Mái tóc của dì

Đi làm về tới cổng nhà, tôi đã thấy mẹ đang đứng chờ sẵn:

 

-Con quay xe chở mẹ đến chùa Phúc Lâm để gặp dì.

Dì tôi bỏ đi đã 10 năm với một người đàn ông, bỏ mặc lời can ngăn của gia đình. Hành động đó nếu ở thời bây giờ thì sẽ được người ta gọi bằng cái tên mỹ miều là “đi theo tiếng gọi của trái tim”, nhưng ngày ấy ở cái làng quê nghèo khó và lạc hậu của tôi thì đó lại là một sự kiện làm kinh thiên động địa cả làng trên xóm dưới.

Đó là cái dạo dì đang học năm thứ hai đại học, nghỉ hè trở về trong một bộ dạng lạ lẫm: Quần jean, giày cao 10 phân và tóc tém kiểu Đức. Dì vừa vào sân thì ông ngoại đã vớ ngay cây gậy và cho một trận đòn khủng khiếp. Tối đó dì sang ngủ bên nhà tôi, ôm mẹ khóc ấm ức: “Chẳng ai phong kiến như thầy! Em cắt tóc ngắn có làm sao, thiên hạ đầy người cắt tóc ngắn đấy thôi!”. Rồi dì yêu một người đàn ông và ông ngoại lại phản đối. Dì phản kháng bằng cách bỏ đi, bặt tăm đến tận bây giờ.

Tôi đưa mẹ tới ngôi chùa ngàn năm tuổi xây từ thời Lý, rêu phong cổ kính, nằm chênh vênh bên bờ sông Đáy. Tôi ngỡ ngàng tự hỏi không biết người dì có tính cách bất cần đời ngày trước đang làm gì ở chốn nghiêm này nhỉ?

Tiếp mẹ con tôi là một ni cô trẻ. Nghe mẹ tôi nói tên dì, ni cô vội mời mẹ con tôi vào trai phòng, pha trà rồi chắp tay vẻ cung kính:

- Xin bà và cậu ngồi chờ một lát, thầy con đang trong giờ tụng kinh buổi chiều.

Trời đất! Lẽ nào dì tôi giờ đã là nhà tu hành rồi ư? Tôi quay sang mẹ để tìm một lời giải thích, nhưng mẹ chỉ ngồi lặng yên, xa xót...

Lát sau thì dì ra gặp mẹ con tôi trong hình vóc một nữ tu: Áo nâu sồng nhà chùa với gương mặt trang nghiêm, điềm đạm. Mẹ không nói nổi lời nào, chỉ cầm tay dì khóc. Còn dì bình thản ôm lấy vai mẹ tôi vỗ về:

-Thôi mà chị! Bể trầm luân mỗi người một phận, nhưng rồi ai cũng đi tới đích cả thôi, đâu cần phải so đo, nghĩ ngợi quá làm gì!
Chẳng biết là dì đã hết được duyên nợ trần gian chưa, nhưng giọng nói và phong thái của dì đã làm mẹ tôi yên lòng. Bịn rịn, quyến luyến mãi rồi cũng phải chia tay. Ra đến cổng chùa mẹ cố ngoái nhìn lại như muốn níu kéo điều gì, rồi mẹ buông một tiếng thở dài:

- Ngày xưa có thời tóc dì ấy dài tới gối!...

Trần Hồng Giang