Mô hình dịch vụ trật tự công ở Hà Nội: “Khoán” nhiều, “quản” ít

 

Ngay khi mô hình khoán quản chính thức được áp dụng thí điểm (1/10/2008), toàn bộ giấy phép trông giữ xe trước đó tại địa bàn quận Hoàn Kiếm đã bị thu hồi, thay vào đó là cấp phép mới cho 6 DN thực hiện trông giữ xe đạp, xe máy và ôtô.

 

Các điểm trông giữ xe được chia thành 6 khu vực cho 6 DN nhận thầu khoán trông giữ xe, kết hợp với dịch vụ công và trật tự công. Theo đó, đơn vị nhận khoán quản phải có trách nhiệm tổ chức hẳn một đội để đảm bảo trong toàn bộ khu vực nhận quản không để xảy ra các trường hợp để xe đạp, xe máy trên các tuyến phố cấm; không để bán hàng rong tại các tuyến cấm bán hàng rong; không để xảy ra lấn chiếm vỉa hè, lòng đường; không để các trường hợp ăn mày, ăn xin, lang thang, cơ nhỡ, các trường hợp đeo bám khách du lịch gây mất mỹ quan trên các tuyến phố.

 

Theo chủ trương này, thậm chí ngay cả việc để xuất hiện các mẩu quảng cáo, rao vặt trên gốc cây, cột điện, rác vứt bừa bãi ở khu vực nhận khoán quản thì chủ thể phải chịu trách nhiệm. Đơn vị nhận khoán phải có trách nhiệm làm công tác giữ gìn trật tự giao thông, vệ sinh môi trường từ 6h - 22h hàng ngày trên các tuyến phố được nhận quản lý.

 

Tuy nhiên, sau một thời gian thí điểm khoán quản, thực tế cho thấy lực lượng bảo vệ của các DN nhận khoán mới chỉ “lo” được mỗi việc trông giữ xe, còn các nhiệm vụ khác hầu như dậm chân tại chỗ. Tình trạng vứt rác bừa bãi ra đường; đỗ xe dưới lòng, lề đường; đặc biệt tình trạng quảng cáo, rao vặt trên gốc cây không hề thuyên giảm mà còn có xu hướng gia tăng.

 

Điểm trông giữ xe tại phố Đinh Lễ. (Ảnh: Chí Cường)

 

Ngay tại phố Nguyễn Xí, tình trạng kinh doanh lấn chiếm vỉa hè của các cửa hàng sách vẫn diễn ra bình thường, nhân viên khoán quản của Cty Hạnh Ly được giao khoán khu vực này, dù có nhắc nhở cũng không có tác dụng, do không có thẩm quyền xử phạt. Một loạt các khu phố khác như Hàng Ngang, Hàng Đường... cũng trong tình trạng tương tự, xe máy vẫn đỗ dưới lòng đường dù cách đó không xa có chiếc biển cấm. Thực tế, để làm được khoán quản như thành phố giao, các lực lượng khoán quản này phải trông chờ hoàn toàn vào mức độ phối kết hợp của chính quyền phường. Trong khi đó, việc “phối hợp” không phải lúc nào cũng thuận tiện, nhanh gọn, hiệu quả.

 

 

Cùng với một loạt những bất cập khi được giao khoán quá nhiều trách nhiệm mà thực tế không hề có tính khả thi, ngay cả việc tính phí để thu nộp ngân sách cho các đơn vị này cũng đang trong tình trạng bất ổn. Cùng một mô hình, nhiệm vụ như nhau nhưng cách tính để thu phí lại khác nhau.

 

Tại Tờ trình số 9175 của liên ngành Cục Thuế Hà Nội, Sở Tài chính, Sở Tư pháp, Kho bạc Nhà nước về việc thực hiện quyết định thu phí sử dụng hè, lề đường, bến bãi, mặt nước cho thấy, chỉ có Cty Khai thác điểm đỗ xe được nộp phí dựa trên doanh thu, trong khi đó 5 DN tư nhân còn lại phải nộp phí sử dụng hè, lề đường theo mét vuông sử dụng.

 

Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm, ông Nguyễn Quốc Hoa cho rằng, không thể cùng thực hiện mô hình khoán quản mà Cty Khai thác điểm đỗ được tính theo tỉ lệ phần trăm doanh thu, 5 DN còn lại thì tính theo mét vuông.

 

Trước thực trạng này, các sở liên ngành của Hà Nội đã yêu cầu UBND quận Hoàn Kiếm kiểm tra đối với 5 DN phải nộp phí theo mét vuông sử dụng, nếu đủ điều kiện sẽ cho phép được nộp phí sử dụng hè, lề đường bằng 2% trên doanh thu trông, giữ xe như đối với Cty Khai thác điểm đỗ. Lãnh đạo sở Tài chính, Tư pháp cũng kiến nghị thành phố giao Sở GTVT nghiên cứu để các đơn vị thực hiện khoán quản được nộp phí theo một hình thức thống nhất; đồng thời đề nghị cho phép tăng mức thu phí trông giữ xe ô tô theo lượt trên địa bàn Thủ đô.

 

Thực tế, mục đích của mô hình khoán quản là rất tốt, nếu thực hiện được như mong muốn sẽ giúp Thủ đô có bộ mặt khang trang, sạch đẹp hơn. Tuy nhiên, sau nhiều tháng triển khai cho thấy, đội ngũ này không thể “kiêm” luôn nhiệm vụ của chính quyền, công an phường là quản lý vỉa hè, lòng đường, trật tự văn minh, đô thị. Do không được trao chức năng quản lý một cách chính thống nên người dân gần như không chấp hành, bộ mặt đô thị không giảm đi được sự nhếch nhác.

 

Thế nhưng, đến nay cũng chưa thấy đơn vị nào phải chịu trách nhiệm như Hà Nội khẳng định trong những ngày đầu tiên thực hiện thí điểm mô hình này.