Làng phong về đâu?
GiadinhNet - Một lần nữa, cuộc sống của những người từng mang bệnh phong lại gặp sóng gió.
Để có một cuộc sống bình yên, tránh sự miệt thị của nhiều người, cách đây hơn 40 năm, những người từng bị bệnh phong đã chọn nơi heo hút dưới chân đèo Hải Vân để định cư. Nơi đây tách biệt với thế giới bên ngoài và họ đã tìm lại niềm vui. Tuy nhiên khi cuộc sống đang bình yên thì bỗng chốc TP. Đà Nẵng có chủ trương đưa họ vào đất liền để "đổ" vào nơi heo hút này dự án du lịch hàng triệu đô.
Một lần nữa, cuộc sống của những người từng mang bệnh phong lại gặp sóng gió. Nhưng điều mà những người dân này không thể ngờ tới là việc họ chuẩn bị vào đất liền lại gặp sự phản đối kịch liệt từ những người sẽ là "hàng xóm" nay mai.
 |
|
Khắc khoải ước mơ “vào bờ”. Ảnh: Nguyễn Huy |
Tủi phận…
|
Làng Vân hình thành từ năm 1968 với 40 di dân đầu tiên là những người bị bệnh phong đến từ Huế, Đà Nẵng và Quảng Nam. Đến nay, làng Vân có hơn 134 hộ với hơn 325 nhân khẩu; hầu hết các thế hệ sau của Làng Vân đã hoàn toàn khỏe mạnh. Tháng 5/2011, UBND TP Đà Nẵng có chủ trương đầu tư dự án Khu phức hợp nghỉ dưỡng, du lịch cao cấp tại Làng Vân với tổng vốn đầu tư 2 tỷ USD. Hiện UBND TP.Đà Nẵng đang xây dựng khu nhà tái định cư liền kề sát bên đường biển Nguyễn Tất Thành, cạnh khu du lịch Xuân Thiều gồm có 114 ngôi nhà, mỗi nhà có diện tích sử dụng là 16x 4,5m gồm 2 phòng ngủ, 1 phòng khách, một gian bếp, 1 phòng vệ sinh, một khoảng sân trước, sân sau, có nhà sinh hoạt cộng đồng và nhà trẻ. Dự kiến, công trình nhà liền kề này sẽ hoàn thành vào tháng 11/2011. |
Sự việc bắt đầu từ khoảng giữa tháng 8/2011 khi hàng trăm người dân Tổ 14, phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu, TP.Đà Nẵng phản đối về việc UBND TP.Đà Nẵng đưa người dân bị giải tỏa ở "ốc đảo" làng Vân vào đất liền sinh sống cùng khu dân cư với họ.
Lý do mà đại đa số người dân Tổ 14 đưa ra là họ sợ sống chung với những người bấy lâu nay mang trong mình căn bệnh phong. Ông Nguyễn Đình Hoà, bà Trần Thị Cảnh, Ngô Thị Nga, Nguyễn Thị Kỉnh...cùng nhiều người dân ở Tổ 14 cho biết "Chúng tôi hoàn toàn đồng tình với chủ trương của UBND TP. Đà Nẵng về việc đưa người dân ở làng Vân vào đất liền sinh sống. Tuy nhiên, đưa họ vào khu dân cư sống chung với chúng tôi là không hợp lý vì họ bị bệnh phong từ lâu nay, chúng tôi sợ nếu họ vào sinh sống trong khu dân cư thì sẽ lây lan bệnh và khó hoà nhập với người dân vùng này"(?!)
Trước sự phản đối gay gắt, UBND phường Hòa Hiệp Nam cùng với các ngành chức năng như Y tế, Công an... đã tổ chức họp dân và giải thích một cách khoa học rằng: Bệnh phong hiện đã hết ở làng Vân và không còn khả năng lây lan ra cộng đồng. Người dân không nên hoang mang về chuyện này. Đồng thời, chính quyền địa phương kết hợp với ngành chức năng sẽ tổ chức tuyên truyền, vận động bà con yên tâm sinh sống và hoà nhập với "hàng xóm" mới.
Chính quyền cũng bó tay
Tuy nhiên, trước sau như một, những người dân ở Tổ 14 vẫn khăng khăng không cho đơn vị thi công nhà cho người làng Vân. Đỉnh điểm của sự phản đối vào những ngày cuối tháng 9/2011, hàng trăm người dân Tổ 14 tiếp tục dùng mọi cách ngăn cản đơn vị thi công xây nhà cho người "làng phong". Nhiều người dân nói: "Nếu đơn vị thi công những ngôi nhà này cho người thu nhập thấp đến ở thì chúng tôi đồng ý, còn nếu làm nhà cho người dân làng Vân vào ở là chúng tôi quyết liệt phản đối. Nếu người làng Vân vào ở nơi đây thì thành phố phải bố trí tái định cư cho chúng tôi vào một nơi khác. Chừng nào chưa gặp trực tiếp lãnh đạo thành phố để "hỏi cho ra nhẽ" thì chúng tôi vẫn cản trở".
Trước phản ứng của người dân Tổ 14, chính quyền địa phương không biết giải quyết bằng cách nào, đành phải tạm dừng thi công nhà cho người làng Vân để tìm cách giải quyết "thấu tình hợp lý".
Theo tìm hiểu, đa số người dân ở Tổ 14 đều nằm trong diện được bố trí tái định cư từ các nơi khác đến như Nam Ô, Xuân Thiều... Trước khi họ về tái định cư nơi đây, thông tin đã được đưa ra, đó là xung quanh nơi họ sống sẽ xây dựng Bệnh viện Hàn Quốc, người dân sẽ có nhiều cơ hội kinh doanh, làm ăn phát triển kinh tế. Trước lực hút hấp dẫn như vậy, nhiều người dân không ngần ngại giao nhà đất của mình cho địa phương để đi tái định cư. Tuy nhiên, hơn 10 năm, sự chờ đợi sầm uất phố mới chẳng thấy đâu vì Dự án Bệnh viện Hàn Quốc ra đời năm 2001 nhưng đến năm 2003 đã bị thay đổi, chuyển sang địa bàn Q.Ngũ Hành Sơn do địa bàn Ngũ Hành Sơn tập trung đông dân cư hơn, phù hợp hơn.
Được biết, đời sống của những người dân Tổ 14 hiện chủ yếu dựa vào nghề đi biển, làm thuê và nuôi dạy trẻ. Ông Nguyễn Long Thành, Tổ trưởng Tổ 14 cho biết, hiện tổ có 116 hộ với gần 500 nhân khẩu sinh sống. Trong đó có 3 hộ làm nghề đi biển; gần 30 hộ chuyên kéo lưới thuê, đánh bắt gần bờ; có 5 hộ nuôi dạy trẻ.
 |
|
Những ngôi nhà mới đang được xây dở dang. |
 |
|
Người dân Tổ 14 phản đối xây nhà cho người làng Vân. |
 |
|
Những cư dân làng Vân rất cần sự chia sẻ, động viên của cộng đồng. Ảnh: Nguyễn huy |
Xa vời giấc mơ vào bờ...
|
Tại cuộc họp dân tổ 14 ngày 29/9, một số ý kiến của người dân Tổ 14 tiếp tục "nói không" với làng Vân. Dù lãnh đạo quận khẳng định tiếp tục tái thi công vào ngày 30/9, nhưng trong ngày này hàng trăm hộ dân vẫn kéo đến công trình, yêu cầu dừng thi công, cản trở hoạt động lập rào chắn. Chỉ khi lực lượng chức năng được huy động tối đa, lập chốt bảo vệ hiện trường, mời một số người dân cố tình ngăn cản về xử lý, mọi việc mới tạm lắng. Từ ngày 1/10, việc thi công được tái triển khai, nhưng hành trình vượt núi biển vào thành phố của các hộ dân làng Vân vẫn còn nhiều gian nan, trắc trở phía trước. |
Vào ngày 12/8 vừa qua, UBND quận Liên Chiểu đã mời người dân làng Vân đến tham quan và đa số người dân làng Vân đều phấn khởi nơi mà họ chuẩn bị chuyển đến sinh sống. Nơi ở mới sẽ giúp người dân làng Vân gần gũi hơn với cộng đồng, không còn cảm giác bị tách biệt.
Tuy nhiên điều mà người làng Vân không ngờ tới là chính họ phải chịu cái nhìn miệt thị đến vậy!
Việc phản ứng gay gắt, kì thị của người dân Tổ 14, cũng như cách giải quyết vẫn chưa tròn trách nhiệm, thiếu sự cương quyết, dứt điểm của lãnh đạo chính quyền địa phương đã dẫn đến hệ lụy chưa có hồi kết về nơi ở mới của người dân làng phong Hòa Vân. Sự việc đã khiến dư luận rất quan tâm và gây nhiều tranh cãi, bức xúc.
Điều cần quan tâm nhất hiện nay đó là tâm tư nguyện vọng của chính những người dân "làng phong" thì gần như bị bỏ quên. Họ có đến hơn 90 % là người già cùng di chứng bệnh tật nên không còn khả năng tự nuôi sống bản thân, phải sống nhờ vào sự trợ cấp của các ngành chức năng.
Chỉ cách TP.Đà Nẵng "phồn hoa" chừng 10km nhưng những người dân làng Vân chỉ biết ngóng về nơi đó với một ước mơ xa vời. Số phận nghiệt ngã một lần nữa lại đến với họ.
"Mặc dù dân làng Vân chúng tôi bị tách biệt với những thông tin bên ngoài. Nhưng khi phong thanh biết chuyện người dân tổ 14 kì thị, phản đối chúng tôi về sống chung trong một khu phố, nhiều dân làng đã không cầm được cảm xúc của mình. Buồn thì ít mà tủi phận thì nhiều...", Ông Trần Hữu Đức, trưởng thôn làng Vân tâm sự.
 |
|
Làng Vân nằm dưới chân đèo Hải Vân. |
Khắc khoải
|
Giám đốc Sở Y tế TP Đà Nẵng Phạm Hùng Chiến khẳng định: Từ năm 1998, bệnh nhân phong ở làng Vân được điều trị khỏi hoàn toàn và được tái hòa nhập cộng đồng. Từ đó đến nay chưa phát hiện bệnh nhân mới mắc bệnh phong. Hiện một số người dân ở đây chỉ còn lại những di chứng của người bị bệnh phong chứ không phải đang mắc bệnh phong. Do vậy không còn khả năng lây lan cho những người xung quanh và cộng đồng. |
Ra làng Vân chỉ có cách đi bằng đường biển hoặc men theo một lối mòn cheo leo ven chân đèo. Bao năm nay, cư dân làng Vân đã quen với cuộc sống tuy còn khó khăn nhưng thanh bình. Họ đều là những người tứ xứ, không may mắc căn bệnh này nên dắt díu, nương tựa vào nhau ở chốn biệt lập này. Nỗi mặc cảm, nỗi đau bệnh tật... đã khiến bà con xích lại gần nhau hơn, yêu thương nhau như người nhà!
Rất nhiều người đã khỏi bệnh hoàn toàn nhưng căn bệnh này vẫn như một "bản án" lơ lửng trên đầu khiến họ mặc cảm nên cố bám trụ lại ốc đảo này.
Tuy nhiên, khát khao cho con cháu đỡ thiệt thòi, được học hành, hòa nhập với cộng đồng... nên khi nghe tin sẽ được vào bờ, người dân làng Vân mừng lắm.
Ông Hồ Văn Cư- một người đã sống vài chục năm ở đây tha thiết: Mong mỏi lớn nhất của bà con nơi đây là không còn "ngăn sông, cách chợ", để lũ trẻ lớn lên đỡ thiệt thòi. Ông Trần Hữu Đức chia sẻ: Thôn có 134 hộ với trên 300 nhân khẩu. Theo phương án di dời, giải tỏa, làng có 42 hộ ở khu nhà liền kề và hơn 90 hộ ở khu tái định cư. "Từ dạo nhận tin chuyển đi, bà con chộn rộn mừng vui lẫn lộn. Nào ngờ...- ông Đức rưng rưng.
Xem ra sự "vào bờ" của người dân làng Vân lại trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Đi hay ở? Đó là bài toán khó có lời giải thấu tình hợp lý mà chính quyền địa phương nơi đây đang gặp phải.
|
Bệnh phong hoàn toàn có thể chữa lành
Bệnh phong do vi khuẩn Hansen gây nên, chúng xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp hoặc qua vết trầy xướt ở da gây viêm nhiễm da, gây lở loét, làm cụt đầu từ đốt ngón tay, ngón chân. Quá trình lây lan của bệnh phải trải qua một thời gian tiếp xúc trực tiếp và lâu dài giữa người lành với người bệnh. Vi khuẩn bệnh phong sinh sản rất chậm, vì vậy, thời gian kể từ khi bắt đầu nhiễm vi khuẩn cho tới khi phát hiện dấu hiệu của bệnh có khi từ 5 đến 20 năm. Cho tới nay, người ta chưa xác định rõ là bệnh phong lây từ người sang người như thế nào, nhưng thấy rằng bệnh này rất khó lây. Do vậy, trong các trại phong có rất nhiều bác sĩ và điều dưỡng chăm sóc cho bệnh nhân lâu dài mà không hề bị nhiễm bệnh. Ngày nay, với sự phát triển của y học, bệnh phong hoàn toàn có thể chữa lành, người bệnh sẽ không để lại di chứng nếu được phát hiện và điều trị sớm. Quá trình điều trị bệnh từ 6 tháng đến 1 năm. Thuốc điều trị bệnh phong được cấp miễn phí hoàn toàn tại các cơ sở y tế nhà nước. Hiện có nhiều loại thuốc điều trị bệnh phong rất hiệu quả. Khi y học hiện đại, có những phát minh mới về bệnh phong, về miễn dịch trong bệnh phong, về đa hóa trị liệu, phục hồi chức năng phòng chống tàn tật cho bệnh nhân phong và được sự quan tâm của cộng đồng, đặc biệt là công tác truyền thông giáo dục phổ biến kiến thức sâu rộng trong nhân dân, nên cục diện phòng chống phong đã được đẩy mạnh, những định kiến xã hội về bệnh phong giảm đi nhiều. Người dân đã có nhận thức sâu sắc hơn về căn bệnh này: ít lây, khó lây và không di truyền. Người mắc bệnh cũng không còn bi quan, tuyệt vọng nữa. Họ an tâm điều trị lâu dài với sự hướng dẫn, chăm sóc nhiệt tình của bác sĩ chuyên khoa da liễu, cán bộ y tế ở địa phương. Số người được xóa phong ngày càng nhiều đã tạo cho người đang mắc bệnh niềm tin vững chắc hơn trong cuộc sống. Họ yên tâm điều trị tại nhà. Tình trạng người bệnh bị người thân, hàng xóm láng giềng xa lánh, con cái họ bị các bạn cùng lớp, cùng trường phân biệt đối xử cũng đã hạn chế đi nhiều. L.Tuyền |
Đức Hoàng