Không tinh dễ bị “chém”

Cuối năm, cùng với ùn ùn hàng ngoại đổ vào vào nội địa là những chuyện khó tin khác đang diễn ra tại khu kinh tế cửa khẩu Tân Thanh, Lạng Sơn...

 

 

Chúng tôi đến Tân Thanh đúng vào dịp gió mùa Đông Bắc tràn về với cường độ mạnh nhất kể từ đầu mùa đông năm 2008. Nằm sát biên giới nước bạn Trung Quốc, Tân Thanh lọt thỏm trong thung lũng bốn bề núi đá. Kể từ ngày mở cửa biên giới, Cửa khẩu Tân Thanh và khu chợ vùng biên được hưởng ưu đãi đặc biệt về thuế. Hàng hóa từ nước bạn sang nếu chưa ra khỏi khu cửa khẩu thì chưa phải tính thuế nên giá cả luôn rẻ. Sự hấp dẫn về giá và sự đa dạng về chủng loại hàng hóa khiến hoạt động giao thương ở đây luôn tấp nập, nhất là 4 tháng cuối năm. Lên Tân Thanh, gần như tìm mua bất cứ thứ hàng gia dụng nào, từ hàng có giá chục triệu đến hàng có giá nghìn đồng lẻ đều có.

 

Giữa trưa 24/12 nhưng trời xám xịt, âm u. Những đợt gió lạnh ầm ầm lao thẳng qua vách núi đá đập vào mặt du khách, xuyên qua hàng mấy lớp quần áo làm buốt da, tái thịt. Thế nhưng tại các gian hàng nằm sát cạnh nhau, không khí mua bán vẫn diễn ra tấp nập. Tiếng mặc cả, lời đắn đo ầm ĩ. Phía xa, bãi xe chật cứng các loại xe cộ, trong đó đa phần xe mang biển Hà Nội và các tỉnh trong nội địa. Xe đến rồi đi cứ liên tục, nối đuôi nhau. Mỗi ngày lên Tân Thanh có cả ngàn chiếc xe nhưng xe lên thì trống, xe về thì đầy.

 

Đâu đâu cũng thấy biển 'đại hạ giá - không mặc cả'. Ảnh: T.G

 

Nhìn vào các gian hàng, đâu đâu cũng ngồn ngộn quần áo, bát đĩa, xoong chảo, ti vi, tủ lạnh, lò vi sóng đến xe đạp, xe máy, máy bơm và hàng ngàn món hàng, đủ các chủng loại. Anh Luân, một chủ hàng đã có 2 năm bán hàng cho biết, bây giờ là thời điểm “xả hàng” cuối năm nên các chủ tiệm đều tranh thủ mời khách mua nhằm giải quyết nốt lượng hàng tồn kho.

 

Vang lên trong từng ngõ ngách của chợ biên giới là tiếng loa đọc lời ông chủ hàng thông báo bán... phá giá. Gần như cửa hàng nào cũng treo biển “đại hạ giá” và tất cả đều kèm theo dòng “không mặc cả”. Thậm chí có cửa hàng bày hàng trăm loại quần áo khác nhau nhưng treo biển “một giá, chỉ 130.000 đồng/món, không mặc cả”. Nhưng ngay bên cạnh đó, chủ hàng bán 1 chiếc áo rét khá đẹp chỉ có 30.000 đồng, bộ quần áo thu đông 150.000 đồng, chăn len 180.000 đồng/bộ. Khách vào mua hàng ai cũng thấy biển đề “không mặc cả”, nhưng chuyện mặc cả vẫn râm ran.

 

Nếu không có kinh nghiệm, khách có thể mua hớ với giá cao gấp 3 lần giá thực. Một chiếc áo choàng nam loại lớn, chủ hàng hét 800.000 đồng, nhưng mặc cả thì có thể mua với giá 280.000 đồng. Song vẫn hớ bởi chỉ chịu khó đi loanh quanh một chút thì lại có thể mua chiếc áo đó với giá chỉ... 170.000 đồng.

 

“Gần Tết nên dù ngày thường thì khách vẫn đông, đặc biệt là hai ngày nghỉ cuối tuần, các chủ hàng bán hàng mỏi tay, mỏi miệng. Khách chen lấn xô đẩy mà mua, ai cũng muốn mua được hàng rẻ, tốt và... mua được nhiều”, anh Luân hồ hởi. “Chuyện người bán nói thách và người mua trả giá là chuyện bình thường, nhưng hai năm nay lượng hàng hóa trao đổi giảm nhiều nên các chủ hàng ở Tân Thanh không nói thách nhiều lắm, cá biệt mới có người nói thách cao quá thôi. Nhưng nói thách cao cũng không phải là có lợi nhuận cao bởi đa phần khách đến Tân Thanh bây giờ đều biết trả giá. Thậm chí nhiều người còn trả giá thấp hơn cả giá nhập hàng. Cách tốt nhất là nói thách vừa phải để khách tin, người ta mua nhiều hơn thì vẫn có lãi cao. Ngay cả chuyện chào mời cũng thế, cũng phải biết mời khách có giới hạn, tuyệt nhiên không chèo kéo, chỉ có nụ cười luôn nở trên môi thì đừng có tiếc...”, chị Thạch, người bán hàng bên cạnh anh Luân chia sẻ kinh nghiệm. Vừa nói chị Thạch vừa đưa cho chúng tôi một túm 5 chiếc áo len người lớn khá đẹp và bảo... “chỉ một trăm” (100.000 đồng 5 chiếc, giá vốn - PV). Thế mà, cách đó mấy hàng, chúng tôi được “hét” mỗi chiếc áo thế này tới những 200.000 đồng. Mới hay, không mặc cả chắc chắn là... “chết chém”!

 

Tuy treo biển 'đại hạ giá' nhưng người mua vẫn có thể mặc cả để khỏi bị 'hớ'. Ảnh T.G

 

 

Gần như 100% hàng bày bán tại khu Cửa khẩu Tân Thanh là hàng Trung Quốc. Cảm quan ban đầu là hàng gì cũng có, màu sắc đa dạng, kiểu dáng phong phú và giá gốc thì cực rẻ. Hiếm có loại quần áo nào, dù “xịn” mấy hoặc mang mác của nhiều hãng nổi tiếng mà có giá gốc trên 280.000 đồng/chiếc. Thế nhưng nếu khéo bán và gặp khách hời thì chủ hàng có thể bán với giá rất cao, thậm chí gấp 3 - 4 lần giá gốc. Trên đường đến Tân Thanh, chúng tôi dừng một giờ đồng hồ ở ngay trạm kiểm soát liên ngành Dốc Quýt để đếm lượng xe qua lại. 30 phút, gần 60 chiếc xe qua đây, đủ các chủng loại, xe nào cũng đông người, đầy hàng khi quay về xuôi.

 

Theo thống kê của tỉnh Lạng Sơn, mỗi ngày riêng bến xe Tân Thanh đã có 200 đầu xe, số xe không vào bãi cũng không dưới 200 chiếc. Lạng Sơn ước lượng chừng 9.000 khách đến Tân Thanh mỗi tháng, nhưng con số thực phải gấp 3 lần. Kim ngạch xuất nhập khẩu ước chừng 14 triệu USD/tháng.

Khách và hàng hóa vào Tân Thanh là rất lớn và có một lỗ hổng khiến cho hàng hóa trốn lậu thuế vẫn vào nội địa với số lượng lớn. Trước hết là hàng hóa do du khách mua về, với lượng 9.000 người mỗi tháng và mua về theo kiểu “kiến tha lâu cũng đầy tổ” thì lượng hàng là rất nhiều. Theo quy định, mỗi người dân cư trú tại vùng biên giới một ngày được mua không quá 500.000 đồng tiền hàng và không phải chịu thuế. Thế nhưng khách đến thăm cũng cứ mua và giả dụ mỗi khách cũng chỉ mua 500.000 đồng tiền hàng thì mỗi tháng có 4,5 tỷ đồng hàng không thuế vào nội địa.

 

Trên mặt trận chống buôn lậu, kể từ ngày “mở khẩu” đến nay, chưa bao giờ ngành hải quan và biên phòng Lạng Sơn có được một ngày ít việc. Từ đầu năm 2008 đến nay, riêng Cục Hải quan Lạng Sơn đã xử lý 396 vụ buôn lậu  và gian lận thương mại, thu giữ hàng hoá trị giá  ước đạt 9,7 tỷ đồng. Trong đó đã bắt giữ nhiều vụ buôn bán tiền giả, pháo nổ. Nhưng tại Tân Thanh, việc mua bán hàng hóa không được cho là hàng lậu nếu chưa qua chốt kiểm soát.

 

Chúng tôi rời Tân Thanh lúc 5h chiều, hàng quán bên đường cũng đóng cửa, bà con tiểu thương ở các chợ cũng đến lúc về nhà. Chỉ còn chưa đầy hai tiếng đồng hồ nữa là đến giờ cấm biên, đóng cửa biên giới, kết thúc một ngày buôn bán sôi động. Trên một vùng đất rộng lớn lúc này chỉ còn bóng dáng các công nhân vệ sinh môi trường và từng tốp cán bộ hải quan, biên phòng đang làm nốt nhiệm vụ của mình. Các chuyến xe chở du khách, xe nhập hàng đã rời xa cửa khẩu, “cõng” trên mình những kiện hàng lớn về xuôi.