Khi thói quen trở thành bệnh lý: "Ngưỡng" nào thì sinh bệnh?
Giadinh.net - Chỉ là những thói quen sinh hoạt tưởng như rất bình thường trong cuộc sống, nhưng lại có khả năng biến một người khoẻ mạnh thành bệnh nhân tâm thần. Để nhận biết "ngưỡng" của một người bình thường và một người mắc bệnh, PV Báo GĐ&XH đã có cuộc trao đổi với một số chuyên gia trong lĩnh vực sức khoẻ tâm thần.
 |
Cáu bẳn lâu ngày cũng có thể sinh bệnh
Khi cuộc sống của bạn lệ thuộc bởi thói quen nào đó, nghĩa là bạn đang bị một chứng bệnh về tâm lý.
Cáu bẳn là một nét tính cách, một thói quen khi con người gặp phải những điều không vừa lòng. Vậy nhưng nếu cứ cáu bẳn lâu ngày sẽ trở thành một tật chứng khó bỏ. Bệnh cáu bẳn là biểu hiện của bệnh stress. Nhiều người do tâm sinh lý không được cân bằng, có người do có bệnh, môi trường làm việc không thoải mái, không thành công nên sinh ra cáu gắt. Đặc biệt, những người sống độc thân rất dễ mắc chứng bệnh này.
Một người có ít mối quan hệ, sống nhiều trong thế giới ảo, sống cô lập thì rất dễ dẫn đến stress. Thường xuyên cáu bẳn một cách vô cớ là khi họ bị stress nặng. Lúc này, nếu bản thân tự nhận thức được mình hãy tìm mọi cách để thư giãn.
Nếu người bệnh không nhận ra, gia đình, người thân phải lôi kéo họ vào các hoạt động thể thao, giải trí khác để giải phóng tâm bệnh. Nếu người thân gần gũi giúp đỡ, yêu thương sẽ chữa được tính cáu bẳn, còn nếu đấu tranh chống lại tính đó sẽ càng làm cho người hay cáu bẳn trở thành cáu bẳn hơn.
Những người có tính cách cáu bẳn ngoài nguyên nhân do những áp lực cuộc sống thì bản thân họ, khả năng tự đánh giá mình, tự phê phán mình rất thấp. Còn nếu bẩm sinh người bệnh vốn sinh ra đã có tính nóng nảy, việc sửa chữa họ vô cùng khó khăn.
Mới đây y học còn có nghiên cứu và phát hiện ra rằng, bệnh cáu bẳn liên quan đến bệnh đau dạ dày. Nhiều người bệnh bị đau dạ dày, tính tình dễ nổi nóng, đi khám không ra bệnh. Khi đến Trung tâm Tư vấn Người bạn tri kỷ, được tư vấn về vấn đề stress, uống thuốc Đông y trong 7 ngày sau thì khỏi bệnh.
 |
Biết rõ mình để tránh rơi vào vòng xoáy đam mê
Nói về thói quen trở thành bệnh lý, tức là nói đến ranh giới mong manh giữa việc hết sức bình thường nhưng lại lạm dụng nó thành ra mắc bệnh.
Ví dụ, khi bạn đang ở ngưỡng của bệnh nghiện game online, đó là lúc bạn đã lạm dụng quá mức giải trí. Mặc dù chưa thành bệnh, nhưng nếu chơi game online trong giờ học, giờ làm... đó là dấu hiệu báo động của bệnh nghiện.
Còn nếu tiếp tục tái diễn việc lạm dụng đó một cách đều đặn, không có nó thì bồn chồn, bất an lúc đó đã trở thành bệnh. Lúc này, mọi hoạt động của bản thân phụ thuộc vào thói quen đó. Không chỉ game, cờ bạc, sex mà một số thói quen khác cũng có thể gây nghiện như mua sắm, quyền lực, sắc đẹp...
Cũng như nghiện ma túy, các thói quen này khi chưa nghiện, chỉ cần nhận thức rõ bản thân sẽ tránh được việc bị cuốn vào vòng xoáy của đam mê. Nhưng nếu đã nghiện rồi thì việc chữa trị rất khó. Do vậy, mỗi người cần phải học lấy việc tự đánh giá bản thân, suy xét bản thân một cách cặn kẽ để từ đó có cách phòng ngừa cần thiết trước những thứ dễ lôi cuốn, dễ mê hoặc lòng người.
 |
Mua sắm một cách bất thường cũng là bệnh lý
Một người khi để thói quen điều khiển cuộc sống của mình thường là người yếu đuối, kém bản lĩnh. Cuộc sống hiện đại với những máy móc, với sự gấp gáp càng dễ khoét sâu thêm những điểm yếu này trong mỗi người, gây nên những “xung động” về thói quen. Hoảng sợ, lo lắng gây nên những “xung động” mua sắm ở nữ, hoặc những “xung động” uống rượu, mê tốc độ, cờ bạc ở nam giới...
Thói quen mua sắm một cách bất thường cũng có thể dẫn đến bệnh tâm thần. Khi một người nghiện mua sắm đến mức không cưỡng lại được, kết hợp với các biểu hiện kỳ quặc như hay cười, nói một mình, mắt hay nhìn xa xăm như đang nghiền ngẫm điều gì, tự đánh giá cao bản thân (có tài cao, làm lãnh đạo tài giỏi hoặc nghĩ mình giàu có...), có thể họ đã mắc chứng tâm thần phân liệt và rối loạn cảm xúc lưỡng cực.
Có những bệnh nhân đã từng đến Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương với lý do ban đầu là bị chồng đánh, có ý đồ tự sát... Nhưng đến khi bác sĩ chuyên khoa hỏi kỹ, mới biết biểu hiện ban đầu của bệnh nhân là nghiện mua sắm quá mức, gia đình không biết đó có bệnh nên sinh ra mâu thuẫn, chồng đánh vợ, vợ cãi chồng, bệnh càng nặng mới đưa vào bệnh viện.
Lâm Vũ (ghi)