Mở rộng địa giới Hà Nội ra 6 tỉnh hay xây dựng thành phố vệ tinh?

Việc quy hoạch này nhằm đưa Hà Nội trở thành trung tâm đầu não về chính trị - hành chính quốc gia của cả nước, có tầm cỡ tương xứng với thủ đô của một nước hơn một trăm triệu dân, có vị trí xứng đáng trong khu vực Đông Nam Á và thế giới.

Phóng viên GĐ&XH đã có cuộc phỏng vấn TS.KTS, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kiến trúc - Bộ Xây dựng Nguyễn Đình Toàn xung quanh vấn đề này.

Không mở rộng lúc này là bị chậm!

* Thưa ông, thời điểm này chúng ta tính đến việc mở rộng địa giới hành chính của Thủ đô liệu đã hợp lý?

Thủ đô của một đất nước hơn 80 triệu dân như Hà Nội hiện nay theo tôi là quá nhỏ hẹp, mở rộng địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội vào thời điểm này là hợp lý. Hiện các nhu cầu phát triển kinh tế, thu hút đầu tư đã có cơ hội, hơn nữa Hà Nội đã có dấu hiệu bức xúc về giao thông.

Vì vậy, nếu chúng ta không tính đến việc cần phải mở rộng địa giới hành chính cho Thủ đô trong thời điểm hiện nay là chậm chạp khi đất nước đang hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới. Mở rộng như thế nào, quy mô đến đâu thì phải có sự tính toán cụ thể.

* Thưa ông, Hà Nội nên mở rộng theo hướng nào và các tỉnh lân cận nào sẽ phải cắt đất cho Hà Nội?

Hà Nội có thể mở rộng địa giới hành chính bằng cách mở rộng lan toả ra các địa giới chung quanh. Nếu sử dụng cách này thì sẽ phải lấy một phần địa giới hành chính của các tỉnh: Hà Nam, Hưng Yên, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hà Tây, Thái Nguyên. Nhưng còn một hướng giải quyết khác...

Phương án dẫn tuyến giao lộ đến các thành phố vệ tinh

* Đó là cách nào?

Cách này có nhiều ưu điểm, được nhiều đô thị trên thế giới áp dụng, đó là Hà Nội có thể dẫn tuyến giao lộ ra phía ngoài trên cơ sở các giao lộ đã có và các tuyến giao lộ mới nối đến các thành phố vệ tinh chung quanh. Theo tôi, nếu Hà Nội áp dụng cách này sẽ tạo được nhiều lợi ích, giải quyết được các vấn về giao thông mà không làm ảnh hưởng đến tập quán văn hoá xã hội của các vùng lân cận.

Nếu tôi được giao nhiệm vụ, được tham gia vào việc góp ý cho quy hoạch mở rộng Thủ đô Hà Nội, tôi sẽ có ý kiến đóng góp cho các nhà hoạch định tính toán làm sao có hiệu quả nhất. Với cách làm này, Paris của nước Pháp đã giải quyết rất tốt vấn đề giao thông, tạo đà để thúc đẩy thành phố phát triển hơn.

Còn nếu sử dụng cách xâm lấn diện tích ra xung quanh thì Hà Nội trong tương lai khó giải quyết được vấn đề giao thông. Mà tồn tại hiện nay của Hà Nội và TP.HCM là nhức nhối về giao thông đô thị. Trong điều kiện cụ thể của Hà Nội có thể nghiên cứu theo cả 2 cách. Tôi nghĩ, cần phải có sự tính toán kỹ trong việc mở rộng địa giới hành chính này.

* Theo quan điểm của ông, thì diện tích mở rộng bao nhiêu là đủ nếu áp dụng theo cách xâm lấn ra chung quanh?

Lý thuyết đô thị hiện nay thay đổi rất nhiều, nó không phụ thuộc vào diện tích hay quy mô dân số. Cách nghĩ này đã cũ rồi, bây giờ phải căn cứ vào điều kiện cụ thể, tiềm năng của các vùng xung quanh như: phát triển dịch vụ công nghiệp, nông nghiệp, du lịch, bưu chính viễn thông... để tính toán. Theo tôi, không nên bàn theo hướng Thủ đô của mình là phải có diện tích bao nhiêu cây số vuông.

Phải có tầm nhìn chiến lược trước 50 năm

* Trong vấn đề quy hoạch sẽ phải như thế nào để “Hà Nội mới” sẽ không là đô thị lạc hậu đối với các thế hệ đi sau?

Khi mở rộng, anh phải quản lý được vấn đề kiến trúc quy hoạch, có tầm nhìn tối thiểu là 50 năm. Nhưng vấn đề là ở chỗ, quy hoạch phải có hướng cho người kế tiếp sau 50 năm ấy. Điều đó có nghĩa là sau 50 năm, thế hệ kế tiếp vẫn thấy quy hoạch như vậy là phù hợp. Tôi lấy đơn cử như Paris đã được kiến trúc sư Haussman người Đức thiết kế quy hoạch từ cuối thế kỷ XIX, sau 50 năm thế hệ kế tiếp ông vẫn thấy hợp lý.

Theo tôi, mình đang có lợi thế phát triển sau, vì vậy mình có thể tiếp nhận trí tuệ thiết kế đô thị hiện đại nhất trong khu vực và thế giới phù hợp với tập quán của người Việt Nam để thiết kế cho Thủ đô Hà Nội. So với các nước trong khu vực, Hà Nội có đủ điều kiện phát triển thành đô thị lớn, hiện đại, tiện nghi hơn các nước trong khu vực. Vì Hà Nội có quỹ đất lớn, điều này Singgapore không có được.

Hơn nữa, Hà Nội có một cái rất ưu việt là có quỹ về cảnh quan, hồ nước, các con sông. Những ưu việt này không phải đô thị nào trên thế giới cũng có được. Vấn đề là khi thiết kế chúng ta phải tạo ra được các quỹ giá trị khác ngoài những gì Hà Nội đã có. Điều này đến nay các nhà quy hoạch của chúng ta vẫn chưa làm được.

Xin cảm ơn ông!

Hà Thiều