Khi con trẻ thành con... nợ

Gần đây rộ lên một số vụ trẻ em vì thiếu nợ mà tự tử, trộm cắp, thậm chí giết người cướp của, tham gia đường dây mua bán dâm… khiến nhiều người bàng hoàng. Để phải mắc nợ là lỗi của trẻ, nhưng khiến trẻ dấn bước đến những hành vi cùng quẫn như trên còn có phần trách nhiệm của cha mẹ.

 
Tuổi nhỏ nợ không nhỏ
 
Q., học sinh lớp 3 bị bạn cùng lớp tẩy chay vì có thói quen mượn tiền bạn nhưng không bao giờ trả dù mỗi ngày Q. đều được mẹ cho 20.000 đồng. Còn Minh N., học sinh lớp 9, từ ngày gia nhập nhóm “Tứ cô nương” để đua đòi cho “bằng chị bằng em”, N. luôn bịa ra đủ lý do để mượn tiền từ anh chị họ trong gia đình đến các bạn trong và ngoài lớp. Khi nợ ngập đầu, biết không thể trả nổi, N. bỏ nhà đi bụi để lại cho gia đình những dòng nhắn gởi: “Con phải đi kiếm tiền để trả nợ cho mọi người, ba mẹ đừng tìm con, có đủ tiền con sẽ quay về. Ba mẹ tha lỗi cho con!”
 
Đó là hai trường hợp mới nhất trong những câu chuyện tôi tiếp nhận trong quá trình làm tư vấn tâm lý học đường. Có những chuyện nghe xong cứ thấy nặng lòng vì dường như người cần được tư vấn chính là các bậc phụ huynh chứ không phải trẻ!

Không lấy tiền là thước đo tình cảm

Khi trẻ có thói quen tiêu xài lớn, đua đòi, nghiện mua sắm, dùng đồ hiệu, hoặc tiêm nhiễm một thói hư tật xấu như nghiện game, cá độ, bài bạc... chúng không chỉ rước nợ vào thân mà còn tha hoá nhân cách như nói dối để lừa bạn bè, gia đình, lấy cắp tiền hay làm những chuyện phi pháp khác.

Quản lý việc chi tiêu của con cái, dạy trẻ có ý thức trách nhiệm đối với việc chi tiêu là cách tốt nhất để cha mẹ dạy con thái độ tôn trọng giá trị đồng tiền. Cần dạy cho con từ rất sớm những bài học về tiết kiệm, dành dụm tiền bạc, biết “nuôi heo” lập quỹ dự phòng… trước khi cho trẻ tiền chi tiêu, có như vậy trẻ mới biết trân trọng công sức lao động của cha mẹ, biết hoạch định chi tiêu hợp lý và hạn chế được các thói quen xấu như đua đòi, tiêu xài hoang phí… Khi biết làm chủ đồng tiền, trẻ sẽ biết làm chủ bản thân và làm chủ cuộc sống sau này của mình.

Những lối ứng xử giáo dục sai lầm của người lớn chỉ làm gia tăng thói ham tiền ở trẻ như “dụ” trẻ học bằng tiền, quy điểm thưởng bằng tiền, “thuê” trẻ học, cưng chiều thái quá bằng cách đáp ứng mọi yêu sách tiêu xài của trẻ… Bởi khi trẻ đã quen thói xài lớn, cha mẹ không đáp ứng nổi thì trẻ phải tìm kiếm sự bù đắp bằng con đường “mượn nợ”.

Càng thương con, càng phải giúp trẻ cảm nhận đúng về tình yêu thương mà cha mẹ dành cho chúng. Tuyệt đối không lấy tiền bạc làm thước đo tình cảm: không phải cho con nhiều tiền, đáp ứng đủ mọi yêu cầu để con không thua kém bạn bè có nghĩa là yêu con.

Chính cách sống, cách chi tiêu và tiết kiệm của cha mẹ sẽ là những bài học sâu sắc mà đứa trẻ sẽ quan sát, học hỏi và trải nghiệm trong cuộc sống hàng ngày.

Theo SGTT

lehuong