Long đong số phận cầu Long Biên

Thứ sáu, 12:38 28/02/2014 | Xã hội

GiadinhNet - Cây cầu có “tuổi thọ” hơn một thế kỷ, gắn bó với bao thăng trầm của mảnh đất Thăng Long – Hà Nội những ngày qua lại trở thành tâm điểm dư luận khi các cơ quan chức năng đặt lên bàn cân: Bảo tồn –di dời. “Quả bóng trách nhiệm” đã được “chuyền đi” khi Hà Nội ra thông báo sẽ cùng Bộ GTVT báo cáo Thủ tướng Chính phủ sau khi tổ chức hội thảo.

Cầu Long Biên trở thành tâm điểm của dư luận với 2 luồng ý kiến: Bảo tồn - di dời. Ảnh: TL

Di dời…

Lạc lõng trong rất nhiều mỹ từ ca ngợi vẻ đẹp cổ điển, lãng mạn và những giá trị lịch sử, văn hóa, đô thị… của cầu Long Biên, ông Phan Xuân Đại (Kỹ sư cầu đường, nguyên chuyên viên cao cấp Bộ GTVT), đã đưa ra ý kiến hiện thực hơn về thực trạng cầu Long Biên dưới góc nhìn về mặt kỹ thuật thuần túy. Kỹ sư Phan Xuân Đại cũng là một trong số ít người lên tiếng ủng hộ phương án di dời cầu Long Biên.

Trao đổi với chúng tôi ngày 27/2, kỹ sư Phan Xuân Đại nêu quan điểm: “Cầu Long Biên hiện nay là di sản kiến trúc đô thị nhưng không thể bảo tồn và sử dụng cho quy hoạch giao thông đô thị được, mà chỉ nên nghĩ khai thác bảo tàng di sản này”. Để chứng minh cho quan điểm của mình, kỹ sư Phan Xuân Đại đưa ra phân tích: “Về kết cấu nhịp cầu thép, mố trụ cầu và móng, những bất cập trong giao thông đường thủy khi cầu Long Biên đang là nút thắt…”. Đáng chú ý, nói tới vị trí cầu, ông Đại nhấn mạnh: “Việc dịch tuyến đường sắt ở một vị trí khác cầu Long Biên hiện nay đều phá vỡ toàn bộ kiến trúc của phố cổ Hà Nội”.

Cũng theo ông Đại, trong nhiều năm khôi phục và xây dựng lại các công trình giao thông, các nhà tư vấn thiết kế công trình giao thông luôn có quan điểm tận dụng các hạng mục công trình đã có để sửa chữa và nâng cấp. Ông Đại dẫn chứng, vào những năm 80 của thế kỷ trước, Bộ GTVT đã bàn bạc và lấy ý kiến của nhân dân Thanh Hóa về việc xây dựng lại cầu Hàm Rồng, là di sản, là chiến tích anh hùng xưa.

Sau nhiều lần bàn thảo, cuối cùng nhân dân vẫn mong muốn xây dựng lại cầu Hàm Rồng tại vị trí cũ nên cây cầu đã được xây dựng lại ngay, còn toàn bộ nhịp dầm cũ được phá dỡ cắt bỏ, sau đó chở sang Nhật nấu lại. Riêng cầu Tràng Tiền thuộc nội đô Huế, sau chiến tranh bị sập đổ 5 nhịp, trong đó có một nhịp hỏng nặng nhất, Bộ GTVT đã bàn bạc và lấy ý kiến của nhân dân Huế, đã sửa chữa lại 4 nhịp cũ, đặt hàng hãng cầu thép của Pháp chế tạo một nhịp dầm đúng dạng cầu cũ, tăng cường và sửa chữa 5 trụ cũ. Như vậy cầu này được sửa chữa khôi phục nâng cấp theo dạng cầu Tràng Tiền xưa.

Hay bảo tồn?

Là người đề xuất dự án "Bảo tồn, cải tạo, phát triển cầu Long Biên và khu vực liên quan, trung tâm Thủ đô Hà Nội”, từ năm 2008 KTS Nguyễn Nga (Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Đầu tư bảo tồn phát triển cầu Long Biên) cho rằng, cả 3 phương án của Bộ GTVT mới đưa ra đều đi ngược với ý tưởng bảo tồn của dự án.

Bà Nga cho hay, phương án bảo tồn, tôn tạo và phát triển cầu Long Biên mà bà đề xuất tại các cuộc hội thảo đã nhận được sự đồng thuận lớn từ các chuyên gia đầu ngành cũng như công luận. Cụ thể, bà Nga đề xuất giữ nguyên 9 nhịp cầu nguyên thủy và cải tạo theo phương pháp cũ đinh tán ri-vê để triển lãm 2 đầu tàu hơi nước anh hùng, những toa tàu cũ thành các quán café và nhà hàng, được đặt trên một nền kính trong veo để thấy được tất cả mố trụ cầu cũ, đường ray xe lửa cũ cũng như sông Hồng chảy bên dưới.

Cùng với đó là việc đúc mới 10 nhịp cầu đã bị phá bởi chiến tranh để hoàn chỉnh cây cầu về thiết kế nguyên bản năm 1902. Trên 10 nhịp cầu mới sẽ tổ chức một cuộc thi quốc tế về ý tưởng kiến trúc để thực hiện một bảo tàng ký ức Cầu Long Biên, là ký ức của cả thế kỷ XX mà trong đó Việt Nam đã thay đổi cục diện của thế giới qua 2 cuộc kháng chiến.

Theo đề xuất, bảo tàng này được làm bằng kính dựa trên khung thép của cầu Long Biên nguyên thủy và dùng năng lượng xanh từ mặt trời, gió và dòng sông. “Cầu Long Biên sẽ trở thành một cây cầu bảo tàng và giao thông không khói (đi bộ, xe đạp, xe điện hoặc tàu điện nhỏ)”, bà Nga nói.

Theo bà Nga, để hiện thực hóa dự án này, kinh phí sẽ không quá 2.500 tỷ đồng và đang được triển khai để sử dụng nguồn vốn ODA từ Chính phủ Pháp hoặc từ Tổ hợp đầu tư Pháp – Việt, hoàn toàn không sử dụng ngân sách nhà nước. Thời gian thực hiện tối đa là 3 năm và có thể bắt đầu cải tạo ngay cả khi tàu hỏa và xe máy chưa được chuyển sang cầu khác.

Ngày 26/2, UBND TP Hà Nội đã ra thông báo về phương án liên quan đến việc bảo tồn hay di dời cầu Long Biên. Theo đó, thành phố sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổ chức hội thảo (có sự tham gia rộng rãi của các nhà khoa học, nhà quản lý, các chuyên gia trên nhiều lĩnh vực). Trên cơ sở kết quả thảo luận, Bộ GTVT sẽ cùng TP Hà Nội báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Lê Minh

hoangthanhthuctap