Luật Đất đai cần được sửa toàn diện hơn

 

Thẩm tra của Ủy ban Kinh tế Quốc hội cho rằng việc sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật Nhà ở theo hướng mở rộng và quy định cụ thể hơn về các nhóm đối tượng là người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép mua và sở hữu nhà ở tại Việt Nam là cần thiết. Đây cũng là nguyện vọng thiết tha của đông đảo kiều bào.

 

Ngoài ra, theo báo cáo của Chính phủ, việc cho phép thêm một số đối tượng là người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở không làm ảnh hưởng nhiều tới thị trường nhà đất tại Việt Nam. Ngoài ra, Ủy ban Kinh tế Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát các quy định tại dự án luật với các quy định của các luật liên quan như Luật Quốc tịch, Luật Cư trú, Luật Xây dựng, Bộ luật Dân sự...

 

“Các quy định của pháp luật hiện hành về thủ tục xuất nhập cảnh, hồi hương, cư trú, đi lại... đã thuận lợi hơn, thông thoáng hơn cho người Việt Nam ở nước ngoài về đầu tư, làm ăn, sinh sống ở trong nước. Luật Đất đai và Luật Nhà ở đã cho phép một số đối tượng là người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất tại Việt Nam”, đại diện Ủy ban Kinh tế nhấn mạnh.

 

Về số lượng nhà ở và diện tích nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ở được sở hữu tại Việt Nam, Ủy ban Kinh tế nhất trí quy định như dự thảo Luật và cho rằng, khoản 1 - Điều 126 của Luật Nhà ở và khoản 1 - Điều 121 của Luật Đất đai hiện hành không quy định số lượng nhà ở và diện tích nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở mà các nhóm đối tượng như người về đầu tư, người có công đóng góp cho đất nước, nhà văn hóa, nhà khoa học... được sở hữu tại Việt Nam.

 

Không nên phân biệt hay hạn chế quyền lợi của Việt kiều trong việc sở hữu nhà ở. (Ảnh: CH)

 

Đồng tình cần sửa đổi hai điều của hai luật, đại biểu Nguyễn Hồng Nhị (Nghệ An) đề nghị, về quyền và nghĩa vụ gắn liền với sở hữu nhà và đất của người Việt Nam định cư ở nước ngoài, phải làm rõ thêm là thời gian cho thuê trong khoảng thời gian tạm thời, chữ “tạm thời” này nên khẳng định bao nhiêu năm để tránh việc mua xong nhà chỉ ở 1 -  2 tháng cho thuê lại là vô hạn, nói rõ thêm cho thuê chỉ thuê để ở và không được thuê để dùng vào mục đích khác.

 

Ông Nhị cũng phản ánh tâm tư của cử tri cũng như của bản thân mong muốn sớm sửa đổi Luật đất đai một cách căn bản, đồng bộ và sớm hơn, chứ không phải chỉ sửa điều 121. “Bức xúc nhất của cử tri là các vấn đề thu hồi đất, bồi thường tái định cư, tài chính đất đai, khung giá đất, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, đất tách hộ, vấn đề cho thuê đất, tranh chấp đất đai, vấn đề chủ quyền, thuê chuyển quyền sử dụng đất”, ông Nhị nói.

 

 

Trưởng ban Dân nguyện của Quốc hội Trần Thế Vượng cũng nhận định hệ thống pháp luật về đất đai của chúng ta rất phân tán. Hiện tại chúng ta đã đưa vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh dự kiến là sẽ sửa đổi, bổ sung cơ bản Luật đất đai. Ngay tại kỳ họp này chúng ta có Luật sửa đổi, bổ sung Điều 126 của Luật nhà ở và Điều 121 của Luật đất đai, đồng thời ít hôm nữa chúng ta xem xét, thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều liên quan đến xây dựng cơ bản, trong đó cũng có vấn đề về đất đai.

 

Ông Vượng cũng đề nghị cân nhắc quy định về quyền thế chấp nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất phải phù hợp với từng đối tượng. Ông nêu ví dụ: “Nhà khoa học 1 năm vào Việt Nam giảng dạy một vài ngày rồi lại về, tháng sau, quý sau lại vào giảng dạy một vài giờ thì căn cứ gì để anh đi thế chấp nhà mà anh được mua ở Việt Nam? Nhưng vấn đề này đặt ra đối với người về đầu tư trực tiếp ở Việt Nam lại là cần thiết”.

 

Phó trưởng đoàn ĐBQH Quảng Nam Ngô Văn Minh lại băn khoăn khi báo cáo của Chính phủ nói nếu mở rộng việc sở hữu nhà sẽ không làm ảnh hưởng nhiều đến thị trường nhà đất ở Việt Nam. “Không ảnh hưởng nhiều” có nghĩa là sao? Có nghĩa là có ảnh hưởng, nhưng ảnh hưởng như thế nào, ảnh hưởng theo chiều hướng tích cực hay chiều hướng tiêu cực?”.

 

Ông Minh yêu cầu nâng cao khả năng dự báo sẽ có bao nhiêu người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo các điều kiện cho phép, sẽ về Việt Nam mua nhà khi thông qua luật này, để thấy có nên sửa hay chưa sửa, có nên mở rộng hay không mở rộng, hoặc mở rộng với điều kiện nào.

 

Cùng chung ý kiến với các đại biểu Nguyễn Hồng Nhị và Trần Thế Vượng, ông Minh cho rằng còn nhiều vấn đề bức xúc hơn của Luật đất đai liên quan trực tiếp tới quyền, nhất là những quyền dân sự của người dân chưa được giải quyết một cách thấu đáo. “Trong khi những điều bức xúc đấy chưa được tháo gỡ thì chúng ta lại tính tới chuyện sửa lần này như thế. Theo tôi còn hết sức băn khoăn, xin đề nghị Quốc hội hết sức cân nhắc về vấn đề này”, ông Minh nói.

 

Viện trưởng Viện Kinh tế TP HCM Trần Du Lịch “trấn an” các đại biểu rằng, đoàn đại biểu quốc hội TP HCM đã mời Hiệp hội Bất động sản, các nhà kinh doanh, quản lý vào cuộc thảo luận. “Đừng có lo, có mở như thế này cũng không ai mua nhiều đâu, bởi vì chỉ mua để ở cho bản thân và gia đình, một năm về vài ba tháng thì chi phí bảo trì, bảo dưỡng nhà để về ở thì ở khách sạn rẻ hơn”, ông Lịch nói. Theo chương trình, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua sửa đổi hai điều của hai luật quan trọng này vào ngày 18/6.

 

Theo báo cáo của Chính phủ, sau hơn hai năm thực hiện Luật Nhà ở, mới có hơn 140 trường hợp người Việt Nam định cư ở nước ngoài được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam. Con số này còn rất ít so với nhu cầu thực tế.   Nhiều người Việt Nam định cư ở nước ngoài mong muốn gắn bó với quê hương và được quyền sở hữu nhà ở tại Việt Nam để có chỗ ở ổn định, lâu dài nhưng lại không được mua nhà do không thuộc đối tượng được phép sở hữu nhà ở tại Việt Nam, bởi quy định về đối tượng còn chưa rõ ràng, hoặc do những khó khăn về mặt thủ tục khi mua nhà.