"Liệt sỹ" trở về sau 30 năm: Giấc mơ có thật

Vẫn biết, đó là điều có thể xảy ra trong chiến tranh, nhưng với những người biết chuyện, nhất là người mẹ thì đây là giấc mơ có thật, khiến bà mấy lần ngất xỉu.

Trở về sau 15 cái giỗ

Anh Nguyễn Mai Đông (SN 1959) là con cả trong một gia đình có 6 anh em. Năm 1978, anh tình nguyện lên đường nhập ngũ. Trong “Hồ sơ đăng ký quân nhân dự bị” lưu tại xã đội Sơn Phúc, Nguyễn Mai Đông nhập ngũ ngày 16/9/1978 cùng với anh Uông Bá Thắng và Nguyễn Anh Tuấn (cùng quê). Những năm sau đó, anh Đông bặt tăm tin tức. Cho đến 10/3/1992, gia đình mới nhận được Giấy báo tử số 50 của BCH Quân sự tỉnh Hà Tĩnh do Đại tá Nguyễn Xuân Hệ ký.

Trên Bảng Tổ quốc ghi công của Đài tưởng niệm liệt sỹ xã Sơn Phúc, tên tuổi anh Đông được khắc ở số thứ tự 24. Trong Hồ sơ liệt sỹ lưu ở Phòng lao động - thương binh, xã hội huyện Hương Sơn, hồ sơ Liệt sỹ Nguyễn Mai Đông mang số 19784, với các thông tin: “Ngày hy sinh: 16/12/1982. Đơn vị khi hy sinh: 2C95 L3. Hy sinh trong trường hợp: Chiến đấu mất tin”. Tại “Bằng Tổ quốc ghi công” (bằng số DD111 bt ngày 05/6/1992 do Thủ tướng Võ Văn Kiệt ký) Liệt sỹ Nguyễn Mai Đông có cấp bậc là Trung sỹ.

Vậy mà, 18 giờ ngày 11/9/2008, một chiếc xe ôm đã chở anh Đông cùng người con về xóm Cao Sơn khi trời chập choạng tối. Trong căn nhà nhỏ, người mẹ đang lúi húi trong bếp nghe tiếng gọi tên mình tưởng đang nằm mơ. Đến khi hai mẹ con ôm nhau, khóc oà bà mới tin là sự thật.

Trong đêm 11/9, ngôi nhà nhỏ đã “thức” đến sáng. Những giọt nước mắt vì niềm vui, nỗi tấm tức giận hờn, trách móc liên tục xuất hiện trên khuôn mặt của những người thân. Giọng nghẹn ngào, bà Thập nói: “Tui đã khóc hết nước mắt. Cha hắn cũng vì thương con mà đi sớm. Không biết mồ mả ở mô, nhưng đã giỗ nó 15 lần. Giờ hắn về rồi, chết tui cũng thoả lòng”.

“Tôi ân hận quá”

Anh Nguyễn Mai Đông kể: “Sau khi nhập ngũ, tui được huấn luyện tại Sư đoàn 441 (khe Lang, Đức Thọ). Sau đó, đi chiến trường K và chiến đấu tại chiến trường này 4 năm 6 tháng. Bị thương ở mắt phải, môi trái và nhiều vết thương ở chân tay, năm 1982 tôi được đơn vị 953 (đóng ở Dương Đông, đảo Phú Quốc) cho phục viên”. Nhưng do bị thương tật đầy mình, anh không trở về quê ngay mà “cắm” lại Hà Tiên, làm nghề đánh cá với bà con ngư dân để kiếm sống, chờ sức khoẻ hồi phục rồi liệu đường về quê. Nhưng công việc bập bõm, tiền bạc không đủ sống.

Năm 1985, anh bén duyên với chị Châu Mỹ Hiền (SN 1960), quê xã Bình An, huyện Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang. Năm 1986, anh chị có đứa con trai đầu lòng đặt tên là Nguyễn Đông Đức. Năm 1989, đứa con thứ 2 ra đời. “Vợ chồng không nghề nghiệp, tình cảnh càng khốn quẫn. Nhưng nhờ sự đùm bọc của bà con, giúp đỡ của Hội cựu chiến binh xã Bình An, nên chúng tôi có được căn nhà tình thương.

Năm 2004, tôi được nhận vào làm công nhân Nhà máy xi măng Hà Tiên với lương tháng 2 triệu đồng. Hai đứa con cũng dần lớn khôn. Đứa đầu đi ghe với các bác, các chú kiếm sống tự lập, đứa thứ 2 đã có việc làm ở TP Hồ Chí Minh... Nhớ quê, nhớ cha mẹ, anh em, nhưng mãi đến hôm nay cha con tôi mới thu xếp về được, ân hận quá!”, anh Đông kể.

“Sao anh không thông tin với gia đình ngoài này?”, tôi hỏi. Anh Đông xua tay: “Có chứ. Nhiều lần tôi gửi thư về, nhưng chắc là thất lạc! Dần dà, tôi vì mặc cảm thân phận, nên mới chậm trễ đến vậy. May khi tôi về mẹ tôi vẫn còn sống!”.

Một người lính, sau khi hoàn thành nghĩa vụ, không trở về quê lại mai danh, ẩn tích ở mảnh đất tận cùng của Tổ quốc mà không thông tin, tạo nên nhầm lẫn cho đơn vị, buồn tủi cho người thân khiến dư luận cho rằng: Liệu có điều gì bí ẩn? Tuy nhiên, với quyết định giải ngũ, chứng minh nhân dân được cấp, thì anh là người lính đã hoàn thành nghĩa vụ.

Lê Văn Vỵ