Làn sóng “di cư chất xám”

>> Công chức ngành tòa án rủ nhau rời nhiệm sở

Thời gian qua, dư luận có nhiều ý kiến về tình trạng khá nhiều cán bộ công chức, viên chức (công chức) bỏ sang làm việc ở khu vực tư nhân. Trong khi Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam cho là đã “vượt xa sự đáng quan tâm này”, một lãnh đạo của cấp vụ của Bộ Nội vụ lại cho rằng:

“Hiện tượng công chức chuyển sang làm việc cho khu vực tư nhân nên được xem là bình thường… Chúng tôi không coi là lo ngại hay đáng báo động. 16.000 người đã bỏ ra ngoài (khu vực công) nhưng bộ máy biên chế vẫn tăng lên 500.000”. Ở đây nên hiểu hai nhận định này như thế nào ?

Trước hết phải khẳng định rằng, mặc dù đã có 16.000 công chức bỏ việc nhà nước trong 5 năm qua, nhưng “chất xám” của họ không hề bị “chảy máu”. Nó chỉ “di cư” từ khu vực công sang các khu vực khác (ngoài công) thôi. Tuy về mặt số lượng, việc công chức bỏ ra ngoài làm việc chẳng cần “báo động” nhưng cũng tạo ra những vấn đề đáng nghĩ. Nếu vài chục năm về trước, mục đích phấn đấu của mỗi sinh viên khi ra trường là một chỗ làm trong cơ quan nhà nước, biên chế hẳn hoi, có “hộ khẩu đàng hoàng” tại một thành phố lớn chẳng hạn, thì dăm năm trở lại đây, “tiêu chuẩn” ấy xem ra không còn là mối quan tâm hàng đầu của sinh viên tốt nghiệp đại học, đặc biệt là những sinh viên giỏi, những người thực sự có năng lực. Thay vì phải mướt mồ hôi để “chạy” vào một cơ quan nhà nước, họ lại muốn thử sức mình qua những lần phỏng vấn, những kỳ sát hạch công khai, sòng phẳng từ các Cty nước ngoài, các Cty tư nhân lớn trong nước. Khi được nhận vào các Cty ấy, nhiều người vẫn chỉ coi đó là cơ hội để tích lũy kinh nghiệm và học hỏi phong cách làm việc tiên tiến.

Trong khi, số lượng công chức “trong biên chế” ở khu vực công tiếp tục phình lên một cách đáng lo ngại, thì chất lượng phục vụ, tham mưu, tư vấn… thuộc khu vực này chưa cải thiện tương ứng. Bây giờ, một công chức làm việc có năng lực trong một cơ quan, công sở thường phải “gánh việc” cho ít nhất là hai người “ăn theo”, và nhiều nhất, có khi tới cả…chục người. Đó là một hiện tượng thực sự không bình thường. Trong khi, cần hiểu, không hẳn vì chế độ lương còn thấp hay đãi ngộ chưa thỏa đáng đã khiến công chức “di cư” khỏi khu vực công, mà chính vì thiếu môi trường công bằng cho sự thể hiện năng lực, thiếu sự ghi nhận cho mỗi thăng tiến trong nghề nghiệp, và thiếu sự cạnh tranh lành mạnh để mỗi công chức có cơ hội vươn lên…Tất cả, đã làm nên những làn sóng “di cư” đáng quan ngại này.

Thanh Thảo