Loạn giá sách giáo khoa
Giadinh.net - Sau khi có nhiều ý kiến phản đối việc NXB Giáo dục tăng giá sách giáo khoa (SGK), Bộ GD&ĐT cho biết sẽ xin ý kiến của Chính phủ. Nhưng khi chưa có quyết định cuối cùng về vấn đề này thì nhiều nơi đã bán SGK theo giá mới, thậm chí có nơi sách cũ cũng được bán theo giá mới!
Những ngày qua, không chỉ người dân quan tâm vấn đề giá SGK mà đó còn trở thành một chủ đề “nóng” trên Quốc hội. Bởi việc tăng giá sách, nếu diễn ra, sẽ "bồi" thêm một "đòn" vào lo tăng giá của người dân.
Sách cũ không còn, sách mới đã tăng
Mặc dù NXB GD cho biết đã chuyển sách về các địa phương để phục vụ học sinh mua sách học hè nhưng theo khảo sát của chúng tôi tại một số của hàng sách giáo dục lớn ở Hà Nội, một số nơi nhân viên bán hàng thông báo “hết nhẵn hàng SGK phổ thông và phải chờ hàng mới về”.
Tại Nhà sách 15B Lý Thường Kiệt (Hà Nội), trên kệ sách chỉ còn những cuốn SGK cũ từ năm ngoái đang được nhân viên xếp gọn lại, để dư ra hàng dãy dài kệ trống.
Trong vai phụ huynh tìm mua SGK cho con, chúng tôi hỏi nhân viên bán hàng bảng giới thiệu trọn bộ SGK lớp 6 gồm những cuốn gì, giá cả bao nhiêu thì được trả lời thời điểm này làm gì sách giáo khoa đã đủ bộ. Hiện, chỉ còn một số cuốn lẻ còn tồn lại từ năm học trước, còn lại là sách tham khảo. Nhà sách đang dọn kệ để đón đợt hàng mới về.
Ở Nhà sách Nguyễn Văn Cừ (Cầu Giấy, Hà Nội), SGK phổ thông hầu như chỉ còn lác đác một số cuốn. Cô nhân viên có bảng tên Nguyễn Mỹ Hạnh cho biết, khoảng nửa tháng nữa quay lại có lẽ đã có SGK mới về. Còn hiện tại, thậm chí sách cũ không còn nữa.
Điều đáng ngạc nhiên, mặc dù 2 nhà sách trên cho biết SGK mới vẫn chưa có và phải chờ đợi mới mua được trọn bộ thì tại Nhà sách 187 Giảng Võ, chúng tôi đã thấy những bộ SGK các cấp rất mới, được xếp trọn bộ gọn gàng trong từng túi ni lông. Trên đó còn có ghi tên sách, giá bán, có cuốn đã có giá mới và khách hàng có thể lựa chọn giữa những cuốn có giá cũ, giá mới mà không phải chờ đợi.
Chẳng hạn bộ sách lớp 1, cuốn Tiếng Việt (tập 2) theo giá cũ hơn 9.000 đồng nhưng sách tái bản lần 6 năm nay đã tăng lên 10.700 đồng/cuốn. Ở bộ sách lớp 6, cuốn Ngữ văn 6 tập 2 có giá cũ 6.600 đồng. Còn sách mới tái bản đã dán giá mới 7.400 đồng/cuốn.
Nhân viên bán hàng ở đây cho biết, trong số những bộ SGK này, nếu sách cũ năm ngoái còn lại, giá vẫn giữ nguyên còn cuốn nào năm nay tái bản, giá sẽ tăng lên 10% như thông tin mà báo chí đã nêu trước đó.
Sách cũ giá như sách mới
Trao đổi với phóng viên GĐ&XH, ông Trần Xuân Toàn, Giám đốc Công ty cổ phần Sách - Thiết bị trường học Nghệ An cho biết: Đúng là NXB Giáo dục đã có văn bản chỉ đạo nâng giá SGK lên 10%. “Tôi biết, trừ số sách đã in, các nhà in đã ngừng in SGK, trong đó có sách giáo khoa lớp 12 là sách mới toàn bộ, vì giá nguyên liệu tăng cao. Ở Nghệ An không có tình trạng sốt SGK, Công ty sẽ cung ứng thoả mãn nhu cầu về SGK của học sinh trước ngày khai giảng năm học mới. Trừ sách lớp 12 là sách mới, hiện nay chưa có, còn sách tái bản (từ lớp 1 đến lớp 11), đến giờ này, chúng tôi đã có trong kho 2 triệu bản.
Việc cung ứng SGK sẽ thực hiện theo 3 phương thức: bán tại các cửa hàng của Công ty, bán qua các phòng giáo dục & đào tạo, bán qua các đại lý của Công ty. Hiện giờ, các cửa hàng của Công ty ở các huyện Quỳnh Lưu, Hưng Nguyên, Thanh Chương, Anh Sơn, Tân Kỳ, TP Vinh đã bán sách giáo khoa phục vụ cho năm học mới. Một số Phòng GD&ĐT đã nhận SGK về phục vụ cho huyện mình. Hiện chúng tôi đã có công văn gửi các nhà trường để hướng dẫn cho học sinh mua SGK, giúp các em mua đúng loại mình cần để tiết kiệm cho gia đình”.
 |
|
Học sinh Hà Nội vội vã mua sách ngay trước ngày tăng giá. Ảnh chụp tại một nhà sách trên đường Lý Thường Kiệt (Hà Nội) chiều ngày 11/5. Ảnh: M.Hà |
Vội vàng mua sách... để "chạy" giá
Thông tin về việc tăng giá SGK được đăng tải liên tục trên các phương tiện thông tin đại chúng trong thời gian qua đã “về” với nhiều địa phương.
Tại TP Vinh (Nghệ An), theo khảo sát của phóng viên GĐ&XH thì ngày Chủ nhật (11/5), nhiều bậc phụ huynh cũng tranh thủ đưa con đi mua sách. Tuy nhiên, theo thông báo của NXB GD thì giá mới chỉ áp dụng với loại sách mới in nhưng nhiều cửa hàng đã “áp dụng đồng loạt”.
Chiều 11/5, tại 3 cơ sở trực thuộc của Công ty Thiết bị Trường học nằm trên các đường Lê Hồng Phong, Nguyễn Đức Cảnh và Nguyễn Thị Minh Khai của TP Vinh đã bày bán với giá mới đối với những loại sách nộp lưu chiểu từ tháng 4/2007.
Tại cửa hàng sách đường Lê Hồng Phong (TP Vinh, Nghệ An), ông Nguyễn Văn Ta (50 tuổi), buồn bã nói với chúng tôi: Gia đình có 4 cháu đều đang đi học, thường thì đến tháng 8 của niên học gia đình tôi mới xoay xở tiền để mua sách cho các cháu. Năm nay, qua đài, tivi nghe nói SGK sẽ tăng giá, tôi thật sự lao đao khi nghĩ tới các khoản đầu năm học mà mình phải xoay xở: nào là tiền học phí, tiền quần áo... bây giờ lại tiền tăng giá sách vở nữa? Trong khi người dân chúng tôi chăn nuôi lợn gà thì dịch bệnh liên tục thử hỏi chúng tôi lấy tiền từ đâu?
Cô giáo Hồ Thị Hải, giáo viên Trường THCS Quỳnh Thanh, Quỳnh Lưu (Nghệ An) tâm sự: “Trường chúng tôi, học sinh hầu hết là nghèo, thu tiền học phí nhiều gia đình còn nợ năm này sang năm khác, thậm chí có khi trường bất lực chịu thất thu. Chuyện tiền học còn khó như vậy, chứ nói gì đến chuyện học sinh có SGK đầy đủ. Trường chúng tôi hàng năm thường có phong trào tặng sách, cho mượn sách; đối với những học sinh khá, giỏi, giáo viên nhà trường muốn bồi dưỡng, nâng cao cho các em thì phải cho học sinh mượn sách tham khảo. Bây giờ nếu giá sách tăng thì tôi biết chắc sẽ có nhiều em rất buồn và đặc biệt là nhiều gia đình sẽ than trời vì không đủ tiền mua SGK cho con mình trong năm học tới”.
Thầy Đặng Xuân Quang, Hiệu trưởng trường THPT Anh Sơn 1 (Nghệ An) cũng cho biết: “Đến thời điểm này, chúng tôi vẫn chưa nhận được một văn bản nào từ Công ty Sách và Thiết bị Trường học. Thầy và trò cũng mới chỉ biết sẽ tăng giá sách 10% qua các phương tiện thông tin đại chúng. Như vậy, năm học 2008-2009, phụ huynh và học sinh sẽ phải chịu mức tăng cụ thể từ 6.000 - 9.000 đồng/ bộ tùy từng loại. Mức tăng này ở thành phố có thể chấp nhận được nhưng ở nông thôn thì tâm lý của phụ huynh và học sinh sẽ “lao đao”. Vì thế theo tôi, trong thời kỳ “nhạy cảm”, tăng giá SGK là điều không hợp lý bởi vì nếu tăng cũng chỉ tội cho những học sinh nghèo. Đặc biệt là học sinh nghèo ở nông thôn”.
Theo ghi nhận của chúng tôi tại một số nhà sách lớn ở Đà Nẵng tình trạng “sốt sách” vẫn chưa xảy ra tuy vẫn có tình trạng “đổ xô” đi xem sách và nắm tình hình. Nhiều người cho rằng, đây chỉ là sốt ảo, nếu đổ xô đi mua thì xảy ra tình trạng như… sốt gạo.
Tại Nhà sách Phương Nam, chúng tôi gặp cháu Đoàn Thùy Linh- học sinh lớp 7 - trường THCS Nguyễn Khuyến đòi mẹ đi mua sách. Chị Hạnh, mẹ cháu Linh cho biết: “Cháu xem truyền hình và nghe nói SGK tăng 10% nên giục tôi đi mua. Tôi cũng đưa cháu đến để nắm tình hình chứ chưa mua, vì tôi chắc Nhà nước sẽ có chính sách giảm giá… như gạo. Chưa học hết năm cũ mà đã đi mua sách năm mới thì phi lý quá, nếu đổ xô đi mua “gây sốt” thì chỉ làm lợi cho NXB mà thôi”.
Theo chị Hạnh, nếu tăng giá 10% thì chị đi tìm mua sách cũ cho con học, chứ với đồng lương ít ỏi, lại hai đứa con đang tuổi ăn tuổi học mà “đeo” mua sách mới cũng khó khăn trăm bề.
|
Ông Nguyễn Đình Xuân, ĐBQH tỉnh Tây Ninh: Phải tìm mọi cách để giảm giá thành SGK Muốn tăng giá SGK, trước hết, NXB Giáo dục cần phải giải trình cho được tất cả chi phí của mình trước công luận và các cơ quan Nhà nước, để mọi người xem việc tăng giá đó có hợp lý. Ví dụ, nếu nói hiện nay giá giấy tăng cao, đầu tiên phải giảm giá các loại phí của các khâu khác xuống, chẳng hạn phát hành phí hiện nay là 10% thì có thể giảm xuống còn 5%. Hay là có thể đấu thầu in… Ngoài ra, còn có thể giảm xuống việc cho ra đời các đầu sách, chẳng hạn nếu như hiện nay cần 1 bộ sách SGK cho phân ban và 1 bộ SGK cho không phân ban thì ta có thể có 1 bộ sách chung cho hai bên. Nói chung là trong thời điểm lạm phát này ta có thể tìm mọi biện pháp để giảm giá thành xuống, thậm chí là giảm lãi xuống. Việc tăng giá hiện cần phải cân nhắc kỹ. Ta cố gắng không tăng giá, trường hợp bất khả kháng phải tăng giá thì mức độ cũng vừa phải. Mức độ tăng giá SGK như thế nào cần phải có cơ quan chức năng, như kiểm toán, tài chính vào cuộc rà soát những chi phí xem có thật sự đã tiết kiệm chưa trước khi tăng giá. PGS.TS Huỳnh Thành Đạt, ĐBQH TPHCM: Sẽ “trả giá” vì tăng giá SGK! Hiện nay, hiện tượng học sinh bỏ học ngày càng gia tăng, đặc biệt là ở những địa phương khó khăn về kinh tế. Trong khi các ngành, các cấp, các địa phương đang cố hết sức ngăn chặn, kéo các em trở lại lớp, thì NXB Giáo dục lại đề nghị tăng SGK và thực tế đã tăng. Điều này, chắc chắn sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng học sinh bỏ học và chúng ta sẽ phải trả giá trong tương lai không xa. Để khỏi phải hối hận, tôi kiến nghị Chính phủ cần xem xét hỗ trợ giá cho NXB Giáo dục, không tăng giá SGK trong thời điểm hiện nay. Mặt khác, cần xây dựng lộ trình, giải pháp xóa bỏ độc quyền trong việc biên soạn, in ấn và phát hành SGK. Bà Trương Thị Ánh, ĐBQH TPHCM: Tăng giá là nỗi lo hàng đầu của người dân! Thời gian qua, tăng giá là nỗi lo hàng đầu của người dân. Thực tế, một bộ phận dân nghèo hiện vẫn còn nhiều khó khăn. Do vậy, việc tăng giá SGK trong thời điểm hiện nay là việc không nên làm. Hơn nữa, Thủ tướng Chính phủ cũng đã tuyên bố rõ từ nay đến cuối năm không tăng giá các mặt hàng nhằm không gây xáo trộn, khó khăn thêm đời sống của người dân. Việc tăng giá SGK đừng nghĩ đơn giản là “cứu” một ngành mà ở đây phải thấy rằng sự quan tâm của Nhà nước đối với cả một thế hệ con em của chúng ta, được hưởng một chính sách của xã hội và Nhà nước cùng quan tâm. Nếu cần thiết, Nhà nước nghiên cứu có trợ giá thay vì cho tăng giá SGK. Ngoài ra, cần nhanh chóng xóa tình trạng độc quyền trong in SGK, để có sự cạnh tranh, vì chi phí giá thành sẽ góp phần kéo giảm giá thành SGK. Hồng Sơn (ghi) |
Nhóm Phóng viên Giáo dục