Kỷ lục 45 năm vác đài thôn
Giadinh.net - Nếu sách Guiness có kỷ lục “người phát đài thôn lâu nhất” thì ắt sẽ về tay ông Lê Gia Vận ở thôn Mai Động (xã Trung Lương, huyện Bình Lục, Hà Nam).
70 năm tuổi đời, 45 tuổi “nghề” với chiếc đài truyền thanh cũ kỹ, ông Vận cần mẫn đưa “tiếng Đảng” đến với “lòng dân”, góp phần xây dựng quê hương mới.
Đứt bữa chứ không “đứt thông tin”
 |
|
Ông Vận đang kể về nguồn gốc “đài thôn”. Ảnh: Thanh Hội |
Vào tới cổng làng Mai Động đã thấy ông Vận đang... chót vót trên cột điện, lụi hụi sửa chiếc loa nén. Một nhóm trẻ nghển cổ xem ông làm việc, rồi bất ngờ cười phá lên khi những tiếng khọt khẹt phát ra từ chiếc loa ông Vận đang sửa.
Tóc bạc, da mồi, với cái tuổi 70 nhưng tụt khỏi cột điện là ông nhanh nhẹn vác chiếc thang tre lên vai, đon đả mời khách về nhà. Ngôi nhà cấp 4 của ông tuềnh toàng, nép trong một xóm nhỏ. Tài sản chỉ có bộ tăng âm, vài chiếc loa nén là đáng giá, nhưng lại là... tài sản của xã. Rót bát nước chè xanh nóng hổi, ông trầm ngâm về buổi mới vào “nghề”.
Năm “anh Vận” 21 tuổi, do biết chút ít cách sử dụng thiết bị máy móc và đang trực tiếp vận hành máy bơm nước xã, nên UBND xã giao luôn cho cái chức “phụ trách đài truyền thanh thôn”. Thấm thoắt đã 45 năm, ông Vận gắn đời mình với “nghề”.
Thôn Mai Động cách trung tâm xã Trung Lương tới 3km, điện đóm, tivi, đài báo... ngày ấy chả có, kéo đường dây rất khó khăn, nên khi thôn có tiếng đài thì cả làng mừng rỡ. Từ đó, bà con hiểu biết thêm về đất nước, con người Việt Nam và cả chuyện thời sự thế giới. Quan trọng hơn là bà con học được nhiều kỹ thuật thâm canh, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi cho phù hợp với mùa vụ...
Ông Vận bảo: “Làm cái nghề truyền thanh xã không hề đơn giản. Thông tin thì bà con rất cần, nhưng khi loa phát thì không phải nhà nào cũng thích. Tôi phải tính toán kỹ lưỡng từ vị trí tới hướng đặt loa... để bà con “chấp nhận” cho treo loa sát nhà người ta. Có lần sơ ý, tôi đặt loa nén gần một gia đình có con nhỏ và... “nhận” được ánh mắt giận hờn, lời hằn học. Biết ra là tôi chuyển ngay hướng loa, có đận phải chuyển cả địa điểm đặt loa đấy.
Để giảm bớt độ ồn của loa, tôi tự mày mò nghiên cứu, điều chỉnh công suất chiếc loa từ 16 “ôm” xuống chỉ còn 8 “ôm” để âm thanh trầm ấm, có sức truyền cảm cao, đặc biệt là hộ dân sống gần loa không bị chói tai”. Từ đó, bà con trong thôn ngày càng thêm hiểu công việc và thêm quý mến “nhà đài”. Họ gọi hệ thống đài phát thanh do ông Vận phụ trách là “đài thôn”.
Giờ làng đã có điện, có tivi và nhiều sản phẩm điện tử, nhưng tiếng “đài thôn” vẫn không thể thiếu trong làng. Nếu ngày nào không có tiếng đài, mọi người lại kéo đến hỏi thăm, vì tưởng... ông ốm! Tấm lòng của bà con là động lực giúp ông gắn bó hơn với “nghề”. Chính ông Vận cũng bảo: “Làng vắng tiếng đài thôn, tôi cảm thấy nó buồn và đìu hiu lắm!”.
Công việc “đài thôn” còn được sự hỗ trợ nhiệt tình của bà Trần Thị Gái - vợ ông. Bình thường, bà vẫn giúp ông “điều hành” tổng đài. Nhưng có lần ông ốm nặng mấy ngày liền, bà Gái phải nghỉ cả việc đồng áng để trực tiếp phát sóng. Bà sử dụng hệ thống đài rất thành thạo, còn có thể sửa được một số hỏng hóc đơn giản.
Có lần ông Vận đi vắng cả tháng trời, nhưng “tổng đài” vẫn hoạt động tốt, không bỏ buổi phát nào. Ông Vận nhìn vợ đầy trìu mến: “Vợ chồng tôi có thể đứt bữa, chứ nhất định không để đứt thông tin. Nhiều hôm chuẩn bị ăn cơm thì đài có sự cố, thế là tôi vác thang và đồ nghề đi ngay, còn bà ấy thay tôi ở nhà trực “tổng đài”, chờ tôi về mới cùng ăn cơm”.
45 năm gắn bó với đài thôn
 |
|
Trực, phát hiện hỏng hóc và đưa những chiếc loa nén về nhà tu sửa, bảo dưỡng là “nghề tay trái” nhưng không thù lao của ông Vận. |
Nhà ông cũng là “trụ sở” của “tổng đài”. Cạnh chiếc giường rẻ quạt ông nằm là chiếc bàn đóng tạm, kê bộ tăng âm 300W và một chiếc radio nhỏ xíu để thu sóng. Sự “chuyên môn hóa” của “đài thôn” là trên bức tường xây dính chặt chiếc vôn kế.
Hằng ngày, ông Vận dậy trước 5 giờ sáng để chờ tiếp sóng chương trình đài 3 cấp, rồi đọc nội dung thông tin của xã, thôn cho đến 6h30. Sáng, trưa, tối ngày nào ông cũng “phát” đều như... cơm bữa! Vào thời vụ, ông cũng tất bật với hệ thống loa đài để đảm bảo công tác chỉ đạo sản xuất. Cũng từ “đài thôn”, các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, của địa phương được chuyển tải đến người dân một cách kịp thời, chính xác.
Bà Tùng, người trong thôn tâm sự: “Mọi sinh hoạt của người dân chúng tôi đều phụ thuộc vào cái đài này. Mỗi sáng nghe tiếng đài, người lớn dậy ra đồng, trẻ em thức giấc chuẩn bị cho ngày học mới. Trưa, chiều nghe tiếng đài thì nổi lửa nấu cơm...”.
 |
|
Hai vợ chồng ông Vận – bà Gái phối hợp điều hành “tổng đài”. Ảnh: Thanh Hội |
Mỗi tháng ông được xã trả 40.000 đồng và 10kg thóc, nhưng chưa một lần ông phàn nàn với cán bộ thôn, xã về chế độ đãi ngộ. Bà Gái – vợ ông nói vui: “Tuy công mỗi ngày không mua nổi gói mì tôm, nhưng tình cảm của bà con dành cho thì không tiền nào mua được. Đó mới là khoản “thù lao” vô giá!”.
Bà Gái kể, có lần đang đêm thì ông phát hiện có kẻ gian vào thôn ăn trộm. Một mình yếu thế, ông không thể làm gì, bèn mở đài thông báo toàn thôn. Thế là thanh niên trong làng đổ ra và tên trộm bị bắt sống. Kể từ đó, tình hình an ninh trật tự trong làng rất đảm bảo. Có đận giáp Tết, mưa rét tê người, đường dây bị hỏng, ông cùng bà con quyết tâm kéo lại đường dây suốt đêm để phục vụ bà con nghe chương trình Tết.
11 giờ trưa, đang trò chuyện sôi nổi với khách, ông Vận bỗng giật mình theo phản xạ tự nhiên và xin lỗi “khách” vì... đã đến giờ tiếp sóng. Ông loay hoay một lát bên chiếc radio và... tiếng khọt khẹt từ những chiếc loa lan toả ra khắp làng bản nhạc dạo đầu cho một chương trình mới.
45 năm gắn bó với “đài thôn”, chưa một ngày ông Vận để đứt mạch thông tin. Ông chỉ khắc khoải một ước mơ, ấy là sẽ được chính quyền đầu tư cho “đài thôn” một chiếc radio khác, chứ cái radio này cũ, bắt sóng kém lắm!
|
Ông Lê Gia Quân, Trưởng thôn Mai Động chia sẻ: “Ông Vận rất năng động, nhiệt tình và hết lòng với công việc của thôn. Từ “đài thôn”, ông đã góp phần giúp người dân Mai Động có nếp sống văn hoá lành mạnh, giữ vững an ninh trật tự, không có tệ nạn xã hội, mùa vụ, cây trồng vật nuôi chuyển đổi... góp phần xoá đói giảm nghèo. Đặc biệt nhờ thông tin của “đài thôn”, Mai Động đã trở thành điểm sáng trong công tác DS-KHHGĐ, là thôn nhiều năm liền không có người sinh con thứ 3 trở lên. Năm 2001 Mai Động được công nhận là “Làng văn hoá” cấp tỉnh đầu tiên của huyện Bình Lục”. |
Trà Giang – Thanh Hội