Mong "được chết" sau con (2)

> Phần 1: Thân già nuôi cháu thay con

 

Đắng lòng nuôi con

Đến thôn Thái Hòa, xã Đồng Thanh, huyện Kim Động (tỉnh Hưng Yên) hỏi nhà bà Tố thì ai cũng biết. Tên thật của bà là Phạm Thị Hát nhưng hàng chục năm nay chẳng ai gọi bà theo tên khai sinh cả. Nhà bà nằm cuối đường vào thôn, như bị "cô lập" với thế giới bởi bao trùm là ruộng lúa. Muốn vào được nhà phải đi qua một đoạn đường nhỏ rộng chừng 1m đủ để 2 người đi.

Bà Hát sinh năm 1937, chưa đầy 3 tuổi đã mồ côi cả cha và mẹ. Năm 22 tuổi bà lấy chồng, nhưng chồng bà đau yếu liên miên, sống với bà được hơn chục năm thì mất, để lại cho bà 4 người con tâm thần. Hai năm sau ngày chồng mất, hai người con trai Hoàng Văn Tân (SN 1959) và Hoàng Quốc Tuấn (SN 1960) cũng lìa khỏi bà vì bệnh tật. Cách đây 3 năm, anh con út Hoàng Văn Thiện sau một trận ốm vật vã, ngã đập đầu và tử vong.

 Giờ bà chỉ có mỗi người bên mình là cô con gái Hoàng Thị Vân (43 tuổi) bị bệnh tâm thần từ nhỏ. Khi tôi đến nhà, cơn bệnh của chị Vân dường như đang lắng xuống, chị chỉ đi lại, vào ra nhìn ngó khách lạ với cặp mắt vô hồn và khờ khạo của một người điên. Bà Hát nói: "Giờ là nó đang tỉnh đấy. Lúc tỉnh nó cũng tình cảm lắm. Khi lên cơn nó không nói, không cười, nổi cơn điên quát nạt mọi người xung quanh, rồi bỏ đi lang thang. Nhiều đêm đang ngủ, nó chạy vào nhà đòi chém cả tôi, cũng may có hàng xóm giúp”.

Thương con, bà bán hết ruộng và vay mượn tiền bạc ít ỏi của mọi người xung quanh để mua thuốc an thần chữa trị. Nhưng bệnh tình quá nặng, bà đành phải đứt ruột gửi chị vào chùa. Được vài hôm, chị lên cơn đập phá, trốn đi lang thang, khi tỉnh lại tìm về nhà với mẹ già.

Mấy mươi năm nay, để nuôi con, bà Hát phải làm đủ thứ việc. Có thời gian đói quá, bà phải bưng bát sang từng nhà hàng xóm xin nắm gạo về nấu cháo. Nhưng hàng xóm cũng không giúp được nhiều. Thế là bà lại lặn lội hết đồng này sang đồng khác để bắt con tôm, con tép về đổi gạo nuôi con. Hàng ngày, cứ 5giờ sáng, bà dậy lần dò ra đồng.

 

Hai mẹ con bà Hát.

"Xin đừng bắt tôi  đi trước con!"

Dừng tay bên đống củi, bà Hát khó nhọc lom khom vào nhà rót cốc nước cho con. Nhìn con, bà Hát rưng nước mắt: "Đời già rồi cũng phải về với ông bà, chỉ thương con Vân". Bà nói sao trời không đổ bất hạnh của con vào bà. Người con 43 tuổi, nhưng vẫn là một đứa trẻ chẳng biết gì.

Ở cái tuổi 80, đáng ra được con cái chăm sóc thì ngược lại, đêm đêm bà Hát lại phải canh giấc ngủ, lo từng bữa cơm cho con. Dường như suốt cuộc đời, từ thuở mồ côi cha mẹ đến tuổi gần 80 bà vẫn không có một đêm yên tĩnh, nghỉ ngơi ngon giấc. Mà bà cũng không dám gặp mọi người vì ái ngại bởi nỗi bất hạnh của các con bà. Nhiều lần dầm nước đồng rét quá lâu, bà kiệt sức, phát bệnh liệt giường, rồi bệnh do chiến tranh cứ tái phát. Bà vẫn cố gượng dậy xoay xở cân gạo, thổi cơm cho con. Hàng xóm qua thăm thấy bà thắp hương cho chồng: "Ông và các con phù hộ. Xin đừng bắt tôi đi trước con Vân!".

Thời trẻ bà Hát cũng đã một thời đi dân quân du kích vào những năm 50 của thế kỷ trước. Nhưng hiện tại chẳng giữ thứ giấy tờ gì để chứng minh rằng mình đã tham gia kháng chiến. Bà Hát cũng chưa một lần đề nghị lên chính quyền địa phương để xem xét chế độ.

Tôi xin chụp một bức ảnh chung cho hai mẹ con, bà Hát mừng lắm vì "chưa bao giờ tôi được chụp hình". Quay sang chị Vân đã thấy chị chạy ra ngoài la hét, vò đầu khóc. Bà Hát lau nước mắt nói: "Nó lại lên cơn đấy". Khó khăn lắm bức ảnh chụp hai mẹ con mới thành!

 

Phương Thuận