Kiếm tiền lo hậu sự (3)

 

Tích cóp tuổi già

Bà Yến sinh năm 1935, mồ côi cha mẹ từ nhỏ. Ngay từ thuở lên 10, bà đã phải đi làm thuê làm mướn kiếm miếng ăn. Năm 22 tuổi, bà lấy chồng, nhưng sống với nhau gần chục năm mà không sinh được con. Người chồng đâm ra chán nản, bỏ bê việc đồng áng, suốt ngày làm bạn với rượu. Vì không chịu được cảnh người chồng hắt hủi, mẹ chồng lạnh nhạt, một đêm mưa gió, bà bỏ nhà ra đi để chồng có cơ hội đến với người khác.

Cũng với mặc cảm không có con nên từ khi bỏ nhà đi, có không ít người đàn ông ve vãn, nhưng bà vẫn một mực khước từ. Sau một thời gian dài bôn ba khắp nơi, tuổi già sầm sập đến, bà Yến lại trở về quê với số tiền không đủ dựng một mái nhà tranh. Thương hoàn cảnh bà Yến, những người hàng xóm nghèo chung tay dựng cho bà căn nhà rộng 10m2. Thoạt đầu, bà Yến còn ra đồng bắt tôm, tép mang ra chợ bán. Nhưng sau vài trận ốm, lại bị bệnh tim, khớp hành hạ nên bà đành lê tấm thân già đi quanh xóm xin việc làm, kiếm miếng ăn qua ngày. Có hộ làm bánh ở trong làng thuê bà Yến cạo khoai với tiền công 10.000 đồng/ngày. Do việc cạo khoai phải làm từ sáng sớm nên 5 giờ sáng bà dậy ăn cơm nguội để từ ngày hôm trước, sau đó đi làm. Tuổi già, cực nhọc lại phải dậy sớm khiến sức khoẻ của bà suy sụp nhanh chóng.

 

Với 10.000đ tiền công cạo khoai/ngày, bà Yến chỉ dám ăn 3.000đ, còn lại dành lo hậu sự.

Hiểu rõ hoàn cảnh đơn chiếc và sức tàn của mình, vài năm trở lại đây, bà Yến luôn tích cóp những đồng bạc ít ỏi để dành tiền lo hậu sự. Bà tâm sự: "10.000 đồng từ việc cạo khoai, tôi ăn 3.000đ, còn 7.000đ để dành tiền mua... hòm. Mỗi lần nấu cơm tôi chia cơm dành cho 2 ngày. Thức ăn là vài cọng rau kiếm trong vườn nhà và vài con cá. Tôi cũng đã lo chụp ảnh đóng khung và đang tích cóp để lo hậu sự".

Ông Nguyễn Văn Phê, hàng xóm của bà Yến xót xa nói: "Ở tuổi này mà bà Yến vẫn phải đi làm thuê kiếm tiền nuôi bản thân. Có hôm đi làm về, bà Yến mệt nằm một chỗ, mấy ngày sau hàng xóm mới biết. Rồi nhiều bữa trời tối, mắt kém không nhìn rõ đường về nhà, bà ngã nằm vật ngoài đường. Chúng tôi nghĩ mà thương, nhưng chẳng giúp được gì nhiều về vật chất, chỉ qua lại thăm hỏi bằng lời. Nghĩ đến cảnh bà Yến mà rớt nước mắt!".

Sống cũng khổ, chết cũng khổ

Đó là cụ bà Nguyễn Thị Tâm, tạm trú ở cụm 5, Đông Khê, Ngô Quyền, TP Hải Phòng. Năm nay cụ Tâm đã 88 tuổi. Để kiếm miếng ăn, hàng ngày cụ tay gậy tay bị lê những bước chân nặng nhọc khắp TP Hải Phòng chờ đợi tấm lòng hảo tâm của người đi đường.

Cụ Tâm kể, cụ phiêu dạt về Hải Phòng từ năm 1954. Những ngày đầu, cụ đi buôn rau từ chợ lớn về chợ cóc bán lẻ. Trong thời gian này, cụ gặp người đàn ông của mình. Đó là người hát rong lang thang, bị khiếm thị. Hai người sinh được một người con gái duy nhất là Đặng Thị Thắm  năm 1973. 17 năm sau, chị Thắm lấy chồng, nhưng phận bạc vì vừa sinh con gái thì người chồng đã vội qua đời.

 

Cụ Tâm không được hưởng trợ cấp vì không có hộ khẩu ở địa phương nào.

 Vài năm sau, chị Thắm được một người bạn rủ sang Trung Quốc buôn bán. Nhưng suốt từ ngày ấy đến nay, chị Thắm chưa một lần trở về quê nhà và cũng không có tin tức gì. Năm 2002, chồng cụ Tâm đổ bệnh rồi mất, để lại cụ bà bơ vơ với đứa cháu thơ dại. Đau xót ở chỗ khi ấy cụ Tâm không có tiền để lo hậu sự cho chồng, chỉ biết ngồi khóc trước thân thể lạnh ngắt của người quá cố. Cuối cùng, chính quyền phường Đông Khê, TP Hải Phòng cũng giải quyết cho cụ ông một miếng đất an nghỉ.

 Cụ Tâm chia sẻ: "Cả cuộc đời tôi chưa có một giấc ngủ yên. Đến giờ tôi vẫn trăn trở là chưa có đủ tiền để lo kiếm được mảnh đất cạnh nơi ông nhà tôi nằm xuống. Người ta khi sống khổ đã đành, như tôi sống cũng khổ mà chết cũng chưa hết khổ, điều làm tôi day dứt là khi tôi nhắm mắt rồi con Giang (cháu ngoại cụ Tâm-PV) biết trông cậy vào ai. Mong cho mẹ nó tìm được đường về để hai mẹ con nó dựa vào nhau mà sống, không biết tôi có sống được tới ngày đó không".

Theo lời kể của cụ Tâm, một ngày của cụ bắt đầu từ sáng sớm, lúc dòng người đổ đi làm và kết thúc khi màn đêm buông xuống, đường sá thưa thớt bóng người. Trung bình một ngày cụ kiếm được từ 10.000 - 20.000 đồng. Khoản tiền đó cụ Tâm tính chi li từng tí để đủ sinh hoạt cho hai bà cháu. Ngoài ra còn để dành lo chuyện sau này của mình.

Khi được hỏi về những khoản trợ cấp cho người nghèo, cụ Tâm mắt nhoè nước cho biết do gia đình cụ không giấy tờ, không hộ tịch, hộ khẩu nên không được hưởng quyền lợi gì. Hiện cụ đang được ở nhờ nhà của vợ chồng người đạp xích lô. "Vợ chồng anh chị ấy cho bà cháu tôi kê một chiếc giường vào góc nhà sống cùng vì thương cảnh tôi đi thuê nhà mãi mà không ai cho thuê vì họ sợ tôi chết ở tại đó"-cụ Tâm vừa kể vừa đưa tay quyệt dòng nước mắt đặc quánh trên khoé mắt mờ đục.

Thuận Vững - Vũ Duyên