Lo đợt tăng giá mới sau tháng 6

Một số doanh nghiệp cho rằng, họ đang bị động vì không biết định hướng thời gian tới sẽ ra sao? Dù nói ra hay không, thì gần như ai cũng trong trạng thái lo lắng giá cả  sẽ có sự… bùng nổ.

Dân “quê”, dân “phố” đều... lo

Phóng viên GĐ&XH đã thăm dò qua một số người dân có nguồn thu ổn định từ lương Nhà nước, kết quả là hầu hết đều có tâm lý lo ngại nếu giá cả tiếp tục tăng trong thời gian tới, ngân quỹ gia đình sẽ bị thâm hụt nặng.

Bà Nguyễn Thuỳ Chi, thôn Trù, xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm, Hà Nội nói: “Nhà tôi có 4 người đều là công nhân viên chức Nhà nước. Hai vợ chồng tôi đều hưởng lương hưu, con trai và con dâu đều đang hưởng mức lương 2,67. Tổng thu của cả gia đình khoảng 6 triệu đồng/tháng. Trong thời điểm hiện tại, 4 người lớn chỉ phải nuôi thêm một thằng cháu nhỏ nhưng cũng rất chật vật”.

Theo bà Chi, nếu trong thời gian tới giá cả biến động theo chiều hướng tăng thì mức thu nhập này sẽ không đảm bảo được cho các khoản chi đời sống thiết yếu của gia đình.

Một viên chức khác là ông Đinh Văn Thuỷ, ở phố Mã Mây, phường Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội thì thẳng thắn hơn: “Nhà tôi mang tiếng là ở trên phố, nhưng chuyện mất đoàn kết vì túng bấn thỉnh thoảng vẫn xảy ra. Vợ chồng đều là công nhân viên chức thu nhập có hạn nhưng phải chịu mức giá tiêu dùng ở phố rất đắt đỏ. Bàn tính phương án tiết kiệm mãi, cuối cùng tôi quyết định cho một chiếc xe gắn máy “đắp chiếu” dài hạn, vợ chồng đi làm chung một chiếc xe để tiết kiệm nhiên liệu.

Từ đó, lục đục cũng thường xuyên xảy ra: Nào là bà ấy hờn giận, trách cứ vì đón chậm, vì đón con muộn giờ do tắc đường, vì chi tiêu gia đình đắt đỏ... Vợ tôi còn chuyển từ nấu bếp gas sang nấu bếp điện, bớt đi 2 bóng đèn điện, rang cơm nguội thay vì ăn sáng ở hàng... nhưng hàng tháng vẫn hụt chi. Nếu giá leo thang nữa tôi chỉ còn nước bán nhà để chuyển xuống vùng ven đô ở”.

Giá cả không chỉ là mối lo của nhiều gia đình mà nhiều đôi uyên ương ngay trong ngày cưới cũng buồn lây vì nó. Nhiều tiệc cưới gần đây trở nên vắng vẻ, lặng lẽ hơn. Gần nửa số mâm cỗ vắng khách mà nguyên nhân sâu xa cũng cũng vì... giá cả. Do giá leo thang, đi ăn cỗ cưới ở nhà hàng mừng ít thì không đành, mà mừng nhiều thì... méo mặt. Nên nhiều người thực hiện “diệu kế”... gửi phong bì.

Doanh nghiệp triền miên kêu lỗ

heo thông tin từ nhiều doanh nghiệp, sức ép về giá ngày càng nặng trong khi sự chịu đựng của họ có giới hạn.

Theo ông Vương Đình Dung, Giám đốc Cty xăng dầu Quân đội thì giá xăng dầu trên thế giới tăng đột biến, đang ở mức xấp xỉ 120 USD/thùng. Mặc dù trong nước giá đã được điều chỉnh nhưng doanh nghiệp vẫn tiếp tục lỗ: xăng A92 đang lỗ khoảng 350 đồng/lít, dầu hỏa lỗ gần 1.000 đồng/lít, dầu diesel lỗ 1.400 đồng/lít, tính ra bình quân mỗi tháng các doanh nghiệp lỗ 1.000 tỉ đồng.

Thời gian tới, giá xăng dầu thế giới còn diễn biến phức tạp, rất khó dự báo, nhiều khả năng có xu hướng tăng cao hơn hiện nay. Giá điện dự kiến tăng bình quân lên 890 đồng/kwh vào 1/7/2008 cũng sẽ dẫn đến việc tăng giá thành sản xuất của nhiều mặt hàng thiết yếu như xi măng, sắt thép, hóa chất, giấy...

Hiện việc tăng giá giấy của Cty cổ phần Giấy Tân Mai đã tạo nên sức ép lớn cho nhiều ngành sản xuất có liên quan. Tuy nhiên, theo thông tin từ doanh nghiệp này thì họ vừa phải tiếp tục điều chỉnh tăng giá giấy in báo thêm khoảng 900.000 đồng/tấn. Trước đó, trong quí I/2008, Tân Mai đã 2 lần điều chỉnh tăng giá thêm 600.000 đồng/tấn nhưng vẫn phải... bù lỗ.

Giá lương thực trên thế giới vẫn đang trong tình trạng “sôi sùng sục”, nhưng các nhà xuất khẩu gạo trong nước vẫn phải “án binh bất động”. Lương thực trong nước vẫn đang lập kỷ lục về giá nhưng vẫn rất khiêm tốn so với giá thế giới.

Theo ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực VN thì hiện ngành lương thực đang thực hiện 3 nội dung chỉ đạo của Thủ tướng: Không ký thêm hợp đồng xuất khẩu gạo mới cho đến tháng 6/2008; ổn định giá lương thực, không được tăng đột biến; không để xảy ra tình trạng đói cục bộ. Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra sau tháng 6 vẫn phải chờ quyết sách của Chính phủ.

Cần được chuẩn bị về tâm lý

Đến thời điểm này, tất cả đều đang trông chờ vào quyết sách của Chính phủ.  Theo TS. Trần Đình Thiên, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam thì nên hạn chế tối đa việc dùng các giải pháp, chính sách theo kiểu “gây sốc”.

Hiện tại, việc chấp hành chỉ ị không tăng giá đến tháng 6, các doanh nghiệp đang phải “gồng mình” chấp nhận giữ giá từng ngày. Nếu sau tháng 6 được tăng giá thì sức nén của lò xo sẽ bung ra, và thị trường sẽ phải hứng chịu những cơn “bão giá” khôn lường. Điều này không chỉ ảnh hưởng tâm lý mà còn khiến nền kinh tế bị động. Còn nếu sau tháng 6, tiếp tục giữ giá thì chủ trương vĩ mô cũng phải cho biết sớm để doanh nghiệp còn có kế hoạch, cân đối và sinh tồn...

Ông Ngô Trí Long, Viện phó Viện nghiên cứu Khoa học Thị trường Giá cả lại cho rằng, để không có biến động lớn trong xã hội không nên kiềm chế lạm pháp bằng biện pháp hành chính. Công cụ chống lạm phát thế giới đã xây dựng hàng trăm năm, nhưng bất cứ giải pháp nào cũng có mặt trái của nó. Quan trọng là nghệ thuật điều hành, khả năng phối hợp, điều chỉnh liều lượng. Vì vậy, cần phải có một nhóm chuyên gia đủ tầm, đủ quyền để tham mưu và mọi con số, giải pháp phải công khai với dân.

Làm thế nào để tránh thâm hụt ngân quỹ gia đình và doanh nghiệp không gặp nhiều khó khăn, thua lỗ nặng đang là điều quan tâm? Phần lớn hy vọng vẫn đang dồn vào quyết sách của Chính phủ trong thời gian tới. Nếu những quyết sách này sớm được công bố thì không chỉ người tiêu dùng mà ngay cả doanh nghiệp cũng có thời gian để chuẩn bị thích ứng.

Mai Hạnh