Mòn mỏi vì ô nhiễm xăng

Sống khổ vì xăng!

Năm 1966, khi chiến tranh đang diễn ra ác liệt, Tiểu đoàn 350, Cục xăng dầu quân đội đã chọn Tân Đồng, Tân Sơn (Đức Lạng, Đức Thọ, Hà Tĩnh) làm trạm trung chuyển xăng. Bộ đội, nhân dân đã đào hầm, chôn bể xăng, đào đường ống, ngụy trang an  toàn cho tuyến hậu cần. Tháng 1/1972, giặc Mỹ đánh phá ác liệt, rốn xăng bị trúng bom. Tân Đồng, Tân Sơn (Đức Thọ) biến thành biển lửa, ròng rã 4 ngày, 3 đêm.

Bác Việt - Cán bộ hành chính Trường THPT Đức Thọ nhớ lại: “Ống xăng, bể xăng bị vỡ, xăng chảy như thác, ào ạt như nước lũ. Xăng tràn xuống ruộng, xuống ao hồ. Thời gian trôi qua, xăng ngấm vào tầng đất, lưu cữu. 36 năm đã trôi qua, 6 xóm của xã Đức Lạng với 550 hộ và hàng ngàn người dân sống trong cơn khao khát nước sạch”.

Ông Lê Văn Hiệp - Chủ tịch UBND xã Đức Lạng cho biết: “Chúng tôi hứng chịu nhiều hậu quả do xăng. 55 ha lúa do hơi xăng bốc lên đến kỳ trổ đòng, lá khô và bông lép. Cả xã có 225 giếng nước chỉ có thể dùng để tưới cây. Chúng tôi cho khoan giếng, nhưng nước giếng vàng xỉn không thể nào dùng sinh hoạt được!

Năm 2007, Trung tâm nước sạch nông thôn Hà Tĩnh ghi vốn cho 150 triệu đồng. Để xây dựng được hệ thống nước sạch cho nhân dân trong vùng nhiễm xăng, tổng dự án phải đến 10 tỷ đồng, trong đó Nhà nước chỉ đầu tư 60%, còn 40% do vốn đối ứng của địa phương. Đức Lạng là xã miền núi nghèo, ngân sách của xã không có. Vì vậy, dự án khó lòng thực hiện”.

Chết khổ cũng vì xăng!

Chị Nguyễn Thị Hiền - Y sỹ Trạm xá xã Đức Lạng giở sổ theo dõi bệnh tật, cung cấp cho tôi số liệu: “Trong 5 năm, 6 xóm (xã Đức Lạng, Đức Thọ) có 37 người chết vì căn bệnh ung thư, trong đó ung thư máu và đường ruột, dạ dày chiếm 80%. Gia đình ông Võ Thoại (Xóm Minh Đức) cả hai ông bà đều bị ung thư đường ruột chết cách nhau một tháng (năm 2006). Đau xót nhất là có những người chết do căn bệnh ung thư còn rất trẻ. Anh Bá mất ở tuổi 33, bỏ đàn con thơ dại và cháu Hoàng Thị Thanh mất do căn bệnh ung thư máu khi mới 19 tuổi.

Nhân dân ở đây chủ yếu mắc các bệnh đường ruột, dạ dày và phổ biến nhất là dị ứng, nỗi mẩn ngứa trên toàn cơ thể. Hiện nay có gần 300 người chung sống với bệnh ngoài da, thường xuyên lên trạm xá lấy thuốc điều trị ngoại trú”.

Gia đình ông Nguyễn Mỹ Quế (58 tuổi) bị dị ứng, lở ngứa hết cả nhà, mà điều trị chỉ đỡ trong vài ngày. “Những lúc ngứa không chịu được, tôi lại lấy chanh xát muối chà, có khi phải đốt lửa lên hơ. Khổ nhất là mùa hè, cơn ngứa lên như phát dại”, ông Quế thổ lộ.

Anh Nguyễn Văn Khải - Hiệu trưởng Trường PTTH Đức Thọ băn khoăn vì việc gần 100 cán bộ, công nhân viên và 1400 học sinh không có nước sạch: “Năm 2002, Sở KHCNMT Hà Tĩnh đầu tư cho chúng tôi 20 triệu đồng. Nhà trường trích kinh phí xây bể lọc. Nhưng hiện nay, máy bị nghẽn, ngày nào cũng phải súc bể lọc nên bộ phận lọc quá tải. Do vậy, nước qua lọc vẫn đầy váng xăng không dùng được. Vừa rồi chúng tôi phải xây một loạt bể hứng nước mưa, nhưng gần 1500 con người làm sao đủ được”.

Kết thúc bài viết này, chúng tôi một lần nữa trích đăng ý kiến của ông Lê Văn Hiệp - Chủ tịch UBND xã Đức Lạng: “Trong những năm chiến tranh, nhân dân Đức Lạng đã anh dũng dưới mưa bom, bão đạn, không lẽ bây giờ họ phải sống trong khao khát nước sạch?”. 

Lê Văn Vỵ