì sao người như ông Minh lại bị "ghét nhiều" đến vậy. Tuy đóng góp một phần rất nhỏ vào việc lấy lại mỹ quan đô thị chỉ ở một con đường, nhưng với chừng ấy thời gian và cái tâm của ông thì phải rất đáng trân trọng lắm chứ.

Chúng tôi đi khắp khu tập thể bóng đèn Rạng Đông hỏi nhà ông Nguyễn Văn Minh, chẳng ai biết. Nhưng khi hỏi ông Minh chuyên bóc quảng cáo, rao vặt thì cả cái ngõ từ đầu đường Nguyễn Trãi trở vào khu tập thể ai cũng biết. Lạ thay. Người ta nhiệt tình chỉ nhà ông Minh nhưng trong số những người đó, họ còn hỏi lại tôi rằng: "Tìm ông dở hơi?". Thậm chí có người còn dặn tôi, tính ông ấy hơi không bình thường đấy nhé!

Tôi bấm chuông. Bước ra mở cửa là một người đàn ông tuy tuổi đã cao nhưng khỏe mạnh, từ tốn gật đầu nhận là Nguyễn Văn Minh. Mời tôi vào nhà, rồi hỏi gặp ông có việc gì. Chẳng có dấu hiệu gì gọi là "dở hơi" như người ta nói.

Ông Minh như biết được thắc mắc của tôi, ông chẳng trách cứ gì những người hàng xóm của mình: "Họ gọi tôi là dở hơi chứ gì? Vì người ta không hiểu mình thôi". Tôi hỏi vì sao ông lại bỏ công đi làm cái việc mà người đời gọi là dở hơi, có ai thuê ông không? Ông Minh cười hiền từ: "Về hưu, chẳng còn sống bao lâu. Thấy người ta dán quảng cáo tứ tung, mất mỹ quan quá. Mình góp công nhỏ làm đẹp phố phường thôi". Thì ra là vậy, chỉ vì chiều nào ông ra đường vừa là tập thể dục, vừa bóc những tờ quảng cáo, rao vặt dán bừa bãi trên hè phố, cột điện, tường nhà... mà người ta gọi ông là "ông già dở hơi". Ông Minh tâm sự, ban đầu nghe người ta nói thế cũng ái ngại lắm. Nhưng rồi ông nghĩ, nếu vì những lời nhận xét có phần chua chát kia mà mình không làm thì không đáng. Vậy là bao nhiêu năm nay, những tờ quảng cáo, rao vặt dọc tuyến đường Nguyễn Trãi, đoạn từ Ngã Tư Sở đến nút giao Khuất Duy Tiến đều bị ông Minh bóc hết.

Một ngày "vác tù và" của ông Minh bắt đầu từ 16h30. Và hôm đó, tôi quyết tâm theo chân ông "học việc". Khoác lên mình chiếc áo bộ đội và chiếc mũ lưỡi trai, cầm theo con dao rọc giấy, ông bắt đầu công việc của mình. Ông bảo, một vòng đường mình đi tính ra khoảng chừng 4km. Nghĩ thì xa đối với một ông lão năm nay vừa tròn 70 tuổi, nhưng ông không coi đó là công việc phải làm mà là một thú vui, cũng là dịp để ông rèn luyện sức khỏe. Không biết có phải vì chăm chỉ đi bộ mỗi ngày mà trông ông vẫn còn khỏe lắm. Tóc đã bạc, làn da đã nhiều nếp nhăn và lấm tấm đồi mồi nhưng bước đi của ông Minh vô cùng nhanh nhẹn.

Trên đường đi, trong khi bóc những tờ quảng cáo, rao vặt, ông nhận không ít lời nói mỉa mai, thậm chí xỉa xói, nào là "cái ông dở hơi rỗi việc", "công người ta dán không được lại bóc đi"... của một số người qua đường. Ông Minh nói với tôi: "Bỏ ngoài tai, ai cũng có công việc riêng cho mình. Miễn là mình thấy có ích thì làm thôi. Mình không để bụng những lời qua tiếng lại đó. Miễn không bị đánh là may rồi".

Rồi ông kể, có nhiều hôm gặp những người dán quảng cáo, rao vặt, biết ông là "kẻ phá hoại", họ đã đòi đánh, rồi dọa sẽ tìm đến nhà... "nói chuyện". "Đương nhiên, tất cả họ đều không ưa gì tôi. Người nhẹ nhàng nhất cũng tìm tôi nhắc nhở. May thay mình làm giữa ban ngày ban mặt, nên họ chẳng dám làm gì vì còn nhiều người dân đứng ra ủng hộ. Tôi mà đi bóc buổi tối có khi bị đánh thật", ông nói nửa thật nửa đùa.

Những tờ quảng cáo, rao vặt mà bóc gỡ đó được ông gom lại bán giấy loại. Có những tuần, ông gom được cả bì giấy loại. Ông bảo, số tiền ít ỏi đó để dành giúp đỡ những ai không may thủng lốp xe dọc đường mà hết tiền hoặc mua nước uống cho các bạn sinh viên đi theo ông "tiêu diệt" rác.

 

"Chiến lợi phẩm" một ngày của ông Minh.

Rao vặt bị bóc rồi được ông gói gém cẩn thận.

10 năm âm thầm

Ông Minh vốn là cán bộ của Công ty bóng đèn Rạng Đông. Sau khi về hưu, thời gian rảnh rỗi, ông tự kiếm cho mình cái công việc đặc biệt này. Hỏi ông đã làm được bao nhiêu năm rồi, ông Minh ngồi đăm chiêu tính toán một lát sau mới chép miệng: "Lâu lắm rồi, 10 năm hay hơn 10 năm gì đó". "Con cái ông có phản đối công việc này không?", tôi hỏi. "Có ai biết đâu mà phản đối hay ủng hộ", ông Minh trả lời. Ông bảo rằng con cái đều đã lập gia đình, công việc bận tối mắt, chẳng thời gian đâu mà để ý đến chuyện lặt vặt của bố. Một phần cũng do ông âm thầm làm việc. Cuối giờ chiều, thấy ông quần áo giầy tất chỉnh tề, họ cứ tưởng ông đi thể dục.

Ông nói vui rằng, công việc của mình chẳng lo hết việc. Hơn chục năm nay, chỉ có 4 km đó thôi cũng đủ "tạo công ăn việc làm" cho mình. Ông tâm sự: "Chính quyền đã rất nhiều lần lên tiếng dẹp bỏ quảng cáo, rao vặt để lấy lại mỹ quan đô thị. Đặc biệt, khi chuẩn bị đón đại lễ 1.000 năm Thăng Long- Hà Nội, thành phố đã chỉ đạo vấn đề này quyết liệt lắm. Tôi cứ tưởng sẽ xóa hẳn nạn rác bừa bãi này. Nhưng rồi lại đâu vào đấy".

Ngày nào cũng miệt mài. Và sau 4km đi bộ, trên tay "ông già dở hơi" cũng đến vài kilogram giấy loại. Nhưng, chỉ sau vài ngày, thậm chí vài giờ những tờ rơi quảng cáo lại mọc lên nhan nhản. Khắp các bờ tường, ngõ ngách vẫn đang bị bao vây bởi hệ thống quảng cáo, rao vặt "siêu ngắn, siêu rẻ" của vô số công ty, doanh nghiệp như: Khoan cắt bê tông, rút hầm cầu, trung tâm gia sư, tuyển dụng, mua bán nhà đất... Ai cấm mặc ai, những "quảng cáo tặc" vẫn vô tư dán, khiến người dân bức xúc, mỹ quan của thành phố ngày một nham nhở... Và rồi lại có ông Minh miệt mài bóc gỡ.

Điều ông bức xúc nhất là, bóc rồi lại được dán. "Mình chỉ là người dân, có cấm được người dán đâu. Chỉ còn cách là trường kỳ chiến đấu", ông nói. Cứ thế đã 10 năm nay, từ ngày ông Minh "vào việc" thì đường Nguyễn Trãi, đoạn từ Ngã Tư Sở đến ngã tư Khuất Duy Tiến luôn luôn diễn ra tình trạng, bóc, rồi dán, dán rồi bóc rồi lại dán... Ông cười hiền khô: "Mình là người bị ghét nhiều nhất con phố này đấy".

Tôi hỏi ông đã lúc nào ân hận vì đã làm nhiều người ghét mình hay chưa? Ông chỉ ân hận một điều, cách đây một tháng, khi đang bóc quảng cáo, rao vặt thì tình cờ một bạn sinh viên muốn được chụp ảnh ông. Và ông đồng ý. Rồi thì khắp khối phố sáng hôm sau người ta mới vỡ lẽ ông Minh khu tập thể mình chuyên đi bóc rao vặt. Cũng từ đó cái tên "ông dở hơi" đã được gán cho ông Minh.

 

Hà Phương