Không phải chuyện vặt

Tất cả những quy định ban hành nhằm điều chỉnh hành vi của người dân thường vấp phải một vấn đề, đó là làm thay đổi thói quen của người dân.

 

Những phản ứng đối với quy định đôi khi không xuất phát từ sự nhận thức đầy đủ, phân tích khoa học, mà vì cho rằng pháp luật can thiệp vào thói quen sinh hoạt của cá nhân.

 

Tuy nhiên, nếu suy nghĩ thấu đáo, hầu hết các quy định đều vì một mục đích, đó là bảo vệ sức khỏe, tính mạng của chính người dân. Một ví dụ sinh động nhất là quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm. Quy định này đã từng bị phản ứng gay gắt từ dư luận, nhưng rồi thực tế chứng minh hiệu quả của nó, nên người dân chấp hành một cách tự giác.

 

Đến nay, phần lớn người dân đội mũ bảo hiểm mà không cảm thấy bị bắt buộc, thậm chí đi xe máy ra đường mà không đội mũ bảo hiểm thì thấy xấu hổ vì mình không văn minh.

 

Việc quy định bắt buộc thắt dây an toàn khi lái xe ô tô và ngồi trong xe ô tô là đúng. Các hãng sản xuất xe ô tô không “điên” khi chế tạo ra bộ phận dây an toàn, mà đó là kết quả của cả quá trình nghiên cứu kỹ thuật, thống kê các vụ tai nạn từ thực tế. Đến nay, ai cũng biết thắt dây an toàn để bảo vệ tính mạng nếu xảy ra tai nạn. Biết là vậy, nhưng nhiều người không thực hiện vì cảm thấy mình bị làm phiền, bị ràng buộc bởi quy định “lắm chuyện và phức tạp” của Nhà nước. Tuy nhiên, nếu áp dụng các biện pháp xử phạt nghiêm túc, chắc chắn người dân sẽ thay đổi thói quen, sẽ tự giác thực hiện.

 

Từ việc chấp hành các quy định thông thường trong sinh hoạt, đi lại, dần dần sẽ nâng cao nhận thức chấp hành pháp luật của công dân. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng dân trí của người Việt Nam chưa cao, ý thức chấp hành pháp luật rất kém. Nhiều quy định của chính quyền không được người dân tôn trọng như cấm xả rác, cấm hút thuốc nơi công cộng. Người dân coi thường các quy định được coi là “lặt vặt”, thì sẽ hình thành thói quen coi thường pháp luật. Hàng ngày trên đường phố, bên cạnh những vụ vi phạm luật giao thông, còn xảy ra nhiều vụ đâm chém, ẩu đả, thậm chí gây ra án mạng chỉ vì những nguyên nhân cũng rất “lặt vặt”. Đó là hậu quả của sự coi thường pháp luật.

 

Một trong những yếu tố để đánh giá quốc gia văn minh là người dân tôn trọng pháp luật, chấp hành các quy định của pháp luật và của chính quyền một cách tự giác. Ngược lại, một quốc gia mà người dân xem chuyện đi qua đường đúng chỗ hay thắt dây an toàn khi ngồi xe ô tô là “chuyện vặt” thì đất nước đó khó tiến bộ và phát triển.