Liệu mà răn mình!

Giadinh.net - Ngày 6/10, Thủ tướng Chính phủ có chỉ thị về triển khai thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước có hiệu lực từ ngày 1/1/2010. Thủ tướng yêu cầu lãnh đạo bộ, ngành, địa phương phân công đội ngũ theo dõi việc xử lý bồi thường.

Theo luật này, cá nhân, tổ chức bị thiệt hại về vật chất, tổn thất về tinh thần trong các trường hợp quy định thì được Nhà nước bồi thường.           
 
Người thi hành công vụ có lỗi gây ra thiệt hại có nghĩa vụ hoàn trả cho ngân sách nhà nước một khoản tiền mà Nhà nước đã bồi thường cho người bị thiệt hại theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp nhiều người gây ra thì những người đó có nghĩa vụ liên đới hoàn trả.

Đây là một bước tiến quan trọng trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền, đồng thời sẽ tác động tích cực trong việc cải cách hành chính. Từ trước đến nay, tình trạng các cơ quan công quyền khi giải quyết công việc đã gây phiền hà và thiệt hại cho công dân, doanh nghiệp nhưng không có biện pháp chế tài. Đã có nhiều trường hợp, một doanh nghiệp phải mất 7 năm xin đủ 30 con dấu vẫn chưa được hoạt động kinh doanh. Có trường hợp doanh nghiệp xuất khẩu một lô hàng nhưng bị nhân viên hải quan làm khó dễ. Hàng xuất không đúng thời hạn ký trong hợp đồng nên doanh nghiệp bị phạt. Quá nhiều trường hợp doanh nghiệp bị tổn thất là do sự lười biếng hoặc hống hách của cán bộ công chức, do cơ chế hành chính chậm chạp. Tại các cuộc họp bàn về cải cách hành chính, ý kiến được đưa ra quyết liệt nhất là, muốn dẹp tệ nạn quan liêu nhũng nhiễu thì phải có biện pháp chế tài tốt. 

Những ý kiến  đó đã được thể chế hóa bằng pháp luật và Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước sẽ là cây gậy để “gõ” vào những khối u nhũng nhiều. Có điều, hành vi nhũng nhiễu rất khó cân đong, thiệt hại mà nó gây ra cũng rất khó định lượng. Có những trường hợp có thể xác định được mức độ thiệt hại, nhưng có những trường hợp khó phân biệt rạch ròi. Về tổn thất tinh thần lại càng khó xác định hơn, cho nên đòi hỏi cần phải có hướng dẫn bằng các quy định cụ thể, chặt chẽ. Càng chặt chẽ càng khó chối cãi và đổ vấy trách nhiệm được. Ai cũng biết việc đổ lỗi cho tập thể vô hình là căn bệnh trầm kha hiện nay.

Sắp tới, những cán bộ công chức gây thiệt hại cho người dân, doanh nghiệp sẽ phải bồi thường, thậm chí phải rút tiền túi ra chịu một phần mà Nhà nước đã chi ra để bồi thường. Chắc chắn những người có chức quyền, có trách nhiệm giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp sẽ lấy đó mà răn mình.
 
Lê Thanh Phong
kimvan