Mẹ Việt Nam anh hùng trên đỉnh Ka Lăng

Ánh sáng niềm tin

Ka Lăng là xã vùng sâu vùng xa của huyện Mường Tè. Lò Ma là một trong số bản thuộc diện sâu nhất của Ka Lăng. Truyền thuyết kể rằng, thuở xa xưa vùng này có một con voi to đi ngang qua, thấy núi đồi chênh vênh nhưng đất mát lành nên nó dừng lại đằm mình bên một vũng nước. Khi con voi đứng dậy thì cả nơi đó bị lún sâu thành một khu ruộng rộng lớn. Chính vùng đất thiêng ấy đã kết tinh thành hào khí của núi rừng. Người Hà Nhì sống ở vùng đất này đàn ông thì gan dạ, đàn bà thì đảm đang, trong đó có gia đình mẹ Lý Khờ Pớ.

Mẹ Lý Khờ Pớ nhớ lại quãng đời đẹp nhất bên chồng, con của mình: Ngày ấy mình 20 tuổi lấy chồng, 22 tuổi đẻ con, 42 tuổi tiễn con lên đường khi nó vừa bằng đúng cái tuổi mình về nhà chồng thôi.

Biết tin mẹ Pớ cho con trai nhập ngũ, nhiều kẻ xấu phao tin đồn ở Lò Ma: Người Hà Nhì có đất, suối, ruộng sao phải đi đánh nhau làm gì? Đừng ai cho con đi nhé, ở nhà còn được gạo, muối, vải... Lúc đầu, mẹ cũng bán tín, bán nghi nhưng sau thấy cán bộ cách mạng về bản giải thích mẹ mới hiểu. Kẻ xấu thì lén lút, chui lủi tuyên truyền nhảm nhí còn người của cách mạng thì ngày đêm sát cánh cùng dân bản, chịu đói chịu rét cùng dân. Các anh nói: Mình là bộ đội Cụ Hồ đấy, biết không?

 Cụ Hồ thì mẹ Lý Khờ Pớ và dân bản biết. Tuy chưa thấy mặt nhưng ảnh thì được cầm rồi, xem rồi. Người Hà Nhì lúc ấy nếu có được tấm hình của Cụ Hồ thì quý lắm, gọi cả bản đến xem, xem xong lại cất vào hòm như báu vật linh thiêng. Mẹ nhớ Bác hơi gầy nhưng đôi mắt sáng như sao. Người của cách mạng còn bảo thêm: Cụ Hồ cả cuộc đời bôn ba tìm con đường sáng cho dân mình đi để bớt cái khổ, cái nghèo. Mình khổ là do thằng giặc nó đến cướp bóc, ức hiếp. Ai đi theo Cụ Hồ thì phải có ý chí, nghị lực, niềm tin. Không ai bắt ép, nếu có lòng yêu nước thì tự đi thôi.

Nghe xong, mẹ thấy ánh sáng niềm tin như được thắp lên từ trái tim mình. Thế thì phải cho thằng Po đi bộ đội mới được. Người Hà Nhì chỉ biết cúi đầu bái lạy tổ tiên chứ chưa bao giờ chịu cúi đầu khuất phục kẻ thù. Không chỉ cho con đi bộ đội, mẹ Pớ còn vận động bà con trong bản không nghe bọn xấu xúi giục, phải cho con đi bộ đội để đánh đuổi kẻ thù. Thấy mẹ Pớ chỉ có một con trai mà còn dám cho đi cầm súng đánh giặc, vậy là dân bản nghe theo, nhà nào có con trai đều cho con xung phong ra chiến trường.

 

Mẹ Lý Khờ Pớ và vợ chồng người cháu gái. Ảnh: T.G

Tâm nguyện cuối cùng của mẹ

Trước hôm Po vào bộ đội một ngày, mẹ Pớ lẳng lặng ra gốc đa già thắp lên từng vòng hương và phát hiện ra có một cô gái trẻ cũng ra gốc đa cầu khấn cho Hừ Po được mau chiến thắng trở về. Cô gái nói với mẹ: Dù cây trên rừng rụng hết lá, nước đầu nguồn không còn chảy thì con vẫn cứ đợi, cứ chờ anh Po trở về. Về nhà, mẹ bảo con trai: Cưới ngay thôi con trai à, mày đi chiến trường cầm súng nó ở nhà đẻ con, tao nuôi. Po đáp lại: “Con đi chiến đấu, bố mẹ ở một mình đã khổ rồi, giờ lấy vợ sinh con thành ra cả gia đình trẻ già cứ phải ngong ngóng, chờ đợi mãi một người nơi chiến tuyến”.

Năm 1969, Lý Hừ Po hy sinh tại mặt trận Tây Nam của nước bạn Lào. Khi giấy báo tử của anh Po được cán bộ mang về, mẹ hỏi: “Thế con trai tôi đang nằm ở đâu?”. Không ai trả lời. Mẹ hiểu điều đó cũng có nghĩa là không ai biết. Mẹ đành tự an ủi: “Nó cũng chẳng thể cô đơn bởi xung quanh còn đồng đội”. Cô gái Hà Nhì biết tin đã chạy đến ôm chầm lấy mẹ Pớ khóc vùi. Nước mắt hai người đàn bà lẫn trong tiếng mưa lộp độp. Mặc cho lòng đau như cắt, nhưng mẹ Pớ không muốn bà con trong bản có con đang cầm súng nao núng, mẹ đã cắm một cành cây xanh trước cửa như đồng bào Mông vẫn làm để muốn thông báo rằng đừng ai buồn nỗi buồn của mẹ.

Năm 1979, người chồng của mẹ Lý Khờ Pớ đột ngột qua đời. Nước mắt sau chan vào nước mắt trước. Hai con số 9 cuối cùng của mười năm cách biệt (năm 1969 con hy sinh, năm 1979 chồng mất) đã lấy đi trong cuộc đời mẹ hai con người thân nhất, gần nhất. Mẹ còn lại một mình. Căn nhà lá buồn tênh. Bữa cơm nào mẹ cũng lấy thừa hai chiếc bát mặc cho khói trầm lan toả. Sợ mẹ buồn khi sống một mình trong ngôi nhà kỷ niệm, gần 10 năm trước, Sở Giao thông vận tải tỉnh Lai Châu đã xây tặng mẹ ngôi nhà tình nghĩa ở thị trấn Mường Tè và mẹ Lý Khờ Pớ quyết định chuyển về ngôi nhà mới cùng với người cháu gái.

Mặc dù đã ở tuổi gần 90, mẹ Lý Khờ Pớ vẫn tai thính, mắt tinh. Thi thoảng, mẹ lại về thăm bà con dân bản Lò Ma. Lần nào về đến đầu làng, mẹ cũng đứng trước gốc đa hơn một ngàn năm tuổi cúi đầu bái lạy 3 lần rồi khấn  rằng: Con đã về đây. Cầu trời, lạy Phật cho con sớm tìm được mộ của con trai Lý Hừ Po nhé...
Cầu cho tâm nguyện của mẹ sớm thành hiện thực.

 

Hoàng Nghiệp